«ΑΙ σκοτειναί επιδιώξεις»: Το ChatGPT έχει άλλοθι. Ήταν 1959.
Στην εικόνα πάνω από το κείμενο, ο Άριστος Μιχαηλίδης γράφει: «Οι ιδρυτικοί εταίροι και “ΑΙ ΣΚΟΤΕΙΝΑΙ ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ ΤΩΝ”». Ακριβώς από κάτω, ο «Φιλελεύθερος» της 31ης Οκτωβρίου 1959 έχει πρώτο θέμα τη λαθραία εισαγωγή όπλων στην Κύπρο. Στο σώμα του ρεπορτάζ, ο Ευριπίδης Ακρίτας μετέφερε εκτιμήσεις πολιτικών για «σκοτειναί επιδιώξεις». Ο Μιχαηλίδης έφερε τη φράση στον δικό του τίτλο το 2026, με το «αι» μπροστά και το «των» στο τέλος. Σ’ εκείνο το «ΑΙ» κόλλησα. Για μια στιγμή το διάβασα «έι άι». Ο αναγνώστης του 1959 θα είχε ήδη φτάσει στα όπλα. Δεκατρείς μέρες νωρίτερα, στις 18 Οκτωβρίου, είχε βυθιστεί το πλοιάριο «Ντενίς». Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είχε ακόμη ανακηρυχθεί, αλλά οι συμφωνίες της Ζυρίχης και του Λονδίνου είχαν ήδη υπογραφεί. «Αι συμφωνίαι», έγραφε ο Ευριπίδης Ακρίτας στο ρεπορτάζ που παραθέτει ο Μιχαηλίδης. Το «αι» ήταν το «οι» της καθαρεύουσας, οικείο στον αναγνώστη της εποχής. Δείξε τώρα τον τίτλο σ’ έναν εικοσάχρονο της Gen Z. Αν έχει δει το αγγλικό «AI» εκατοντάδες φορές στην οθόνη του και το ελληνικό «αι» σχεδόν ποτέ, είναι πολύ φυσικό να διαβάσει: «AI: οι σκοτεινές επιδιώξεις της τεχνητής νοημοσύνης». Κι αν σε ρωτήσει τι δουλειά είχε το ChatGPT στην Κύπρο του 1959, μην του κάνεις μάθημα. Πες του ότι την πάτησα κι εγώ. Το περίεργο είναι πόσο γρήγορα βγάζουμε νόημα. Το μάτι βλέπει δυο γράμματα και το μυαλό συμπληρώνει τα υπόλοιπα με όσα ξέρει ήδη. Άλλος μεγάλωσε με εφημερίδες που έγραφαν «αι συμφωνίαι», άλλος με οθόνες που γράφουν «Powered by AI». Και πριν προλάβουν να φτάσουν στο τέλος της ίδιας γραμμής, ο ένας διαβάζει για τους ιδρυτικούς εταίρους κι ο άλλος έχει βάλει την τεχνητή νοημοσύνη στο εδώλιο. Αν δυο γράμματα αρκούν για τέτοια παρεξήγηση, φαντάσου τι γίνεται όταν δυο γενιές διαβάζουν την ιστορία του ίδιου τόπου. Τελικά, σκοτεινές είναι καμιά φορά κι οι διαδρομές μας. Εγώ ξεκίνησα για την Κύπρο του 1959, πέρασα από το ChatGPT και γύρισα πίσω χάρη σε μια λέξη που παραλίγο να μη διαβάσω: «των». Ένα μικρό «τους» αρκούσε για να θυμηθώ τίνος ήταν, τελικά, οι επιδιώξεις. Πηγές: «Ο Φιλελεύθερος», 31 Οκτωβρίου 1959 / Άριστος Μιχαηλίδης, «Οι ιδρυτικοί εταίροι και αι σκοτειναί επιδιώξεις των», 31 Οκτωβρίου 2026. Ο Κρίστοφερ Σταύρου Πιτσιλλίδης είναι ιστοριοδίφης της συλλογικής μνήμης. Στο «αι» της καθαρεύουσας ακούει τον συντάκτη του 1959. Στο σημερινό «AI » ακούει εμάς να τον διακόπτουμε.