Sixties: Όταν ο Μακάριος κυκλοφορούσε με την «600άρα»…και η λιμουζίνα του 2026
<p>Η συζήτηση για τη νέα θωρακισμένη προεδρική λιμουζίνα των €595.000 έφερε στην επιφάνεια μια φωτογραφία από μια άλλη Κύπρο: τη Mercedes 600 του Μακαρίου έξω από το παλιό Cyprus Hilton. Τότε οι απειλές κατά ενός Προέδρου έφταναν μέχρι τις σφαίρες και τις βόμβες. Σήμερα, ευτυχώς, η πολιτική αντιπαράθεση έχει αλλάξει όπλα</p> <p>Του Κρίστοφερ Σταύρου Πιτσιλλίδη*</p> <p>Ακούγοντας αυτές τις μέρες τον θόρυβο για την προτεινόμενη αγορά νέας θωρακισμένης λιμουζίνας για την Προεδρία, αξίας €595.000, ο Ερμής Νεοκλέους ανέβασε στο Facebook μια φωτογραφία που μας γυρίζει περισσότερο από μισό αιώνα πίσω. Μπροστά από το τότε Cyprus Hilton της Λευκωσίας βρίσκεται μια τεράστια μαύρη Mercedes. Είναι η περίφημη «600άρα» του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Το Hilton στις δόξες του, η κυπριακή σημαία στην είσοδο και μπροστά ένα αυτοκίνητο που στην εποχή του δεν χρειαζόταν ιδιαίτερες συστάσεις.</p> <p><img src="https://cdn.sigmalive.com/uploads/318/IMG_2905_1788756641.jpeg" alt="" width="1179" height="831"></p> <p>Η Mercedes-Benz 600, γνωστή και ως Grosser Mercedes, παρουσιάστηκε το 1963 και υπήρξε μία από τις επιβλητικότερες λιμουζίνες της εποχής της. Αρχηγοί κρατών, βασιλικές οικογένειες και μεγιστάνες συγκαταλέγονταν στους πελάτες της, ενώ ο Μακάριος χρησιμοποιούσε τη μακράς βάσης 600 Pullman.</p> <p>Εκείνο που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση είναι ότι ο Μακάριος είχε πραγματικούς λόγους να φοβάται για τη ζωή του. Τρεις καταγεγραμμένες απόπειρες σημάδεψαν τα τελευταία χρόνια πριν από το 1974. Στις 8 Μαρτίου 1970 ένοπλοι γάζωσαν το ελικόπτερό του αμέσως μετά την απογείωσή του από την Αρχιεπισκοπή. Ο Μακάριος επέζησε, ενώ ο πιλότος Ζαχαρίας Παπαδογιάννης, παρότι σοβαρά τραυματισμένος, κατάφερε να το προσγειώσει.</p> <p><img src="https://cdn.sigmalive.com/uploads/318/IMG_2909_1788756641.jpeg" alt="" width="1179" height="721"></p> <p>Στις 7 Οκτωβρίου 1973 ήρθε η δεύτερη απόπειρα. Εκρηκτικός μηχανισμός είχε τοποθετηθεί κοντά στον Άγιο Σέργιο Αμμοχώστου, στη διαδρομή της προεδρικής αυτοκινητοπομπής. Η βόμβα εξερράγη πρόωρα και ο Μακάριος πέρασε χωρίς να τραυματιστεί. Την ευθύνη ανέλαβε η ΕΟΚΑ Β΄.</p> <p>Η τρίτη δεν ήταν πλέον μια βόμβα στην άκρη του δρόμου αλλά ολόκληρο πραξικόπημα. Στις 15 Ιουλίου 1974 άρματα και δυνάμεις της Εθνικής Φρουράς επιτέθηκαν στο Προεδρικό Μέγαρο. Ο Μακάριος κατάφερε να διαφύγει και να φτάσει στην Πάφο, απ’ όπου η φωνή του στο ραδιόφωνο διέψευσε την είδηση ότι είχε σκοτωθεί. Υπό αυτό το πρίσμα, η παλιά Mercedes έξω από το Hilton παύει να είναι απλώς μια όμορφη φωτογραφία μιας άλλης εποχής. Η προστασία του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας έχει πίσω της πραγματική ιστορία αίματος.</p> <p><img src="https://cdn.sigmalive.com/uploads/318/IMG_2907_1788756641.jpeg" alt="" width="1179" height="860"></p> <p>Πενήντα και πλέον χρόνια αργότερα, η συζήτηση επέστρεψε με διαφορετικό πρωταγωνιστή και έναν αριθμό που δύσκολα περνά απαρατήρητος: €595.000. Το Υπουργείο Οικονομικών ζήτησε την αποδέσμευση του ποσού για την προμήθεια νέας θωρακισμένης λιμουζίνας, η οποία προορίζεται για τις μετακινήσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας αλλά και ξένων αρχηγών κρατών. Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι πληροφορήθηκε το θέμα από τον Τύπο και ότι τέτοιες αποφάσεις για την ασφάλειά του λαμβάνονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες και όχι από τον ίδιο.</p> <p>Τα €595.000, βεβαίως, δικαιούνται να προκαλέσουν ερωτήσεις. Σε μια Δημοκρατία ο φορολογούμενος οφείλει να γνωρίζει γιατί χρειάζεται μια τέτοια δαπάνη, ποιος την εισηγήθηκε και κατά πόσο το κόστος είναι εύλογο, χωρίς ασφαλώς να δημοσιοποιούνται επιχειρησιακές προδιαγραφές που θα ακύρωναν την ίδια την προστασία. Άλλο όμως ο έλεγχος μιας δημόσιας δαπάνης και άλλο η μετατροπή της σε προσωπική επίθεση εναντίον εκείνου που πρόκειται να καθίσει στο πίσω κάθισμα.</p> <p>Και ίσως εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη διαφορά ανάμεσα στη φωτογραφία του Μακαρίου και στη σημερινή συζήτηση. Τη δεκαετία του ’70 η πολιτική αντιπαράθεση στην Κύπρο έφτανε μέχρι τις σφαίρες και τις βόμβες. Σήμερα, ευτυχώς, διεξάγεται με πρωτοσέλιδα, αναρτήσεις και πολιτικές επιθέσεις. Από τις απόπειρες δολοφονίας περάσαμε στις απόπειρες δολοφονίας χαρακτήρων. Σίγουρα πρόοδος…αν και φαίνεται πως ούτε από τη δεύτερη σε προστατεύει πάντα μια θωρακισμένη Mercedes.</p> <p>Πηγές: U.S. Department of State, Foreign Relations of the United States, 1969–1976, αρχειακά έγγραφα για την απόπειρα κατά του Μακαρίου το 1970./Εκκλησία της Κύπρου, ιστορικό αρχείο για τις απόπειρες κατά του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου./OmegaLive, ιστορικό αρχείο για την απόπειρα της 7ης Οκτωβρίου 1973./Cyprus Mail, «President denies knowledge of €595,000 armoured limousine», 5 Σεπτεμβρίου 2026./Politis, «Government Seeks €595,000 For New Presidential Limousine», 5 Σεπτεμβρίου 2026.</p> <p>* Ο Κρίστοφερ Σταύρου Πιτσιλλίδης είναι ιστοριοδίφης και ερευνητής της συλλογικής μνήμης της Κύπρου. Μέσα από τη σειρά «Παλαιολόγιο» αναδεικνύει άγνωστες και λησμονημένες πτυχές της κυπριακής ιστορίας, συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν με τον μοναδικό του τρόπο.</p> <p> </p>