Financial Times: Η γαλλική διπλωματία ξεμπλοκάρει το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Σε επανεκκίνηση φαίνεται να οδηγείται το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, Great Sea Interconnector (GSI), με τους Financial Times να αποδίδουν καθοριστικό ρόλο στις διπλωματικές επαφές μεταξύ Γαλλίας, Τουρκίας και Ελλάδας, αλλά και στην ενισχυμένη παρουσία γαλλικών επιχειρήσεων στο έργο. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times , η επανέναρξη των ερευνών στον θαλάσσιο πυθμένα καθίσταται εφικτή έπειτα από ενδείξεις αποκλιμάκωσης της έντασης μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας. Ωστόσο, παραμένει η βασική διαφωνία ως προς τη θαλάσσια δικαιοδοσία. Η Τουρκία επιμένει ότι απαιτείται η συγκατάθεσή της για την πραγματοποίηση εργασιών στις περιοχές που διεκδικεί, ενώ η Ελλάδα απορρίπτει αυτή τη θέση. Το δημοσίευμα, το οποίο υπογράφουν οι Eleni Varvitsioti και John Paul Rathbone, αναδεικνύει τη γαλλική εμπλοκή ως σημαντικό παράγοντα για την επανεκκίνηση ενός έργου που έχει αντιμετωπίσει επανειλημμένες γεωπολιτικές και οικονομικές δυσκολίες. Η γαλλική παρουσία αλλάζει τα δεδομένα Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην απόκτηση ποσοστού 66% της εταιρείας GSI από τον γαλλικό επενδυτικό όμιλο Meridiam τον περασμένο Αύγουστο. Παράλληλα, συμφωνία που αφορά τη γαλλική Nexans, η οποία έχει αναλάβει την κατασκευή και πόντιση του καλωδίου, δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την επανέναρξη των ερευνών. Σύμφωνα με την ανάλυση των Financial Times, η Αθήνα εκτιμά ότι η συμμετοχή μεγάλων γαλλικών επιχειρήσεων ενισχύει τη γεωπολιτική προστασία του έργου, καθώς η Άγκυρα ενδέχεται να είναι περισσότερο επιφυλακτική απέναντι σε μια επένδυση με ισχυρή γαλλική παρουσία. Ο διευθυντής του Institute of Global Affairs του American University of Greece, Κωνσταντίνος Φίλης, επισημαίνει ότι η νέα εταιρική δομή αποσκοπεί στη θωράκιση του έργου τόσο οικονομικά όσο και γεωπολιτικά, με την προσδοκία υποστήριξης από το γαλλικό κράτος. Τι είπε ο Χακάν Φιντάν Το δημοσίευμα αναφέρεται και στις δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στην Καθημερινή, σύμφωνα με τις οποίες η διαφωνία σχετικά με τις ναυτικές αναγγελίες είχε διευθετηθεί. Ο Φιντάν επιχείρησε να υποβαθμίσει την αντιπαράθεση, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για το περιεχόμενο των διπλωματικών επαφών. Από την πλευρά του, ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης διευκρίνισε ότι οι γαλλικές συνομιλίες με την Άγκυρα δεν ισοδυναμούν με αίτημα για τουρκική άδεια. Υπογράμμισε επίσης ότι η ηλεκτρική διασύνδεση δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνοκυπριακό έργο, αλλά ευρωπαϊκή επένδυση με σημαντική γαλλική συμμετοχή. Οι οικονομικές διαφωνίες Αθήνας και Λευκωσίας Οι Financial Times επισημαίνουν ότι τα εμπόδια στην υλοποίηση του GSI δεν περιορίζονται στις τουρκικές αντιδράσεις. Σημαντικές καθυστερήσεις έχουν προκληθεί και από τις διαφωνίες Ελλάδας και Κύπρου σχετικά με τον επιμερισμό του κόστους. Ο Κωνσταντίνος Φίλης υποστηρίζει ακόμη ότι επιχειρηματικά συμφέροντα στην Κύπρο, τα οποία επωφελούνταν από μονοπωλιακές συνθήκες, δεν είχαν ισχυρό κίνητρο για τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης του νησιού. Πρόκειται για εκτίμηση που διατυπώνεται στο δημοσίευμα, χωρίς να κατονομάζονται συγκεκριμένες επιχειρήσεις. Στα €1,9 δισ. ο αρχικός προϋπολογισμός – Ορίζοντας το 2031 Το έργο προβλέπει υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση περίπου 900 χιλιομέτρων μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, με μεταφορική ικανότητα 1.000 MW. Ο αρχικός προϋπολογισμός ανερχόταν σε €1,9 δισ., ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εγκρίνει χρηματοδότηση €657 εκατ., τη μεγαλύτερη επιχορήγηση που έχει δοθεί σε έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης. Η ολοκλήρωση του GSI τοποθετείται πλέον στο 2031, αν και το τελικό κόστος παραμένει αβέβαιο. Σύμφωνα με τους Financial Times, η κυπριακή Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας προειδοποίησε τον προηγούμενο μήνα ότι ο αρχικός προϋπολογισμός δεν επαρκεί. Η ηλεκτρική διασύνδεση αναμένεται να επιτρέψει στην Κύπρο να εισάγει ηλεκτρική ενέργεια από την ευρωπαϊκή αγορά, αλλά και να εξάγει πλεονάζουσα παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σε μεταγενέστερο στάδιο προβλέπεται η επέκταση του έργου προς το Ισραήλ. Η επανεκκίνηση των ερευνών αποτελεί σημαντική εξέλιξη για το έργο, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι έχουν επιλυθεί οριστικά οι γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις ή οι οικονομικές εκκρεμότητες που εξακολουθούν να το συνοδεύουν.