Καθυστερήσεις στη Δικαιοσύνη: Δικαστές χωρίς αίθουσες και ελλείψεις προσωπικού
<p><strong>Την ανάγκη επιτάχυνσης της απονομής της δικαιοσύνης, αντιμετώπισης των εκκρεμών υποθέσεων, ενίσχυσης του υποστηρικτικού προσωπικού και βελτίωσης των υποδομών ανέδειξε σημερινή συζήτηση στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Θεσμών, Αξιών και Επιτρόπου Διοικήσεως για την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου στην Κύπρο.</strong></p> <p>Στο επίκεντρο τέθηκαν οι καθυστερήσεις στην εκδίκαση υποθέσεων, η μη λειτουργία του Εμπορικού Δικαστηρίου, οι ανεκτέλεστες δικαστικές αποφάσεις, καθώς και οι ελλείψεις σε στενογράφους και άλλο υποστηρικτικό προσωπικό.</p> <p>Ανοίγοντας τη συζήτηση, ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Δημήτρης Δημητρίου, ενημέρωσε ότι ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου και ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου, αν και προσκλήθηκαν, δεν παρέστησαν, επικαλούμενοι ζητήματα που συνδέονται με τη διάκριση των εξουσιών, αλλά είναι διαθέσιμοι να απαντήσουν γραπτώς στα ερωτήματα των Βουλευτών.</p> <p>Στη συνέχεια, οι Βουλευτές έθεσαν ορισμένα ερωτήματα στους αρμοδίους, με τον Πρόεδρο της Επιτροπής να απευθύνεται στον εκπρόσωπο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ζητώντας ενημέρωση αν υπάρχει έγνοια και στόχευση για τη μείωση του χρόνου εκδίκασης των δικαστικών υποθέσεων, καθώς και για την εφαρμογή και εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων, ενώ το ζήτημα της καθυστέρησης ανέδειξε και η Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Νικολέττα Κωνσταντίνου.</p> <p>Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Πανίκος Ξιούρουππας, ζήτησε ενημέρωση για τις ανεκτέλεστες δικαστικές αποφάσεις και για το στάδιο στο οποίο βρίσκεται σήμερα το νομοσχέδιο που κατατέθηκε το 2025 για την ενίσχυση της εκτέλεσης δικαστικών αποφάσεων.</p> <p>Την ίδια ώρα, ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου, ζήτησε να πληροφορηθεί κατά πόσνο υπάρχει πρόθεση να δοθεί έμφαση στην άμεση πρόσβαση του πολίτη στα δικαστήρια και ποιο είναι το πλάνο για την ενίσχυση της πρωτοβάθμιας δικαιοσύνης.</p> <p>Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ζαχαρίας Κουλίας, ανέδειξε τη σημασία της ενίσχυσης των θεσμών και της επαρκούς στελέχωσής τους, σημειώνοντας ότι «είναι πολύ σημαντικό να χτίζουμε ένα θεσμό και να δίνουμε τα ανάλογα όπλα».</p> <p>Παράλληλα, ο Βουλευτής του ΑΛΜΑ, Οδυσσέας Μιχαηλίδης, έθεσε το ζήτημα των δεικτών απόδοσης της δικαστικής υπηρεσίας, ενώ η Βουλευτής του ΑΛΜΑ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, χαρακτήρισε «απαράδεκτη» την απουσία των Προέδρων του Ανωτάτου και του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου, καθώς έθεσε το ερώτημα «πώς οι εξουσίες θα βοηθήσουν στην εξέλιξη του κράτους δικαίου αν αρνούνται ακόμα και αυτό τον διάλογο;».</p> <p>Η Βουλευτής της Άμεσης Δημοκρατίας, Νταϊάνα Κωνσταντινίδη, αναφέρθηκε στη χαμηλή, σύμφωνα με την έκθεση του 2026, αντίληψη των πολιτών για την ανεξαρτησία και την απονομή της δικαιοσύνης. Ζήτησε να πληροφορηθεί ποια συγκεκριμένα μέτρα θα λάβει η Κυβέρνηση για την αντιστροφή της τάσης αυτής, καθώς και εάν υπάρχει σχέδιο δράσης για τις εκκρεμείς υποθέσεις και τον χρόνο ολοκλήρωσής τους.