Γάζα: Σκάβουν με τα χέρια για να βρουν επιζώντες από κατάρρευση πολυκατοικίας
Τουλάχιστον 21 Παλαιστίνιοι έχασαν τη ζωή τους από την κατάρρευση ενός εξαώροφου κτηρίου, το οποίο είχε υποστεί ζημιές από ισραηλινά πλήγματα στην πόλη της Γάζας, αναγκάζοντας διασώστες και εθελοντές ελλείψει κατάλληλου εξοπλισμού να σκάβουν στα ερείπια ακόμα και με γυμνά χέρια για να εντοπίσουν επιζώντες. Η υπηρεσία πολιτικής άμυνας σημείωσε ότι το κτήριο φιλοξενούσε περισσότερους από 100 Παλαιστινίους από περίπου έξι οικογένειες εκτοπισμένων, οι οποίες είχαν βρει καταφύγιο στο κτήριο, παρόλο που γνώριζαν ότι βρισκόταν στα πρόθυρα κατάρρευσης. Το κτήριο είχε υποστεί ζημιές από προηγούμενες ισραηλινές επιθέσεις. Είχε πληγεί επανειλημμένα το 2024 και τον Μάρτιο του 2025, γεγονός που οδήγησε σε προειδοποιήσεις προς τους κατοίκους της Γάζας να μην επιστρέψουν εκεί, δήλωσε ο εκπρόσωπος της πολιτικής άμυνας, Μαχμούντ Μπασάλ. «Δεν έχουν άλλη επιλογή. Χωρίς διαθέσιμες σκηνές ή σπίτια, ζουν σε κατεστραμμένα κτήρια με ρωγμές παρά τον κίνδυνο κατάρρευσης», πρόσθεσε. Η έλλειψη εξοπλισμού δυσχέρανε την απομάκρυνση των μεγάλων ποσοτήτων σκυροδέματος και των ερειπίων, καθώς και την πρόσβαση σε όσους παρέμεναν ακόμη κάτω από τα συντρίμμια. Η πολιτική άμυνα ανέφερε πως οι ομάδες διάσωσης «μετά από ώρες επίπονης εργασίας… ανέσυραν τις σορούς 21 ατόμων που είχαν παγιδευτεί κάτω από τα ερείπια». Τα υπουργεία Εσωτερικών και Υγείας της Γάζας, τα οποία λειτουργούν υπό την εξουσία της Χαμάς, έδωσαν και τα δύο τον ίδιο απολογισμό των 21 νεκρών, σημειώνοντας ότι μεταξύ των θυμάτων περιλαμβάνονταν 12 παιδιά και πέντε γυναίκες. Η πολιτική άμυνα ανέφερε επίσης ότι βοήθησε στη μεταφορά 45 τραυματιών στο νοσοκομείο. Το εξαώροφο κτήριο, το οποίο διέθετε τέσσερα διαμερίσματα ανά όροφο, κατέρρευσε κατά τη διάρκεια της νύχτας πάνω σε γειτονικά σπίτια και σκηνές στην περιοχή Ταλ αλ-Χάουα της πόλης της Γάζας, σύμφωνα με την υπηρεσία πολιτικής άμυνας, η οποία λειτουργεί ως υπηρεσία διάσωσης υπό την εποπτεία της Χαμάς. Εκσκαφείς με αιγυπτιακές σημαίες εργάζονταν για την απομάκρυνση των ερειπίων, ενώ διασωστές και εθελοντές μετέφεραν τους νεκρούς. Η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού ανέφερε ότι παρέσχε υλικό για να βοηθήσει τις επιχειρήσεις αναζήτησης, κατόπιν αιτήματος των τοπικών Αρχών. Όταν ρωτήθηκε αν θα επέτρεπε την είσοδο μηχανημάτων για να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της κατάρρευσης, η COGAT, ο ισραηλινός στρατιωτικός φορέας που είναι επιφορτισμένος με τον συντονισμό της βοήθειας προς τη Λωρίδα της Γάζας, δήλωσε ότι η πολιτική της ισραηλινής κυβέρνησης είναι να επιτρέπεται η είσοδος βαρέων μηχανημάτων στη Γάζα. «Κάθε μέρα κάτι έπεφτε από το κτήριο» Μετά την κατάρρευση, ακολούθησαν σκηνές πανικού και αρχαίας τραγωδίας, οι άνθρωποι έψαχναν απεγνωσμένα τους δικούς τους. Άλλοι κάθονταν πάνω σε ένα σωρό από ερείπια, τραβώντας απεγνωσμένα κάθε χρωματιστό