Το 62% των εργαζομένων στον δημόσιο τομέα βίωσε εργασιακό εκφοβισμό
Το 62% των εργαζομένων στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα έχει βιώσει εργασιακό εκφοβισμό την τελευταία πενταετία, με τις γυναίκες να εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά, σύμφωνα με παγκύπρια έρευνα που παρουσιάστηκε από την ΠΑΣΥΔΥ. Η έρευνα, που βασίστηκε σε 5.148 ανώνυμα ερωτηματολόγια, αποκαλύπτει χαμηλά ποσοστά καταγγελιών, περιορισμένη εμπιστοσύνη στους υπάρχοντες μηχανισμούς και ισχυρή ιεραρχική διάσταση του φαινομένου. Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν σε εκδήλωση με τίτλο «Η Έμφυλη Διάσταση του Εργασιακού Εκφοβισμού», παρουσία του Υπουργού Εργασίας και εκπροσώπων αρμόδιων φορέων. Αυτούσια τα αποτελέσματα της έρευνας Το 62% των εργαζομένων στον δημόσιο τομέα βίωσε εργασιακό εκφοβισμό. Υψηλότερα ποσοστά εργασιακού εκφοβισμού μεταξύ των γυναικών σύμφωνα με παγκύπρια έρευνα που διενεργήθηκε για λογαριασμό της ΠΑΣΥΔΥ. Αποκαλυπτική για το φαινόμενο του εργασιακού εκφοβισμού στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα είναι η έρευνα που διενεργήθηκε για λογαριασμό της ΠΑΣΥΔΥ και παρουσιάστηκε σε εκδήλωση υπό τον τίτλο «Η Έμφυλη Διάσταση του Εργασιακού Εκφοβισμού». Στην εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε στις 11 Νοεμβρίου στο αμφιθέατρο της ΠΑΣΥΔΥ, απηύθυναν χαιρετισμούς ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Μαρίνος Μουσιούττας, ο Γενικός Γραμματέας της ΠΑΣΥΔΥ, Στράτης Ματθαίου και η εκπρόσωπος του Γραφείου Επιτρόπου Ισότητας των Φύλων, Νιόβη Γεωργιάδη. Τα ευρήματα Τα αποτελέσματα παρουσίασε η Πρόεδρος του ΔΣ του Ιδρύματος Προώθησης Ισότητας «Υπατία», Δρ Άννα Πηλαβάκη. Η έρευνα βασίστηκε σε 5.148 έγκυρα ανώνυμα ερωτηματολόγια εργαζομένων του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα (65,9% γυναίκες, 32% άνδρες), που συλλέχθηκαν τον Ιούνιο 2026. Μεταξύ άλλων, προέκυψε ότι: • Το 62% έχει βιώσει ταπεινωτική, προσβλητική ή εκφοβιστική συμπεριφορά την τελευταία πενταετία: το 64,8% των γυναικών έναντι 56,1% των ανδρών. Οι γυναίκες αξιολογούν επίσης λιγότερο θετικά το κλίμα επαγγελματικού σεβασμού. • Οι συχνότερες μορφές είναι η υποτίμηση, η ειρωνεία και τα απαξιωτικά σχόλια (81%), ο αποκλεισμός από πληροφορίες ή διαδικασίες (48%) και ο υπερβολικός ή επιλεκτικός έλεγχος (46%). • Το 64% ανέφερε ως θύτη πρόσωπο ανώτερο στην ιεραρχία, το 33,1% συνάδελφο της ίδιας βαθμίδας, ενώ το 68% θεωρεί ότι η ιεραρχική σχέση αποτελεί εμπόδιο στην αντίδραση ή στην αναφορά. • Το 52% όσων βίωσαν εκφοβισμό δεν ανέφερε το περιστατικό και μόλις το 10% υπέβαλε επίσημη καταγγελία, επειδή θεωρεί ότι θα ήταν μάταιη (52%), δεν εμπιστεύεται τους μηχανισμούς (47%) ή φοβάται αντίποινα (36%). • Μόλις το 14% θεωρεί ότι υπάρχουν μηχανισμοί αντιμετώπισης και μόνο το 10% τους αξιολογεί ως αποτελεσματικούς. Παρά τις έμφυλες διαφοροποιήσεις, γυναίκες και άνδρες συγκλίνουν ως προς τις λύσεις που θα μπορούσαν να δοθούν στο πρόβλημα, με πρώτη προτεραιότητα έναν ανεξάρτητο μηχανισμό καταγγελιών και, αμέσως