</p> <p>Από πλευράς του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, ο Γενικός Διευθυντής, Γιώργος Παντελή, ανέφερε ότι η βελτίωση της δικαστικής υπηρεσίας αποτελεί προτεραιότητα, σημειώνοντας ότι υπάρχει στενή συνεργασία με το Ανώτατο Δικαστήριο για τη βελτίωση της ταχύτητας απονομής της δικαιοσύνης. Ανέφερε παράλληλα ότι τίθενται στόχοι για την βελτίωση του χρόνου εκδίκασης των υποθέσεων.</p> <p>Σε σχέση με την επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην περαιτέρω αξιοποίηση της τεχνολογίας, της διαμεσολάβησης και της διαιτησίας. Είπε, επίσης, ότι έχει ήδη κατατεθεί το 2025 νομοσχέδιο για την εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων και βρίσκεται υπό συζήτηση στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα τεθεί σύντομα σε ισχύ, ενώ για το Εμπορικό Δικαστήριο ανέφερε ότι «αναγνωρίζεται η δυσκολία στελέχωσης, μια πρόκληση που πρέπει να αντιμετωπιστεί».</p> <p>Αναφορικά με την έλλειψη υποστηρικτικού προσωπικού στα δικαστήρια, ο κ. Παντελή σημείωσε ότι εξετάζεται η χρήση ψηφιακής ηχογράφησης και τεχνητής νοημοσύνης.</p> <p>Από πλευράς της, η εκπρόσωπος του Υφυπουργείου Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, Κυριακή Πάντζιαρου, ανέφερε ότι το ηλεκτρονικό σύστημα i-Justice «εμπλουτίζεται σταδιακά με νέα δικαστήρια ανά φάσεις», ενώ η ψηφιακή ηχογράφηση βρίσκεται στο στάδιο της μελέτης, με στόχο την προκήρυξη διαγωνισμού το 2027.</p> <p>Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Λευκωσίας, Στέφανος Σκορδής, ανέφερε ότι «ουδείς μπορεί να αρνηθεί ότι υπάρχει πρόοδος, όμως μένουν πάρα πολλά να γίνουν», καθώς ανέδειξε τα προβλήματα στις υποδομές και στη στελέχωση των δικαστηρίων.</p> <p>«Έχουμε δικαστές που δεν έχουν αίθουσα και περνούν δρόμο για να πάνε σε αίθουσα να δικάσουν. Έχουμε δικαστές που δεν έχουν στενογράφο σε καθημερινή βάση και μοιράζονται. Έχουμε ακροάσεις που αναβάλλονται επειδή δεν έχουν στενοτυπίστρια», σημείωσε.</p> <p>Αναφέρθηκε ακόμη στο νομοσχέδιο για την εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων και στην καθυστέρηση λειτουργίας του Εμπορικού Δικαστηρίου, προβλήματα που κατά τον ίδιο, χρειάζονται «μια επιπλέον ώθηση».</p> <p>«Φτάσαμε να θέλει ένα χρόνο μια απόφαση να καθαρογραφεί και να δοθεί στον απλό πολίτη. Αυτά τα καθημερινά αν λυθούν, θα διορθώσουν πολλά προβλήματα», ανέφερε.</p> <p>Ακολούθως, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Μεταρρύθμισης του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, Νικόλας Κυριακίδης, έθεσε την ανάγκη σαφέστερου σχεδιασμού για το είδος της δικαιοσύνης που επιδιώκεται, καθώς και τη δημιουργία σχολής δικαστών, ενώ τάχθηκε υπέρ της θέσπισης δεικτών απόδοσης και χρονοδιαγραμμάτων. Διευκρίνισε ότι σήμερα δεν λειτουργεί σχολή δικαστών, αλλά πραγματοποιούνται εκπαιδευτικά σεμινάρια.</p> <p>Εξάλλου, σε δηλώσεις του μετά το πέρας της συνεδρίας, ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Δημήτρης Δημητρίου, αναφέρθηκε στα ζητήματα που καταγράφηκαν σε σχέση με τη δικαιοσύνη, σημειώνοντας ότι «είδαμε σε λεπτομέρεια τα ζητήματα που υπάρχουν και στη δικαιοσύνη, στους χρόνους των καθυστερήσεων, στη μη λειτουργία του Εμπορικού Δικαστηρίου, στα ζητήματα που έχουν να κάνουν με την έλλειψη λειτουργών της δικαιοσύνης, όχι δικαστών, αλλά λειτουργών στενοτύπησης, στενογράφησης, που αυτό δημιουργεί περαιτέρω προβλήματα».