κομμάτι που πίστευαν ότι θα μπορούσε να είναι ρούχο που φορούσε κάποιος επιζών. Το μόνο που βρήκαν ήταν κουβέρτες καλυμμένες με σκόνη, σφηνωμένες στα συντρίμμια. «Ο φίλος μου και οι γείτονές μου ζουν σε αυτό το κτήριο. Ήρθα να βοηθήσω τον φίλο μου να πάρει μερικά ρούχα και στρώματα. Αυτή τη στιγμή δεν έχει ούτε καταφύγιο ούτε σπίτι», δήλωσε ο Μοχάναντ αλ-Μασαράουι στο Γαλλικό Πρακτορεία (AFP). Ο Μανσούρ Μπακρούν, 56 ετών, καθόταν μπροστά από τη σκηνή του όταν το κτήριο κατέρρευσε πριν από την αυγή. «Το κτήριο βρίσκεται σε απόσταση περίπου 150 μέτρων. Αρχικά, έτρεξα πίσω, φωνάζοντας στην οικογένειά μου να φύγει», είπε. Μόλις η σκόνη άρχισε να κατακαθίζει, έτρεξε προς το κτήριο, όπου οι κάτοικοι προσπαθούσαν ήδη να διασώσουν όσους είχαν παγιδευτεί. Ο Μανσούρ είπε ότι το κτήριο παρουσίαζε ορατές ζημιές. «Κάθε μέρα, κάτι έπεφτε από αυτό… ένα κομμάτι τοίχου, μια πέτρα», είπε. «Οι άνθρωποι έφυγαν, αλλά όσοι έμειναν δεν είχαν πού να πάνε. Δεν είχαν άλλο μέρος», προσέθεσε. Ένας άλλος άνδρας που ζει κοντά, ο Χουζάιφα Μοχάμεντ, είπε και αυτός ότι εδώ και καιρό φοβόταν μια κατάρρευση. «Κάθε μέρα, φαντάζομαι αυτά τα κτήρια να καταρρέουν», δήλωσε. «Κάθε μέρα, πέφτουν κομμάτια από πέτρες και τοίχους, και οι άνθρωποι ρωτούν: Πού να πάμε;», διερωτήθηκε. Ο Χουζάιφα είπε ότι η θέα των νεκρών παιδιών που έβγαζαν από τα ερείπια τον είχε αφήσει άναυδο και δυσκολευόταν να καταλάβει αυτό που έβλεπε. «Όταν βλέπω ένα κοριτσάκι να βγαίνει με το κεφάλι της συνθλιμμένο, αναρωτιέμαι: Τι θα γινόταν αν αυτή ήταν η κόρη μου ή ο γιος μου;», δήλωσε. Ο Χουζάιφα ανέφερε ότι οι άνθρωποι είχαν περάσει χρόνια ζώντας ανάμεσα σε κατεστραμμένα κτήρια και προειδοποιήσεις για κίνδυνο, χωρίς να έχουν πολλά μέρη να πάνε. «Πόσο καιρό ακόμα θα συνεχίσουμε να ζούμε έτσι; Θα περιοριζόμαστε μόνο στο να βγαίνουμε και να καταδικάζουμε ό,τι συμβαίνει; Χρειαζόμαστε λύσεις. Χρειαζόμαστε κάποιον να εξετάσει την κατάστασή μας και να ρωτήσει: Πόσο ακόμα μπορεί να συνεχιστεί αυτό;», διερωτήθηκε. «Η έλλειψη επιλογών και εναλλακτικών λύσεων δεν τους άφησε άλλη επιλογή», δήλωσε ο Αμπούντ Ματζνταλάουι, διασώστης της πολιτικής άμυνας. Οικογένειες ψάχνουν τους αγαπημένους του στο νοσοκομείο αλ-Σίφα Στο νοσοκομείο αλ-Σίφα της πόλης της Γάζας, δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου (AFP) είδαν άνδρες να κλαίνε, μεταφέροντας τα πτώματα παιδιών τυλιγμένα σε λευκά σάβανα. Συγγενείς έχουν συγκεντρωθεί, συντετριμμένοι και σε κατάσταση σοκ, περιμένοντας να συνεχιστεί η επιχείρηση διάσωσης και να μάθουν νέα για όσους εξακολουθούν να αγνοούνται. Συγγενείς έσκυψαν στο πάτωμα για να αποχαιρετήσουν για τελευταία φορά τους αγαπημένους τους, φιλώντας τα πρόσωπα των νεκρών ανάμεσα σε λυγμούς. «Αυτά τα κτήρια δεν είναι παρά ωρολογιακές βόμβες», δήλωσε ο Αχμέτ Αλ-Ατζλά, του οποίου ο θείος και άλλοι συγγενείς σκοτώθηκαν κατά την κατάρρευση. «Πριν από τον θάνατό του, ο θείος μου… είχε υποστεί