Τρίζει το ΗB; - Σκωτία, Ουαλία και Β. Ιρλανδία συζητούν αυτοδιάθεση
<p>Οι ηγέτες της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας συναντώνται σήμερα, 14 Σεπτεμβρίου, στο Κάρντιφ, με αντικείμενο τη στενότερη συνεργασία τους, ακόμη και σε ζητήματα συνταγματικών αλλαγών και αυτοδιάθεσης, λίγες ώρες μετά την ηχηρή παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ υπέρ μιας ενωμένης Ιρλανδίας.</p> <p>Ο Τζον Σουίνι του Σκωτικού Εθνικού Κόμματος (SNP), ο Ρουν απ Ιόργουερθ του Plaid Cymru και η Μισέλ Ο’Νιλ του Sinn Féin αναμένεται να υπογράψουν μνημόνιο συναντίληψης υπό την ιδιότητά τους ως ηγέτες των κομμάτων τους και όχι ως επικεφαλής των κυβερνήσεών τους. Στη συνάντηση συμμετέχει επίσης η πρόεδρος του Sinn Féin, Μέρι Λου ΜακΝτόναλντ.</p> <p>Πρόκειται για μια πολιτικά ιδιαίτερη συγκυρία, καθώς είναι η πρώτη φορά που και τα τρία αποκεντρωμένα έθνη του Ηνωμένου Βασιλείου διοικούνται από κόμματα τα οποία υποστηρίζουν την αποχώρηση από το Ηνωμένο Βασίλειο.</p> <p><strong>Στο τραπέζι ξανά η αυτοδιάθεση</strong></p> <p>Η σύνοδος πραγματοποιείται μετά τις δηλώσεις του Βρετανού πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ ότι θα μπορούσε να εξεταστεί η διεξαγωγή δεύτερου δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία της Σκωτίας, εφόσον διαμορφωνόταν «σαφής συναίνεση».</p> <p>Οι διαδοχικές βρετανικές κυβερνήσεις είχαν μέχρι σήμερα ουσιαστικά αποκλείσει ένα νέο δημοψήφισμα μετά την αναμέτρηση του 2014. Δημοσκοπήσεις που επικαλείται το δημοσίευμα τοποθετούν σήμερα την υποστήριξη στην ανεξαρτησία περίπου στο 47% στη Σκωτία, στο 32% στην Ουαλία και στο 36% στη Βόρεια Ιρλανδία.</p> <p><strong>Η παρέμβαση Τραμπ για ενωμένη Ιρλανδία</strong></p> <p>Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η συνάντηση μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κατά την επίσκεψή του στην Ιρλανδία στις 12 και 13 Σεπτεμβρίου.</p> <p>Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα «ήθελε πολύ» να δει την Ιρλανδία ενωμένη και εκτίμησε ότι αυτό «τελικά θα συμβεί».</p> <p>Μιλώντας αρχικά στο Δουβλίνο, δίπλα στον Ιρλανδό πρωθυπουργό Μίχολ Μάρτιν, και στη συνέχεια στο γήπεδο γκολφ του στο Ντούνμπεγκ, χαρακτήρισε την ένωση της Βόρειας Ιρλανδίας με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας ως «ένα από τα πιο φυσικά πράγματα όλων των εποχών» και ως εξέλιξη που θα αποτελούσε «μεγάλο παράσημο για όλους».</p> <p>Όταν ρωτήθηκε για την ανεξαρτησία της Σκωτίας, απέφυγε να τοποθετηθεί, λέγοντας ότι θα κρατήσει την άποψή του «για κάποια άλλη μέρα». Οι δηλώσεις του για την Ιρλανδία προκάλεσαν αντιδράσεις από ενωτικούς πολιτικούς, ενώ ο Μίχολ Μάρτιν χαρακτήρισε υπερβολική την αντίδραση.