«Άγγελος του Θανάτου»: Στο φως ο φάκελος του Μένγκελε που θα άνοιγε το 2071
<p>Ένας φάκελος περίπου 200 σελίδων, ο οποίος αφορά τον Γιόζεφ Μένγκελε και παρέμενε για δεκαετίες μακριά από τη δημόσια πρόσβαση, δόθηκε στη δημοσιότητα από τις ελβετικές αρχές. Σύμφωνα με το Associater Press, τα έγγραφα ρίχνουν νέο φως στις κινήσεις του διαβόητου ναζί γιατρού μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και, κυρίως, στο ενδεχόμενο να είχε περάσει από την Ελβετία ενώ καταζητούνταν για εγκλήματα πολέμου.</p> <p>Ο Μένγκελε έμεινε στην Ιστορία ως ο «Άγγελος του Θανάτου», εξαιτίας των απάνθρωπων ιατρικών πειραμάτων που πραγματοποιούσε σε κρατουμένους στο Άουσβιτς, μεταξύ των οποίων βρίσκονταν και παιδιά.</p> <p>Στο στρατόπεδο εξόντωσης του Άουσβιτς, στην κατεχόμενη από τους ναζί Πολωνία, δολοφονήθηκαν περίπου 1,1 εκατομμύριο άνθρωποι. Περίπου ένα εκατομμύριο από τα θύματα ήταν Εβραίοι.</p> <p><strong>Η διαφυγή μετά τον πόλεμο</strong></p> <p>Μετά την ήττα της ναζιστικής Γερμανίας, ο Μένγκελε κατάφερε να διαφύγει. Χρησιμοποιώντας πλαστή ταυτότητα απέκτησε ταξιδιωτικό έγγραφο του Ερυθρού Σταυρού, μέσω του οποίου μπόρεσε τελικά να εγκαταλείψει την Ευρώπη.</p> <p>Για χρόνια κρυβόταν στη Λατινική Αμερική, την ώρα που βρισκόταν στο στόχαστρο διεθνών ερευνών για τον εντοπισμό και τη σύλληψή του. Δεν οδηγήθηκε ποτέ ενώπιον της Δικαιοσύνης.</p> <p>Το 1979 πέθανε στη Βραζιλία, όταν υπέστη πρόβλημα ενώ κολυμπούσε και πνίγηκε. Η ταυτότητα των λειψάνων του επιβεβαιώθηκε χρόνια αργότερα.</p> <p><strong>Το ελβετικό μυστήριο</strong></p> <p>Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του φακέλου που αποχαρακτηρίστηκε επικεντρώνεται σε στοιχεία για πιθανή παρουσία του Μένγκελε στην Ελβετία.</p> <p>Υλικό που είχε περιέλθει στην κατοχή της αστυνομίας αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο ο ναζί εγκληματίας πολέμου να επέστρεψε στην Ελβετία μετά την αρχική διαφυγή του από τη Γερμανία. Μια δεύτερη εκδοχή είναι ότι σχεδίαζε να εισέλθει στη χώρα χρησιμοποιώντας πλαστή ταυτότητα.</p> <p>Το ζήτημα απασχολεί εδώ και χρόνια ιστορικούς, οι οποίοι επιχειρούν να εξακριβώσουν κατά πόσο ο Μένγκελε είχε καταφέρει να βρεθεί σε ελβετικό έδαφος την περίοδο που καταζητούνταν, χωρίς να γίνει αντιληπτός από τις Αρχές.</p> <p><strong>Ο φάκελος θα παρέμενε κλειστός μέχρι το 2071</strong></p> <p>Αρχικά, οι ελβετικές αρχές υποστήριζαν ότι το συγκεκριμένο αρχειακό υλικό έπρεπε να παραμείνει απόρρητο μέχρι το 2071. Ως αιτιολογία προβάλλονταν ζητήματα ασφαλείας, καθώς και η ανάγκη προστασίας προσώπων που κατονομάζονται στα έγγραφα.</p> <p>Η κατάσταση άλλαξε έπειτα από προσφυγή του ιστορικού Ζεράρ Βέτσταϊν κατά των περιορισμών πρόσβασης. Ο ιστορικός δικαιώθηκε από το Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημοσιοποίηση του υλικού στο Διαδίκτυο.</p> <p>Ωστόσο, ο φάκελος δεν δημοσιοποιήθηκε στο σύνολό του χωρίς παρεμβάσεις. Ορισμένα σημεία έχουν διαγραφεί ή αποκρυφτεί, προκειμένου, σύμφωνα με τις ελβετικές αρχές, να προστατευθούν πηγές και προσωπικά δεδομένα τρίτων.</p> <p>Τα έγγραφα είχαν συγκεντρωθεί από την αστυνομική υπηρεσία της ομοσπονδιακής εισαγγελίας, η οποία αποτέλεσε πρόδρομο των σημερινών ομοσπονδιακών υπηρεσιών πληροφοριών της Ελβετίας. Ο φάκελος μεταφέρθηκε στα Ομοσπονδιακά Αρχεία της χώρας το 2001.</p>