εκτοπισμό, φτώχεια, φυλάκιση και απώλεια», είπε ο Ατζλά στο AFP, καταγγέλλοντας τον επίμονο κίνδυνο που ενέχουν τα «σπίτια που βρίσκονται στα πρόθυρα της κατάρρευσης». Στηριζόμενη σφιχτά στο χέρι ενός συγγενή της, η Χαγιάτ αλ-Ατζλά κινήθηκε αργά ανάμεσα στα κρεβάτια του νοσοκομείου, εξετάζοντας τα πρόσωπα των τραυματιών, ψάχνοντας την 8χρονη κόρη της, τη Ντάλια. Η Χαγιάτ δεν την έχει δει από τότε που τις έβγαλαν από κάτω από τα ερείπια του κτηρίου αλ-Σαάντα στη δυτική πόλη της Γάζας όταν το κτήριο που είχε υποστεί ζημιές από τον πόλεμο, κατέρρευσε πάνω από τα κεφάλια τους. «Ξύπνησα για να ελέγξω το κινητό μου», είπε η 37χρονη Χαγιάτ. «Ξαφνικά, άκουσα έναν ήχο σαν κάτι να σπάει. Ένιωσα σαν κάτι να έπεφτε από κάτω μας», προσέθεσε. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, το κτήριο κατέρρευσε. Η Χαγιάτ βρέθηκε παγιδευμένη κάτω από τα ερείπια, περιτριγυρισμένη από σκόνη και σκοτάδι, με τα μέλη της οικογένειάς της να φωνάζουν ζητώντας βοήθεια. «Άκουσα τον 74χρονο πατέρα μου να φωνάζει τον 12χρονο γιο μου, τον Γιάσερ. “Γιάσερ, Γιάσερ”, φώναζε και μετά η φωνή του χάθηκε», είπε. «Πανικοβλήθηκα και άρχισα να φωνάζω τα τέσσερα παιδιά μου», ανέφερε ακόμα. «Γλιτώσαμε ως εκ θαύματος» Για σχεδόν μία ώρα, γείτονες και μέλη της πολιτικής άμυνας προσπάθησαν να βγάλουν τη Χαγιάτ, τα παιδιά της και μερικούς από τους άλλους κατοίκους από τα χαλάσματα. Όμως η Χαγιάτ ήξερε ότι άλλοι είχαν παγιδευτεί πιο βαθιά στα ερείπια του κτηρίου. «Οι φωνές του πατέρα και της μητέρας μου χάθηκαν, επειδή βρίσκονταν στο τμήμα όπου οι όροφοι κατέρρευσαν ο ένας πάνω στον άλλο», είπε μην μπορώντας να συγκρατήσει τα δάκρυά της. «Εμείς ήμασταν πιο κοντά στην πλευρά του κτηρίου που έγειρε, οπότε γλιτώσαμε ως εκ θαύματος», συμπλήρωσε. «Όλη η οικογένειά μου είτε έχει χάσει τη ζωή της είτε έχει τραυματιστεί» Εννέα μέλη της ευρύτερης οικογένειας της Χαγιάτ έχασαν τη ζωή τους, όπως είπε, μεταξύ των οποίων οι γονείς της, τέσσερα από τα αδέλφια της και τρεις από τους ανιψιούς και τις ανιψιές της. Τα τέσσερα παιδιά της επέζησαν, αν και η κόρη της, η Ντάλια, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο με σοβαρό τραύμα στο κεφάλι. Η κατάρρευση συνέβη ξαφνικά, αλλά η Χαγιάτ είπε ότι υπήρχαν προειδοποιητικά σημάδια. «Η μητέρα μου φοβόταν το κτήριο και ο πατέρας μου σκόπευε να βρει άλλο σπίτι», είπε. Η οικογένεια είχε εκτοπιστεί από τη γειτονιά Σουτζάγια της πόλης της Γάζας στο Ντέιρ ελ-Μπαλάχ, στην κεντρική Γάζα, κατά τη διάρκεια μιας προηγούμενης φάσης του πολέμου του Ισραήλ, πριν επιστρέψει πριν από περίπου δύο μήνες στην πόλη. Με λίγες εναλλακτικές λύσεις και με πολλούς στη Γάζα να ζουν ακόμα σε σκηνές λόγω των ισραηλινών περιορισμών στην ανοικοδόμηση, η οικογένεια μετακόμισε σε ένα άδειο διαμέρισμα στον τρίτο όροφο της κατεστραμμένης πολυκατοικίας, αφού ένας φίλος του πατέρα της Χαγιάτ του είπε ότι ήταν διαθέσιμο. «Ο φίλος του πατέρα μου του είπε ότι υπήρχε ένα άδειο