</p> <p><strong>Το προηγούμενο της Σκωτίας</strong></p> <p>Κεντρικό σημείο αναφοράς παραμένει το δημοψήφισμα της Σκωτίας στις 18 Σεπτεμβρίου 2014. Στο ερώτημα εάν «η Σκωτία πρέπει να είναι ανεξάρτητη χώρα», το 55,3% ψήφισε «Όχι» και το 44,7% «Ναι».</p> <p>Η συμμετοχή έφθασε στο εντυπωσιακό 84,6%. Υπέρ της ανεξαρτησίας τάχθηκαν μεταξύ άλλων η Γλασκώβη και το Νταντί, ενώ οι περισσότερες υπόλοιπες περιοχές, συμπεριλαμβανομένου του Εδιμβούργου, ψήφισαν κατά.</p> <p>Έκτοτε, το Λονδίνο υποστηρίζει ότι το αποτέλεσμα διευθέτησε το ζήτημα «για μία γενιά».</p> <p><strong>Η διαφορετική περίπτωση της Ουαλίας</strong></p> <p>Η Ουαλία δεν έχει πραγματοποιήσει ποτέ δημοψήφισμα για ανεξαρτησία. Το 1979 οι ψηφοφόροι απέρριψαν με 79,7% τη δημιουργία ουαλικής συνέλευσης, όμως το 1997 ένα δεύτερο δημοψήφισμα εγκρίθηκε οριακά, με 50,3%.</p> <p>Ακολούθησε η δημιουργία της Εθνοσυνέλευσης της Ουαλίας, ενώ το 2011 οι ψηφοφόροι ενέκριναν την παραχώρηση πλήρων νομοθετικών εξουσιών σε αποκεντρωμένους τομείς. Το Plaid Cymru έχει δεσμευθεί εδώ και χρόνια ότι θα επιδιώξει δημοψήφισμα ανεξαρτησίας εφόσον εξασφαλίσει πλειοψηφία στο ουαλικό κοινοβούλιο.</p> <p><strong>Βόρεια Ιρλανδία: Ο δρόμος προς ένα νέο border poll</strong></p> <p>Διαφορετικό είναι το νομικό και πολιτικό πλαίσιο στη Βόρεια Ιρλανδία. Το μοναδικό δημοψήφισμα για το συνταγματικό καθεστώς πραγματοποιήθηκε το 1973, όταν το 98,9% όσων ψήφισαν τάχθηκε υπέρ της παραμονής στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η συμμετοχή, ωστόσο, περιορίστηκε στο 58,7%, εξαιτίας του μποϊκοτάζ από την εθνικιστική κοινότητα.</p> <p>Το 1998, η Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής εγκρίθηκε από το 71,1% των ψηφοφόρων στη Βόρεια Ιρλανδία και από το 94,4% στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας.</p> <p>Βάσει του Northern Ireland Act του 1998, ο αρμόδιος Βρετανός υπουργός υποχρεούται να προκηρύξει δημοψήφισμα για τα σύνορα εφόσον κρίνει ότι είναι πιθανό η πλειοψηφία να ψηφίσει υπέρ της ένωσης με την Ιρλανδία. Κανένα τέτοιο δημοψήφισμα δεν έχει διεξαχθεί μετά το 1973, ενώ οποιαδήποτε αλλαγή του καθεστώτος προϋποθέτει αντίστοιχη ψηφοφορία στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας.</p> <p>Η σημερινή συνάντηση στο Κάρντιφ επαναφέρει έτσι στο προσκήνιο τη συζήτηση για το μέλλον του Ηνωμένου Βασιλείου. Το κατά πόσον η νέα συνεργασία θα οδηγήσει τελικά σε δημοψηφίσματα αυτοδιάθεσης θα εξαρτηθεί από τους πολιτικούς συσχετισμούς, τη στάση του Λονδίνου, την κοινή γνώμη και, ειδικά στην περίπτωση της Βόρειας Ιρλανδίας, από τις προβλέψεις της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής.</p>