Σχηματίζεται νέος Πολικός Στρόβιλος – Τι δείχνει για τον χειμώνα στην Ευρώπη
Ένας νέος Πολικός Στρόβιλος (Polar Vortex) σχηματίζεται πάνω από τον Βόρειο Πόλο, καθώς η στρατόσφαιρα ψύχεται γρήγορα και η ατμοσφαιρική πίεση υποχωρεί, με τα πρώτα στοιχεία να δείχνουν ότι ξεκινά τη φετινή περίοδο ισχυρότερος σε σχέση με πέρυσι. Ωστόσο, οι μακροπρόθεσμες προβλέψεις για τον χειμώνα 2026-2027 παρουσιάζουν διαφορετική εικόνα για τους επόμενους μήνες. Τα εποχικά μοντέλα εμφανίζουν τάση σημαντικής εξασθένησης του Πολικού Στροβίλου στα μέσα του χειμώνα, εξέλιξη που θα μπορούσε να αυξήσει τις πιθανότητες καθόδου ψυχρών αερίων μαζών προς τμήματα της Ευρώπης. Τι είναι ο Πολικός Στρόβιλος Ο Πολικός Στρόβιλος αποτελεί μια τεράστια κυκλοφορία ψυχρού αέρα γύρω από τις πολικές περιοχές, η οποία εκτείνεται από τα χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας έως τη στρατόσφαιρα. Όταν παραμένει ισχυρός και σταθερός, τείνει να συγκρατεί μεγάλο μέρος του πολύ ψυχρού αέρα κοντά στην Αρκτική. Αντίθετα, όταν εξασθενεί, μπορεί να διαταραχθεί και ο αεροχείμαρρος, επιτρέποντας σε ψυχρότερες αέριες μάζες να κινηθούν νοτιότερα προς τα μεσαία γεωγραφικά πλάτη. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εξασθένηση οδηγεί αυτομάτως σε κύμα ψύχους σε μια συγκεκριμένη περιοχή. Το «σήμα» για Ιανουάριο και Φεβρουάριο Σύμφωνα με την ανάλυση του Severe Weather Europe, τα τελευταία εποχικά δεδομένα δείχνουν έναν σχετικά ισχυρό Πολικό Στρόβιλο στην αρχή του χειμώνα, αλλά στη συνέχεια εμφανίζεται αξιοσημείωτη επιβράδυνση από τις αρχές Ιανουαρίου. Η τάση γίνεται εντονότερη για τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2027, με τις προβλέψεις να εμφανίζουν εξασθένηση των ανέμων στη στρατόσφαιρα και αυξημένες πιέσεις πάνω από την πολική περιοχή. Αντίστοιχο σήμα εξασθένησης εμφανίζεται, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, τόσο στα εποχικά δεδομένα του ECMWF όσο και του βρετανικού UKMO. Στο «παιχνίδι» και το ισχυρό El Niño Ένας ακόμη παράγοντας που εξετάζεται είναι η ανάπτυξη ενός πολύ ισχυρού El Niño στον τροπικό Ειρηνικό. Η ανάλυση συνδέει ιστορικά τα ισχυρά επεισόδια El Niño με επιβράδυνση της κυκλοφορίας του Πολικού Στροβίλου στη στρατόσφαιρα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπορεί από τώρα να προσδιοριστεί η εξέλιξη του καιρού σε συγκεκριμένες ευρωπαϊκές χώρες. Το σενάριο αιφνίδιας στρατοσφαιρικής θέρμανσης Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ενδεχόμενο μιας Αιφνίδιας Στρατοσφαιρικής Θέρμανσης (Sudden Stratospheric Warming – SSW). Πρόκειται για φαινόμενο κατά το οποίο η θερμοκρασία ψηλά στη στρατόσφαιρα μπορεί να αυξηθεί κατά δεκάδες βαθμούς μέσα σε λίγες ημέρες, προκαλώντας σημαντική αποδυνάμωση ή ακόμη και αντιστροφή των ανέμων του Πολικού Στροβίλου. Οι επιπτώσεις μιας τέτοιας διαταραχής μπορούν να μεταφερθούν χαμηλότερα στην ατμόσφαιρα με καθυστέρηση περίπου 10 έως 30 ημερών. Ιστορικά δεδομένα από 34 μεγάλα επεισόδια SSW δείχνουν ότι μετά από πλήρη κατάρρευση του Πολικού Στροβίλου παρατηρούνται συχνά χαμηλότερες από τις κανονικές θερμοκρασίες σε βόρεια και κεντρικά τμήματα της Ευρώπης. Ωστόσο, κάθε επεισόδιο εξελίσσεται διαφορετικά και οι επιπτώσεις εξαρτώνται από την υφιστάμενη ατμοσφαιρική κυκλοφορία. Τι σημαίνει για την Ευρώπη Σε αυτή τη χρονική απόσταση δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί εάν, πότε και σε ποια περιοχή της Ευρώπης θα σημειωθεί ισχυρό κύμα ψύχους. Τα σημερινά στοιχεία αποτελούν εποχικές ενδείξεις και όχι πρόγνωση συγκεκριμένου καιρικού επεισοδίου. Εφόσον όμως η τάση εξασθένησης του Πολικού Στροβίλου επιβεβαιωθεί κατά τη διάρκεια του χειμώνα, θα μπορούσαν να αυξηθούν οι πιθανότητες για περισσότερες ψυχρές ημέρες και χιονοπτώσεις σε τμήματα της Ευρώπης.