διαμέρισμα στον τρίτο όροφο. Ήταν σοβαρά κατεστραμμένο, αλλά η οικογένειά μου ήθελε να φύγει από τη σκηνή και να ξεφύγει από τις σκληρές συνθήκες εκεί», δήλωσε στο Al Jazeera η Χαγιάτ. Πολλά μέλη της ευρύτερης οικογένειάς της βρίσκονταν στο κτήριο όταν συνέβη η τραγωδία, καθώς προετοιμάζονταν για μια γιορτή – έναν οικογενειακό γάμο που είχε προγραμματιστεί για την επόμενη εβδομάδα. «Δεν περιμέναμε ποτέ αυτή την τραγωδία. Όλη η οικογένεια είτε έχει χάσει τη ζωή της είτε έχει τραυματιστεί», είπε η Χαγιάτ. Μεταξύ αυτών που βρίσκονται στο αλ-Σίφα περιμένοντας νέα ήταν και η οικογένεια Σαάντα. Η Ουμ Μαχμούντ Σαάντα, ηλικίας 70 ετών, στεκόταν κλαίγοντας για τον γιο της Μαχμούντ, τη σύζυγό του και τα παιδιά τους. Ο Μαχμούντ, 38 ετών, ήταν πατέρας έξι κοριτσιών και ενός αγοριού. Ούτε ο Μαχμούντ ούτε η οικογένειά του επέζησαν. Ζούσε ως εκτοπισμένος στο νότιο τμήμα της Γάζας και επέστρεψε στην πόλη της Γάζας μόλις πριν από ένα μήνα, εξήγησε η μητέρα του. «Είχε μια σκηνή στη μέση του δρόμου και ήταν εξαντλημένος ζώντας εκεί, ενώ η οικονομική του κατάσταση ήταν πολύ δύσκολη», είπε η μητέρα του. «Ένας συγγενής του έδειξε αυτό το μέρος, οπότε εγκαταστάθηκε εκεί προσωρινά. Δεν ξέραμε ότι θα ήταν το τέλος του», προσέθεσε. Θυμήθηκε ότι είχε δει τον γιο της την προηγούμενη μέρα. «Χθες, με επισκέφθηκε. Προσευχηθήκαμε μαζί το μεσημεριανό, φάγαμε μαζί και μετά έφυγε», είπε. «Όλοι οι αγαπημένοι μας μας αφήνουν, και οι καρδιές μας ραγίζουν μέρα με τη μέρα. Γιατί μας συμβαίνουν όλα αυτά;», διερωτήθηκε. Η συντριπτική πλειοψηφία των κτηρίων στη Γάζα έχει υποστεί ζημιές ή έχει καταστραφεί Η συντριπτική πλειοψηφία των κτηρίων στη Γάζα έχει υποστεί ζημιές ή έχει καταστραφεί από ισραηλινές επιθέσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου με τη Χαμάς, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη και η κατάρρευση του κτηρίου, υπογράμμισε πόσο επικίνδυνες έχουν γίνει οι συνθήκες διαβίωσης για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού του παλαιστινιακού θύλακα. Δεν έχουν πραγματοποιηθεί εργασίες ανακατασκευής από τότε που συμφωνήθηκε η κατάπαυση του πυρός, πριν από σχεδόν ένα χρόνο. Το Ισραήλ έχει δηλώσει ότι δεν θα επιτρέψει καμία ανακατασκευή έως ότου η Χαμάς αφοπλιστεί, και μόνο λίγοι εκσκαφείς έχουν επιτραπεί να εισέλθουν στη Γάζα. Πάνω από το ένα πέμπτο των κτηρίων στην πόλη της Γάζας που αξιολογήθηκαν από το Νορβηγικό Συμβούλιο Προσφύγων τον Μάρτιο δεν ήταν δομικά σταθερά, αλλά οι κάτοικοι που τα κατοικούσαν δήλωσαν ότι δεν είχαν που αλλού να πάνε. Το Συμβούλιο ηγείται μιας συμμαχίας φορέων παροχής καταλυμάτων στη Γάζα. Τον Αύγουστο δημοσίευσε μια αξιολόγηση των συνθηκών στέγασης στη Λωρίδα της Γάζας, σύμφωνα με την οποία τα δύο τρίτα των παλαιστινιακών νοικοκυριών ζούσαν σε καταυλισμούς σκηνών. Μεταξύ όσων διαμένουν σε κτήρια, το 72% των νοικοκυριών βρισκόταν σε κτήρια με ελαφρές ή μέτριες ζημιές. Πηγές: AP, AFP, Al Jazeera, ΕΡΤ