μετά, την ουσιαστική προστασία από αντίποινα. «Κανένα περιθώριο εφησυχασμού» Ο Υπουργός Εργασίας, Μαρίνος Μουσιούττας, τόνισε ότι τα ευρήματα της έρευνας δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι το κράτος, ως εργοδότης, οφείλει να δίνει το παράδειγμα. Αναφέρθηκε στην κύρωση το 2024 της Σύμβασης 190 της ΔΟΕ και στον ειδικό νόμο του 2025 για τη βία και την παρενόχληση στην εργασία, εκφράζοντας ωστόσο την άποψη ότι ο νόμος από μόνος του δεν αρκεί και ότι απαιτούνται ενημέρωση των εργαζομένων, μηχανισμοί που εμπνέουν εμπιστοσύνη και εκπαίδευση των προϊσταμένων. «Η σιωπή δεν σημαίνει την απουσία προβλήματος αλλά την απουσία εμπιστοσύνης», παρατήρησε. Ο Γενικός Γραμματέας της ΠΑΣΥΔΥ, Στράτης Ματθαίου, υπογράμμισε ότι η προστασία της αξιοπρέπειας των εργαζομένων αποτελεί διαχρονική και αδιαπραγμάτευτη συνδικαλιστική προτεραιότητα και ότι ο εκφοβισμός αφορά τη διοικητική κουλτούρα και τον τρόπο άσκησης της εξουσίας. «Η θέση ευθύνης δεν παρέχει σε κανέναν το δικαίωμα να προσβάλλει, να υποτιμά ή να εκφοβίζει τους υφισταμένους του», τόνισε. Η εκπρόσωπος του Γραφείου Επιτρόπου Ισότητας των Φύλων, Νιόβη Γεωργιάδη χαρακτήρισε τον εργασιακό εκφοβισμό μορφή ψυχολογικής βίας και ζήτησε τα ευρήματα να αποτελέσουν αφετηρία διαλόγου και συγκεκριμένων δράσεων για μια σύγχρονη, δίκαιη και ισότιμη δημόσια υπηρεσία. Ο Καθηγητής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, Παναγιώτης Σταυρινίδης, ανέδειξε από την πλευρά του ότι ο εργασιακός εκφοβισμός είναι οργανωσιακό ζήτημα, για το οποίο η ευθύνη της διοίκησης είναι καθοριστική και πρότεινε συστηματική επιμόρφωση, δημοσιοποίηση πολιτικής μηδενικής ανοχής, ενίσχυση των υπηρεσιών ανθρώπινου δυναμικού και ενεργοποίηση των συναδέλφων που γίνονται μάρτυρες περιστατικών. Ακολούθησε συζήτηση με τη συμμετοχή του Διευθυντή του Τμήματος Εργασίας, Αλέξανδρου Αλεξάνδρου, της Δρ. Άννας Πηλαβάκη, της Νιόβης Γεωργιάδη και συντονίστρια την Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κύπρου, Αλεξία Παναγιώτου, όπου εξετάστηκαν μέτρα και δράσεις για την αντιμετώπιση της έμφυλης διάστασης του φαινομένου. Οι θέσεις της ΠΑΣΥΔΥ Πρόθεση της ΠΑΣΥΔΥ είναι να αξιοποιήσει τα ευρήματα ως βάση για την έναρξη θεσμοθετημένου διαλόγου με την Πολιτεία για ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πρόληψης και αντιμετώπισης του φαινομένου. Με βάση τα ευρήματα της έρευνας, κρίνεται αναγκαία τη δημιουργία ανεξάρτητων, αξιόπιστων και προσβάσιμων μηχανισμών καταγγελίας, την αποτελεσματική προστασία όσων καταγγέλλουν από αντίποινα, τη συστηματική εκπαίδευση των προϊσταμένων και όλων των εργαζομένων με έμφαση στην έμφυλη διάσταση, και την εμπέδωση διοικητικής κουλτούρας μηδενικής ανοχής. Η ΠΑΣΥΔΥ εκφράζει με την ευκαιρία τις ευχαριστίες της στον Εθνικό Μηχανισμό για τα Δικαιώματα της Γυναίκας για την επιχορήγηση της δράσης, τη Δρ Άννα Πηλαβάκη για τον συντονισμό και την ανάλυση της έρευνας, το Τμήμα Υπηρεσιών Πληροφορικής για τη συμβολή στην αποστολή του ερωτηματολογίου, καθώς και τους εργαζόμενους που συμμετείχαν στην έρευνα.