Έντονη αντίδραση στον Μαθιάτη για τη χωροθέτηση των νέων Κεντρικών Φυλακών
Έντονη αντίθεση στην προτεινόμενη χωροθέτηση των νέων Κεντρικών Φυλακών στα διοικητικά όρια της κοινότητας Μαθιάτη εκφράζει η Ομάδα Προστασίας Ιστορικού και Περιβαλλοντικού Πλούτου Μαθιάτη, θέτοντας σειρά περιβαλλοντικών, αρχαιολογικών, πολεοδομικών και κοινωνικών ζητημάτων. Σε ανακοίνωσή της, η Ομάδα υποστηρίζει ότι η περιοχή που έχει προταθεί για την ανέγερση των νέων φυλακών διαθέτει ιδιαίτερη οικολογική και αρχαιολογική αξία. Επικαλείται, μεταξύ άλλων, πρόσφατη Γνωμάτευση του Τμήματος Περιβάλλοντος, ημερομηνίας 8 Ιουλίου 2025, η οποία αφορούσε την κατασκευή και λειτουργία φωτοβολταϊκού πάρκου ισχύος 180 MW στην ίδια περιοχή. Σύμφωνα με την Ομάδα, η συγκεκριμένη γνωμάτευση κατέγραψε σημαντικές πιθανές επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον, τη βιοποικιλότητα, το τοπίο, το έδαφος και τα ύδατα, καθώς και στην πολιτιστική και αρχαιολογική κληρονομιά. Υποστηρίζει ακόμη ότι αντίστοιχες επιπτώσεις θα πρέπει να εξεταστούν και στην περίπτωση των νέων Κεντρικών Φυλακών, καθώς η προτεινόμενη περιοχή γειτνιάζει με τις κοινότητες Λυθροδόντα, Αναλιόντα και Αγίας Βαρβάρας. Διαβάστε επίσης: Φυτιρής: Οι τρεις υποψήφιες περιοχές για νέες φυλακές (ΒΙΝΤΕΟ) «Θέμα θεσμικής ασυνέπειας» Η Ομάδα θέτει παράλληλα ζήτημα θεσμικής συνέπειας, σημειώνοντας ότι στην ίδια περιοχή εφαρμόζονται καθεστώτα προστασίας, μεταξύ των οποίων η ένταξη στον ευρωπαϊκό κατάλογο Natura 2000, στον Τόπο Κοινοτικής Σημασίας «Ποταμός Γιαλιάς», ενώ στην περιοχή βρίσκονται και μνημεία που έχουν κηρυχθεί αρχαία. Όπως αναφέρει, προκαλεί ερωτήματα το γεγονός ότι η περιοχή κρίθηκε προβληματική για την ανάπτυξη φωτοβολταϊκού πάρκου μεγάλης κλίμακας και στη συνέχεια προτάθηκε για τη χωροθέτηση των νέων φυλακών, χωρίς –όπως υποστηρίζει– να έχουν προηγουμένως εξεταστεί εναλλακτικές επιλογές. Παράλληλα, η Ομάδα επικρίνει τον Υπουργό Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, υποστηρίζοντας ότι η ανακοίνωση για τη χωροθέτηση έγινε χωρίς να έχουν προηγηθεί οι απαιτούμενες περιβαλλοντικές μελέτες, μεταξύ των οποίων Μελέτη Εκτίμησης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον (ΜΕΕΠ) και Μελέτη Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης (ΜΕΟΑ). «Ο Μαθιάτης δεν αντέχει άλλη επιβάρυνση» Ένα ακόμη βασικό επιχείρημα της Ομάδας αφορά τη συνολική επιβάρυνση που, όπως υποστηρίζει, ήδη δέχεται η κοινότητα. Στα διοικητικά όρια του Μαθιάτη βρίσκονται μεγάλης έκτασης στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενώ σημαντικό μέρος της περιοχής αποτελεί κρατική χαλίτικη γη και γη τουρκοκυπριακής ιδιοκτησίας. Η Ομάδα εκτιμά ότι η κατασκευή των νέων φυλακών στη βόρεια πλευρά του οικισμού θα περιορίσει τις δυνατότητες μελλοντικής ανάπτυξης της κοινότητας και θα επηρεάσει τις πολεοδομικές ζώνες, τις χρήσεις γης, την αξία των περιουσιών και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. Ζητήματα για την κτηνοτροφική περιοχή Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις υφιστάμενες κτηνοτροφικές δραστηριότητες της περιοχής. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το κρατικό τεμάχιο στο οποίο προτείνεται η ανέγερση των φυλακών εμπίπτει κατά 85% σε πολεοδομική ζώνη κτηνοτροφικής χρήσης Δ1, κατά 7% σε ζώνη προστασίας των υδάτων Ζ3 και κατά 7% σε γεωργική ζώνη Γ3. Στην περιοχή δραστηριοποιούνται ήδη δύο μεγάλες κτηνοτροφικές μονάδες. Η Ομάδα υποστηρίζει ότι η κατασκευή των φυλακών, η δημιουργία ζωνών ασφαλείας, το οδικό δίκτυο και οι απαραίτητες υποδομές ενδέχεται να επηρεάσουν τη λειτουργία και τη μελλοντική ανάπτυξη των μονάδων. Παράλληλα, αναφέρει ότι στις συγκεκριμένες πολεοδομικές ζώνες δεν προβλέπεται η ανέγερση φυλακών και ως εκ τούτου θα απαιτηθεί, σύμφωνα με τη θέση της, πολεοδομική άδεια κατά παρέκκλιση. «Οι φυλακές δεν συνιστούν ανάπτυξη» Η Ομάδα απορρίπτει επίσης το επιχείρημα ότι η δημιουργία των νέων Κεντρικών Φυλακών θα μπορούσε να αποφέρει αναπτυξιακά οφέλη στην κοινότητα, όπως μέσω της εργοδότησης κατοίκων ή της αγοράς προϊόντων από την περιοχή. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι το έργο θα προκαλέσει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, μεταξύ άλλων στην ανάπτυξη της κοινότητας, την κυκλοφορία, την ελκυστικότητα της περιοχής, την αξία της γης και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. Ζητούν απαντήσεις από τον Υπουργό Η Ομάδα καλεί τον Υπουργό Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης να δώσει δημόσιες απαντήσεις για τον τρόπο υλοποίησης και χρηματοδότησης του έργου. Μεταξύ άλλων, ζητά να διευκρινιστεί εάν οι νέες φυλακές θα αποτελέσουν δημόσιο έργο ή εάν θα ανατεθούν σε ιδιώτες επενδυτές, ενώ θέτει ερωτήματα για το εκτιμώμενο κόστος των €300 εκατομμυρίων για δυναμικότητα 1.500 κρατουμένων. Παράλληλα, ζητά διευκρινίσεις για το κατά πόσον θα απαιτηθούν απαλλοτριώσεις ιδιωτικής γης, καθώς και για καταγγελίες που, όπως αναφέρει, διατυπώθηκαν από επηρεαζόμενους κτηνοτρόφους σχετικά με αγοραπωλησίες γης στην περιοχή. Η Ομάδα ζητά επίσης στοιχεία για τα ποσά που έχουν δαπανηθεί τα τελευταία 15 χρόνια για τη μελέτη εκσυγχρονισμού των υφιστάμενων Κεντρικών Φυλακών, καθώς και για τον σχεδιασμό νέων φυλακών στην περιοχή Μαρκί, ο οποίος τελικά εγκαταλείφθηκε. Ζητούν περιβαλλοντικές μελέτες και δημόσια διαβούλευση Καταλήγοντας, η Ομάδα ζητά από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης να εξετάσει όλες τις διαθέσιμες εναλλακτικές επιλογές χωροθέτησης και να μην προχωρήσει στον σχεδιασμό στον Μαθιάτη πριν ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη εκπόνησης ΜΕΕΠ, η οποία, σύμφωνα με την ανακοίνωση, θα πρέπει να περιλαμβάνει και την εξέταση εναλλακτικών τοποθεσιών. Παράλληλα, ζητείται η εκπόνηση ΜΕΟΑ, λόγω της πιθανής επίδρασης του έργου στην περιοχή Natura 2000 «Ποταμός Γιαλιάς». Η Ομάδα υποστηρίζει ακόμη ότι δεν έχει προηγηθεί δημόσια διαβούλευση με τους κατοίκους του Μαθιάτη πριν από την εξαγγελία της χωροθέτησης. Ζητά, ως εκ τούτου, τη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και τη διεξαγωγή δημόσιας διαβούλευσης πριν από την οριστικοποίηση της σχετικής περιβαλλοντικής μελέτης. Η Ομάδα Προστασίας Ιστορικού και Περιβαλλοντικού Πλούτου Μαθιάτη δηλώνει ότι θα συνεχίσει να αντιτίθεται στη συγκεκριμένη χωροθέτηση, υποστηρίζοντας ότι προτεραιότητα πρέπει να αποτελούν η προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής, η αειφόρος ανάπτυξη της κοινότητας και η διασφάλιση του δημόσιου συμφέροντος.