Μιλιέτ: Σενάρια πολέμου στην Ανατολική Μεσόγειο- «Η Τουρκία δεν θα σταματήσει»
<p><strong>Ο Τούρκος αναλυτής Οζάι Σεντίρ εκτιμά ότι η συζήτηση περί πολεμικής σύγκρουσης στην Ανατολική Μεσόγειο έχει ενταθεί υπερβολικά, κυρίως λόγω των επερχόμενων εκλογών σε Ισραήλ, Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία.</strong></p> <p>Εστιάζει ιδιαίτερα στο ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νότια και δυτικά της Κρήτης, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα προκαλούσε αντίδραση της Άγκυρας και θα είχε ευρύτερες διεθνείς επιπτώσεις.</p> <p>Παράλληλα, αναπτύσσει τη θεωρία ότι θα ήταν μη ρεαλιστικό το σενάριο, που ακούγεται σε κύκλους της Τουρκίας, περί μιας σύντομης ελληνοτουρκικής σύγκρουσης στην οποία Ελλάδα, Ισραήλ και Κυπριακή Δημοκρατία θα αποκτούσαν πλεονέκτημα και στη συνέχεια θα οδηγούσαν την Τουρκία σε διαπραγματεύσεις από μειονεκτική θέση.</p> <p><strong>«Η λέξη πόλεμος χρησιμοποιείται υπερβολικά»</strong></p> <p>Ο Οζάι Σεντίρ υποστηρίζει ότι η Ανατολική Μεσόγειος διανύει μια περίοδο κατά την οποία η λέξη «πόλεμος» χρησιμοποιείται πολύ περισσότερο απ’ όσο θα έπρεπε. Συνδέει την ένταση με τις εκλογικές αναμετρήσεις που έχουν μπροστά τους οι τρεις χώρες και επισημαίνει ότι όσο συνεχίζεται η προσπάθεια άντλησης ψήφων με επίκεντρο την Τουρκία, η πολεμική ρητορική θα παραμένει έντονη. Ο Σεντίρ δεν θεωρεί ότι ένας πόλεμος είναι αναπόφευκτος.</p> <p>«Περνάμε μια χρονική περίοδο κατά την οποία η λέξη πόλεμος στην Ανατολική Μεσόγειο χρησιμοποιείται πάρα πολύ.</p> <p>Όσο συνεχίζονται οι εκλογές που θα διεξαχθούν στο Ισραήλ τον Οκτώβριο του 2026, στην Ελλάδα τον Μάιο του 2027 και στην ελληνοκυπριακή πλευρά τον Φεβρουάριο του 2028, και όσο και στις τρεις χώρες συνεχίζεται η προσπάθεια άντλησης ψήφων μέσω της Τουρκίας, μια δυσάρεστη λέξη όπως ο “πόλεμος” χρησιμοποιείται περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται.</p> <p>Πρέπει να είμαστε ρεαλιστές και να προετοιμαζόμαστε ανάλογα».</p> <p><strong>Τα 12 μίλια νότια και δυτικά της Κρήτης</strong></p> <p>Ο Σεντίρ στέκεται ιδιαίτερα στα σενάρια που, όπως αναφέρει, συζητούνται το τελευταίο διάστημα στην Τουρκία σχετικά με ενδεχόμενη επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στις περιοχές της Κρήτης που δεν «βλέπουν» προς το Αιγαίο, δηλαδή νότια και δυτικά του νησιού.</p> <p>Κατά τον ίδιο, η Άγκυρα δεν θα αντιμετώπιζε μια τέτοια κίνηση ως απλή άσκηση ελληνικού κυριαρχικού δικαιώματος, αλλά ως προσπάθεια περιορισμού της τουρκικής υφαλοκρηπίδας και υπονόμευσης του τουρκολιβυκού μνημονίου.</p> <p>«Εδώ και κάποιο διάστημα συζητείται το σενάριο η Ελλάδα, προκειμένου να παρακάμψει τη συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης, να επεκτείνει στα 12 ναυτικά μίλια τα χωρικά της ύδατα στις νότιες και δυτικές κατευθύνσεις της Κρήτης, που δεν κοιτούν προς το Αιγαίο. Η Αθήνα γνωρίζει πολύ καλά ότι η Άγκυρα δεν θα αποδεχθεί ένα τέτοιο βήμα, το οποίο θα υφαρπάξει τα δικαιώματα της Τουρκίας στην υφαλοκρηπίδα της Ανατολικής Μεσογείου και τη “Γαλάζια Πατρίδα”», υποστηρίζει.</p> <p>Ο Τούρκος αναλυτής απορρίπτει, παράλληλα, την εκτίμηση ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση έχοντας ως «ασπίδα» τη συμφωνία άμυνας με τη Γαλλία.