Ενέσιμα αδυνατίσματος: Οι κίνδυνοι για την υγεία και οι διατροφικές παγίδες
Η ολοένα αυξανόμενη δημοτικότητα των ενέσιμων σκευασμάτων αδυνατίσματος, αλλά και η ανεξέλεγκτη αναζήτησή τους από άτομα που ενδεχομένως δεν έχουν ιατρική ανάγκη να τα χρησιμοποιήσουν, προκαλούν ανησυχία για τις πιθανές επιπτώσεις στην υγεία. Παράλληλα, η αγορά μη εγκεκριμένων διαιτητικών σκευασμάτων, ιδιαίτερα μέσω του διαδικτύου, εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την απώλεια κιλών, αλλά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο αυτή επιτυγχάνεται, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία και η μυϊκή μάζα του οργανισμού. Μιλώντας στο «Πρωτοσέλιδο», ο Δρ. Ανδρέας Σάββας, διατροφολόγος με ειδίκευση στη διατροφή και την άσκηση, υπογράμμισε ότι η χρήση ενέσιμων φαρμάκων αδυνατίσματος, όπως τα σκευάσματα της κατηγορίας GLP-1, απαιτεί πάντοτε ιατρική καθοδήγηση και παρακολούθηση από τον θεράποντα ιατρό ή ενδοκρινολόγο. Πρωτεΐνη για διατήρηση της μυϊκής μάζας Όπως εξήγησε, τα άτομα που λαμβάνουν φάρμακα GLP-1, όπως η σεμαγλουτίδη (Ozempic) και η τιρζεπατίδη (Mounjaro), χρειάζεται να δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη διατροφή τους. «Δεν αρκεί απλώς να τρώμε λιγότερο. Πρέπει να καλύπτουμε τις ανάγκες του οργανισμού μας, ακόμη και όταν η όρεξή μας είναι μειωμένη», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ένας από τους σημαντικότερους κινδύνους κατά τη γρήγορη απώλεια βάρους είναι η απώλεια μυϊκής μάζας. Για τον λόγο αυτό, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης. Σύμφωνα με τον Δρ. Σάββα, ένας ενδεικτικός στόχος μπορεί να κυμαίνεται από 1,2 έως 1,6 γραμμάρια πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους ημερησίως, ανάλογα πάντοτε με τις ανάγκες και την κατάσταση υγείας του κάθε ατόμου. Καλές πηγές πρωτεΐνης αποτελούν τα αυγά, το στραγγιστό γιαούρτι, το κοτόπουλο, τα ψάρια και τα όσπρια. Παράλληλα, συστήνεται η κατανομή της πρωτεΐνης σε όλα τα γεύματα της ημέρας, ώστε να υποστηρίζεται καλύτερα η διατήρηση της μυϊκής μάζας. Ενυδάτωση και φυτικές ίνες για την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας Ένα ακόμη συχνό πρόβλημα που μπορεί να εμφανιστεί σε άτομα που λαμβάνουν φάρμακα GLP-1 είναι η δυσκοιλιότητα. Η επαρκής ενυδάτωση και η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φυτικές ίνες μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπισή της. Ο Δρ. Σάββας αναφέρθηκε στην ανάγκη επαρκούς ημερήσιας πρόσληψης νερού, ενδεικτικά περίπου 1,5 έως 2 λίτρων, με προσαρμογή στις ανάγκες κάθε οργανισμού. Στις τροφές που μπορούν να ενισχύσουν την πρόσληψη φυτικών ινών περιλαμβάνονται το ακτινίδιο, το αχλάδι, τα δαμάσκηνα, η βρώμη, τα προϊόντα ολικής άλεσης και το χαρουπόμελο. Προσοχή στις ελλείψεις βιταμινών και μετάλλων Ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δίνεται και στην πιθανότητα διατροφικών ελλείψεων, καθώς η μειωμένη όρεξη μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμένη πρόσληψη απαραίτητων θρεπτικών συστατικών. Όπως ανέφερε ο ειδικός, χρειάζεται να αξιολογούνται τα επίπεδα βιταμίνης D, ασβεστίου, σιδήρου και βιταμίνης Β12. Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για την ομαλή λειτουργία του νευρικού συστήματος, ενώ η έλλειψή της μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως μουδιάσματα και μυρμηγκιάσματα στα άνω και κάτω άκρα. Πηγές βιταμίνης Β12 αποτελούν τα αυγά, το κοτόπουλο, τα ψάρια και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Αναφορικά με τη βιταμίνη D, ο Δρ. Σάββας σημείωσε ότι μπορεί να προσληφθεί μέσω τροφών όπως ο κρόκος του αυγού, τα λιπαρά ψάρια, ο σολομός και ορισμένα μανιτάρια. Παράλληλα, η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου είναι σημαντική για την υγεία των οστών. Ωστόσο, η λήψη συμπληρωμάτων δεν πρέπει να γίνεται αυθαίρετα. Η ανάγκη για συμπλήρωση βιταμινών και μετάλλων πρέπει να προκύπτει μέσα από τις κατάλληλες αιματολογικές εξετάσεις και την αξιολόγηση από τον θεράποντα ιατρό ή τον διαιτολόγο. Μικρά και συχνά γεύματα για λιγότερη δυσφορία Ο ειδικός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στη σημασία των μικρών και συχνών γευμάτων. Τα φάρμακα GLP-1 επιβραδύνουν τη γαστρική κένωση, με αποτέλεσμα ορισμένα άτομα, ιδιαίτερα κατά την αρχική περίοδο της θεραπείας, να εμφανίζουν ναυτία, εμετούς, φούσκωμα και δυσφορία μετά την κατανάλωση μεγάλων γευμάτων. Για τον περιορισμό αυτών των συμπτωμάτων, προτείνονται μικρότερες μερίδες, αργή μάσηση και γεύματα ανά τρεις με τέσσερις ώρες, ανάλογα με την ανοχή και τις ανάγκες του κάθε ατόμου. Ενδεικτικά, ένα ενδιάμεσο γεύμα μπορεί να περιλαμβάνει ένα φρούτο με λίγα αμύγδαλα, γιαούρτι με ρόδι και κανέλα ή δύο φρυγανιές ολικής άλεσης. Η άσκηση είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας Καθοριστικό ρόλο στην προσπάθεια απώλειας βάρους διαδραματίζει και η σωματική δραστηριότητα. Ο Δρ. Σάββας τόνισε ότι όσοι λαμβάνουν φάρμακα GLP-1 θα πρέπει, εφόσον το επιτρέπει η κατάσταση της υγείας τους, να εντάξουν στο πρόγραμμά τους μορφές άσκησης, με ιδιαίτερη έμφαση στις ασκήσεις αντίστασης. Η χρήση ελαστικών ιμάντων, τα ελαφριά βάρη και το τακτικό περπάτημα μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της μυϊκής μάζας και της φυσικής κατάστασης. Ως ενδεικτικό στόχο ανέφερε το περπάτημα διάρκειας 30-35 λεπτών, πέντε φορές την εβδομάδα, επισημαίνοντας παράλληλα τη σύσταση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας έντασης σωματικής δραστηριότητας εβδομαδιαίως. «Δεν αρκεί μόνο το φάρμακο» Το βασικό μήνυμα του ειδικού είναι ότι η φαρμακευτική αγωγή δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη σωστή διατροφή, την άσκηση και την ιατρική παρακολούθηση. Όπως υπογράμμισε, κάθε άτομο χρειάζεται ένα εξατομικευμένο διατροφικό πλάνο, προσαρμοσμένο στις ιδιαίτερες ανάγκες του, καθώς και τις απαραίτητες εργαστηριακές εξετάσεις και την παρακολούθηση από τους αρμόδιους επαγγελματίες υγείας. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στην παρακολούθηση πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών, μεταξύ των οποίων και η παγκρεατίτιδα. Η απώλεια βάρους πρέπει να γίνεται με τρόπο που να προστατεύει τη συνολική υγεία του οργανισμού. Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι απλώς η μείωση του αριθμού στη ζυγαριά, αλλά η απώλεια λίπους με παράλληλη διατήρηση της μυϊκής μάζας και της καλής φυσικής κατάστασης.