Ανάλυση: Ελεγχόμενος πόλεμος φθοράς ΗΠΑ-Ιράν, αυξημένος ο κίνδυνος ανάφλεξης
<p>Σε έναν «ελεγχόμενο πόλεμο φθοράς» μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με στοχευμένα αμερικανικά πλήγματα και ασύμμετρες ιρανικές απαντήσεις, εκτιμά ότι οδηγείται βραχυπρόθεσμα η σύγκρουση ο διεθνολόγος και πολιτικός αναλυτής Κωνσταντίνος Πογιατζής, ο οποίος, σε δηλώσεις του στο ΚΥΠΕ την Τετάρτη, επισήμανε παράλληλα αυξημένο κίνδυνο λανθασμένου υπολογισμού και περιφερειακής ανάφλεξης.</p> <p>Όπως ανέφερε, η νέα ανταλλαγή πληγμάτων μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν σηματοδοτεί την είσοδο της σύγκρουσης σε μια πιο επικίνδυνη φάση.</p> <p>Ο κύκλος των νέων επιθέσεων και των αντιποίνων διευρύνεται, είπε, η ένταση μεταφέρεται στα Στενά του Ορμούζ και σε γειτονικά κράτη, ενώ αυξάνεται ο κίνδυνος μιας πιο γενικευμένης ανάφλεξης, με επιπτώσεις τόσο στην ασφάλεια όσο και στην οικονομία.</p> <p>«Δεν βρισκόμαστε ακόμη σε έναν ολοκληρωμένο πόλεμο, αλλά αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος ενός ενδεχόμενου λανθασμένου υπολογισμού και μιας περιφερειακής ανάφλεξης», ανέφερε.</p> <p>Σύμφωνα με τον τον κ. Πογιατζή, το πιθανότερο βραχυπρόθεσμο σενάριο είναι «ένας ελεγχόμενος πόλεμος φθοράς μεταξύ των δύο πλευρών, με στοχευμένα αμερικανικά πλήγματα και ασύμμετρες ιρανικές απαντήσεις».</p> <p>Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι σημαντικές αμερικανικές απώλειες ή σοβαρός περιορισμός της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διεύρυνση της σύγκρουσης, με ακόμη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση, άνοδο των τιμών των καυσίμων και ισχυρότερες πληθωριστικές πιέσεις παγκοσμίως.</p> <p>Ο κ. Πογιατζής σημείωσε ότι τα αντίποινα διευρύνονται στην περιοχή, με πλήγματα σε εταίρους των ΗΠΑ, εμπλοκή άλλων κρατών και χτυπήματα σε εμπορικά πλοία, ενώ αυξάνεται το κόστος των ασφαλίστρων και δημιουργούνται δυσκολίες στη διέλευση και τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.</p> <p>«Εκεί περιορίζεται και ο πραγματικός έλεγχος που μπορούν να ασκήσουν οι δύο πλευρές», είπε.</p> <p>Πρόσθεσε ότι ένα λανθασμένο πλήγμα, ένα ανεπιθύμητο συμβάν ή ανθρώπινες απώλειες μπορούν να οδηγήσουν πολύ γρήγορα από μια ελεγχόμενη σε μια μη ελεγχόμενη κλιμάκωση και τελικά σε περιφερειακή σύγκρουση.</p> <p>Σε σχέση με το ενδεχόμενο επιστροφής στις διαπραγματεύσεις, ο κ. Πογιατζής ανέφερε στο ΚΥΠΕ ότι «το μοναδικό περιθώριο αυτή τη στιγμή για να υπάρξει αποκλιμάκωση της έντασης είναι η διαπραγμάτευση», εκτιμώντας ότι το περιθώριο αυτό παραμένει περιορισμένο και εξαρτάται από την αποφυγή σοβαρών αμερικανικών απωλειών ή πληγμάτων, καθώς και πλήρους αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ.</p> <p>Κατά την εκτίμησή του, οι ΗΠΑ επιδιώκουν να εξαναγκάσουν το Ιράν να περιορίσει το πυρηνικό και το πυραυλικό του πρόγραμμα, όπως έχουν αναφέρει, να σταματήσει τις επιθέσεις κατά αμερικανικών στόχων και συμμάχων στην περιοχή και να αποδεχθεί την ασφαλή ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.</p> <p>«Επί της ουσίας, η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί τη στρατιωτική και οικονομική πίεση ως μέσο εξαναγκαστικής διπλωματίας, επιδιώκοντας μια διαπραγμάτευση από θέση ισχύος, όπως αυτή διαμορφώνεται στο πεδίο, και όχι απαραίτητα έναν μακροχρόνιο πόλεμο, που δεν είναι προς το συμφέρον της», σημείωσε.</p> <p>Το πρόβλημα, πρόσθεσε, είναι ότι οι απειλές περί ανατροπής του ιρανικού καθεστώτος ενισχύουν την ανασφάλεια της Τεχεράνης και δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο έναν ενδεχόμενο συμβιβασμό μέσω διαπραγματεύσεων.</p> <p>Για τις επόμενες ημέρες, ο κ. Πογιατζής εκτίμησε ότι θα υπάρξει συνέχιση του περιορισμένου κύκλου πληγμάτων και αντιποίνων από τις δύο πλευρές, μέχρι αυτές να οδηγηθούν σε μια προσωρινή διαμεσολάβηση ή σε μια εκεχειρία μέσω τρίτων.</p> <p>Όπως ανέφερε, «και οι δύο πλευρές δεν θέλουν να πλήξουν το κύρος και το γόητρο που προβάλλουν στο δικό τους ακροατήριο».</p> <p>Είπε, ωστόσο, ότι δεν αναμένει άμεσα μια οριστική συμφωνία, καθώς στα βασικά ζητήματα που θέτουν οι δύο πλευρές δεν υπάρχει κοινή αντίληψη για την επίλυση του προβλήματος.</p> <p>«Θεωρώ, ωστόσο, ότι υπάρχει το ενδεχόμενο μιας εύθραυστης αποκλιμάκωσης, χωρίς όμως επίλυση των βασικών διαφορών», ανέφερε.</p> <p>Καθοριστικός παράγοντας, επανέλαβε, θα είναι να αποφευχθούν μαζικές αμερικανικές απώλειες ή πλήρης αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ.</p> <p>Ερωτηθείς, τέλος, κατά πόσο το Ιράν ενδεχομένως αποφεύγει εσκεμμένα να πλήξει αμερικανικούς στόχους με τρόπο που θα μπορούσε να στοιχίσει τη ζωή σε Αμερικανούς, απάντησε καταφατικά.</p> <p>Όπως εξήγησε, τα πλήγματα που πραγματοποιεί το Ιράν έχουν στόχο να διατηρήσουν υψηλό το κόστος και την ανασφάλεια, να αυξήσουν τα ασφάλιστρα και να δυσχεράνουν τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, χωρίς όμως να επιδιώκεται σκοπίμως μια κλιμάκωση μέσω απώλειας αμερικανικών ζωών.</p> <p>Στόχος, κατέληξε, φαίνεται να είναι η πρόκληση κόστους στα αμερικανικά συμφέροντα, είτε μέσω της ναυσιπλοΐας είτε μέσω υλικών ζημιών και γενικότερα μέσω των δυσκολιών που επιχειρεί να δημιουργήσει το Ιράν στην περιοχή.</p>