</p> <p>Επικαλείται μάλιστα την υπόθεση των βρετανικών νήσων Τζέρσεϊ και Γκέρνσεϊ στη Μάγχη, υποστηρίζοντας ότι η Γαλλία δεν θα ήθελε να δημιουργήσει προηγούμενο που θα μπορούσε να στραφεί εναντίον της.</p> <p>Η τουρκική ένσταση στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας</p> <p>Ο Σεντίρ αναφέρεται και στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, την οποία επικαλείται η Ελλάδα. Υποστηρίζει ότι η Τουρκία αποτελεί «επίμονη αντιτιθέμενη» χώρα στη Σύμβαση και ότι αυτό, κατά την άποψή του, παρέχει στην Άγκυρα νομικά περιθώρια.</p> <p>Παράλληλα, επικαλείται προηγούμενες διεθνείς δικαστικές υποθέσεις, υποστηρίζοντας ότι τα δικαστήρια έχουν λάβει υπόψη τις ειδικές συνθήκες κάθε διαφοράς και όχι μηχανιστικά τη Σύμβαση.</p> <p>«Όσο για τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, την οποία η Ελλάδα παρουσιάζει ως διεθνές δίκαιο, πρώτον, η Τουρκία αντιτίθεται επίμονα στη συγκεκριμένη Σύμβαση και αυτό παρέχει στην Άγκυρα νομικά δικαιώματα».</p> <p>Ο Σεντίρ υποστηρίζει ακόμη ότι μια μονομερής επέκταση στα 12 μίλια στο Αιγαίο θα είχε πολύ ευρύτερες συνέπειες, καθώς, σύμφωνα με τους δικούς του υπολογισμούς, θα περιόριζε σημαντικά τα διεθνή ύδατα και θα επηρέαζε όχι μόνο την Τουρκία αλλά και χώρες που χρησιμοποιούν το Αιγαίο ως εμπορική οδό.</p> <p>«Η μονομερής επέκταση από την Ελλάδα των χωρικών υδάτων της στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο σημαίνει ότι τα διεθνή ύδατα θα μειωθούν από 49% σε 19%, ενώ η Ελλάδα θα αυξήσει τα χωρικά της ύδατα στο 71,5%. Αυτό όχι μόνο θα έχει ως αποτέλεσμα να εγκλωβιστεί το τουρκικό ναυτικό στις δικές του ακτές, αλλά ταυτόχρονα θα ενοχλήσει και χώρες όπως η Ρωσία, η Ουκρανία, η Ρουμανία και η Βουλγαρία, που χρησιμοποιούν το Αιγαίο ως εμπορική οδό, και θα επηρεάσει όλους τους παγκόσμιους παράγοντες. Δεν χρειάζεται να παίρνουμε και πολύ στα σοβαρά τις φράσεις “θα χρησιμοποιήσουμε οπωσδήποτε την αεροπορική μας υπεροχή”».</p> <p><strong>«Η Ελλάδα μπορεί να οδηγηθεί σε καταστροφή»</strong></p> <p>Ο Σεντίρ στρέφει το βλέμμα του και στο ελληνικό πολιτικό σκηνικό, αναφέροντας κόμματα και πολιτικούς που, όπως υποστηρίζει, εμφανίζονται πιο θετικοί σε μια στρατιωτική αντιπαράθεση με την Τουρκία.</p> <p>Αναφέρεται στην Ελληνική Λύση, τη ΝΙΚΗ και τους Σπαρτιάτες, αλλά και σε πολιτικά πρόσωπα της κεντροδεξιάς, όπως ο Αντώνης Σαμαράς και ο Κώστας Καραμανλής.</p> <p>Κατά τον ίδιο, υπάρχουν και στην Τουρκία κύκλοι που θα προτιμούσαν μια κυβέρνηση στην Αθήνα περισσότερο προσανατολισμένη σε μια στρατιωτική αντιπαράθεση, αντί για την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη.</p> <p>«Στην Τουρκία υπάρχουν επίσης εκείνοι που επιθυμούν να πραγματοποιηθούν σενάρια στα οποία, αντί του Μητσοτάκη, πρωθυπουργός ή κυβερνητικός εταίρος της ακροδεξιάς θα είναι αυτά τα πρόσωπα, ώστε να λυθεί το πρόβλημα μια κι έξω αντί για μακρές διαπραγματεύσεις. Αφού ακόμη και αν πολεμήσουμε, στο τέλος θα πρέπει να καθίσουμε και να συμφωνήσουμε, κανείς δεν αντιλαμβάνεται ότι η νοοτροπία στην Αθήνα που δεν μπορεί να αποδεχθεί συμφωνία χωρίς να πολεμήσει οδηγεί στην καταστροφή όχι την Τουρκία αλλά την Ελλάδα».