</p> <p>Σε σχέση με την απουσία των Προέδρων των δύο Ανωτάτων Δικαστηρίων από τη συνεδρία, ο κ. Δημητρίου ανέφερε ότι «οι Πρόεδροι των Δικαστηρίων θα δέχονται γραπτώς τις ερωτήσεις μας, αλλά να σημειώσω πως η δική μας επιθυμία, και προς αυτό θα εργαστούμε, είναι να φτάσουμε σε ένα σημείο που να τους έχουμε ενώπιόν μας στην Επιτροπή, σε έναν δημοκρατικό, δημιουργικό διάλογο».</p> <p>Από πλευράς ΑΚΕΛ, ο Βουλευτής Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου ανέφερε ότι η πρόοδος δεν μπορεί να αποτελέσει άλλοθι για τις εκκρεμότητες.</p> <p>«Η πρόοδος δεν μπορεί να αποτελεί το άλλοθι για όσα εξακολουθούν να εκκρεμούν και δυστυχώς είναι πάρα πολλά», είπε.</p> <p>Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην πρωτοβάθμια δικαιοσύνη και στην ανάγκη ο πολίτης να έχει άμεση πρόσβαση σε αυτήν, ενώ συνέδεσε τις καθυστερήσεις με τη μείωση των νέων υποθέσεων, σημειώνοντας ότι πολίτες ενδέχεται να αποφεύγουν την προσφυγή στη δικαιοσύνη, λόγω των χρονοβόρων διαδικασιών.</p> <p>«Ένα από τα ευρήματα αυτής της έκθεσης είναι η μείωση στις νέες υποθέσεις. Και γιατί γίνεται αυτό; Για έναν προφανή λόγο. Ο πολίτης δεν εμπιστεύεται ή θεωρεί ότι, λόγω των χρονοβόρων διαδικασιών απονομής δικαιοσύνης, δεν θα βρει το δίκαιό του και τι επιλέγει να κάνει; Να μην προσφύγει στη δικαιοσύνη», είπε.</p> <p>Πρόσθεσε ότι απαιτούνται συγκεκριμένα σχέδια, χρονοδιαγράμματα και μετρήσιμοι στόχοι, επισημαίνοντας ότι «και το Κράτος Δικαίου δεν κρίνεται μόνο από τις εξαγγελίες. Κρίνεται κυρίως από το αν ο πολίτης μπορεί ακριβώς να βρει το δίκαιό του, αν οι θεσμοί λειτουργούν ανεξάρτητα και αν κανείς δεν βρίσκεται υπεράνω του ελέγχου».</p> <p>Από πλευράς ΕΛΑΜ, ο Βουλευτής Μάριος Πελεκάνος επεσήμανε ότι προτεραιότητα θα πρέπει να αποτελέσει η αναγνώριση των αδυναμιών και η καταγραφή συγκεκριμένων ενεργειών και χρονοδιαγραμμάτων, με μετρήσιμα αποτελέσματα.</p> <p>Όπως ανέφερε, στα σημεία που χρήζουν βελτίωσης περιλαμβάνεται «η μεταρρύθμιση της νομικής υπηρεσίας, σε σχέση με το σύστημα απονομής δικαιοσύνης», προσθέτοντας ότι από την πλευρά του ΕΛΑΜ έχουν καταγραφεί συγκεκριμένες εισηγήσεις.</p> <p>Η Βουλευτής του ΑΛΜΑ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, επανέφερε το ζήτημα του διαλόγου μεταξύ των εξουσιών, επισημαίνοντας ότι υπάρχει απόλυτος σεβασμός στη διάκρισή τους, ενώ πρόσθεσε ότι «δεν είναι παρέμβαση της μιας εξουσίας στην άλλη, είναι συνεργασία».</p> <p>Αναφέρθηκε, επίσης, στη λειτουργία σχολής δικαστών, εξηγώντας ότι η σημερινή μορφή εκπαίδευσης έχει χαρακτήρα σεμιναρίων και όχι σχολής με εκπαιδευτικό χαρακτήρα.</p> <p>«Η σχολή δικαστών δεν λειτουργεί με εκπαιδευτικό χαρακτήρα, δηλαδή με φοίτηση, εξετάσεις, προκειμένου να μπορέσω να γίνω δικαστής, αλλά έχει μορφή σεμιναρίου», είπε, σημειώνοντας ότι το ζήτημα θα πρέπει να εξεταστεί από τη δικαστική εξουσία, καθώς, όπως ανέφερε, τα λάθη «τα πληρώνουν οι Κύπριοι πολίτες».</p> <p>Πηγή: ΚΥΠΕ</p>