</p> <p><strong>Σύντομη σύγκρουση</strong></p> <p>Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο Σεντίρ στη συνεργασία Ισραήλ, Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας. Υποστηρίζει ότι ένα από τα σενάρια που συζητούνται στην Τουρκία θέλει τις τρεις χώρες να επιδιώκουν μια σύντομη σύγκρουση, στην οποία θα αποκτούσαν στρατιωτικό πλεονέκτημα και στη συνέχεια θα προσέρχονταν σε μια εκεχειρία υπό διεθνή πίεση από θέση ισχύος.</p> <p>Ο ίδιος, ωστόσο, θεωρεί το σενάριο αυτό μη ρεαλιστικό.</p> <p>«Όσο για τις φράσεις που διατυπώνονται σχετικά με τη συμμαχία Ισραήλ, Ελλάδας και ελληνοκυπριακής πλευράς:</p> <p>Το σενάριο που ακούω περισσότερο είναι ότι αυτή η τριάδα έχει την πρόθεση να αποκτήσει το πάνω χέρι σε μια σύγκρουση που θα διαρκέσει λίγο και στη συνέχεια να καθίσει σε πλεονεκτική θέση στο τραπέζι της εκεχειρίας που θα προκύψει υπό τη διεθνή πίεση».</p> <p>Και προσθέτει:</p> <p>«Δεν νομίζω ότι υπάρχει ούτε ένας κρατικός αξιωματούχος στις συγκεκριμένες πρωτεύουσες που να πιστεύει αυτό το σενάριο.</p> <p>Θα ήταν παραλογισμός να πιστεύει κανείς ότι, μετά από μια σύγκρουση που θα τελείωνε με την πιθανή υπεροχή της άλλης πλευράς, η Τουρκία θα σταματούσε.</p> <p>Οι άλλες πρωτεύουσες γνωρίζουν επίσης ότι, με δεδομένη τη στρατιωτική ισχύ της Τουρκίας, τις συμμαχίες στις οποίες συμμετέχει και τη διδασκαλία που προέρχεται από την ιστορία, η Άγκυρα δεν θα σταματήσει, δεν μπορεί να σταματήσει...».</p> <p><strong>«Ο Χριστοδουλίδης δεν μπορεί ούτε να κάνει πόλεμο ούτε ειρήνη»</strong></p> <p>Ο Σεντίρ υποβαθμίζει παράλληλα το ρόλο του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη στα σενάρια της Ανατολικής Μεσογείου.</p> <p>Τον χαρακτηρίζει «άνθρωπο ενός σχεδίου» και αναφέρεται στην εκπαίδευσή του στις ΗΠΑ, καθώς και στις πολιτικές του σχέσεις στην Κύπρο και στην Ελλάδα. Παράλληλα, κάνει αναφορά σε υποθέσεις που αφορούν το οικογενειακό του περιβάλλον και στις παραιτήσεις προσώπων που συνδέονται με την προεδρία.</p> <p>Καταλήγει ότι ο Χριστοδουλίδης δεν διαθέτει την αυτονομία για να καθορίσει μόνος του μια πολεμική ή ειρηνευτική εξέλιξη.</p> <p>«Ο Χριστοδουλίδης δεν μπορεί ούτε μόνος του να ξεκινήσει πόλεμο ούτε να κάνει ειρήνη. Ως εκ τούτου, στα σενάρια της Ανατολικής Μεσογείου δεν είναι κάποιος στον οποίο πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη έμφαση».</p> <p><strong>«Το σχοινί πρέπει να τεντώνεται, αλλά όχι μέχρι να κοπεί»</strong></p> <p>Στο κλείσιμο της ανάλυσής του, ο Οζάι Σεντίρ θεωρεί αναμενόμενο να ακούγονται προκλητικά μηνύματα και από την Αθήνα και από την Τουρκία σε προεκλογικές περιόδους, προειδοποιώντας, ωστόσο, ότι όσο περισσότερες κυβερνήσεις επενδύουν πολιτικά στη σκληρή ρητορική, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μια ελεγχόμενη επίδειξη αποφασιστικότητας να εξελιχθεί σε πραγματική κρίση.</p> <p>Υπενθυμίζει, μάλιστα, ότι υπάρχει παράλληλα και στην τουρκική κοινωνία ένα σημαντικό τμήμα που θα μπορούσε να ευνοήσει μια πιο συγκρουσιακή ελληνική ηγεσία.</p> <p>«Σήμερα περίπου δύο εκατομμύρια άνθρωποι από την Τουρκία πηγαίνουν στην Ελλάδα, αλλά στους δρόμους δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι σκέφτονται επίσης: “Μακάρι να έρθει στην εξουσία κάποιος πιο περιπετειώδης αντί του Μητσοτάκη, για να κάνουμε αυτό που πρέπει”. Ας μην ξεχνάμε ότι και στην Τουρκία γίνονται εκλογές, ότι και στην Τουρκία υπάρχει κοινή γνώμη. Γι’ αυτό και το σχοινί πρέπει να τεντώνεται τόσο ώστε να μην κοπεί».</p>