Διοικητής ΚΤΚ: Στο 14% ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός των γυναικών
Μόλις το 14% των γυναικών στην Κύπρο επιτυγχάνει το ελάχιστο επίπεδο χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού, σε σύγκριση με 20% των ανδρών, ανέφερε την Τρίτη ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ), Χριστόδουλος Πατσαλίδης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενίσχυσης των χρηματοοικονομικών γνώσεων και της οικονομικής ανεξαρτησίας των γυναικών. Μιλώντας σε εκδήλωση με θέμα «Χρηματοοικονομικός Αλφαβητισμός για την Κύπρια Γυναίκα: Μαθαίνω, Αποφασίζω, Προοδεύω», που διοργάνωσε η Κυπριακή Επιτροπή Χρηματοοικονομικού Αλφαβητισμού και Παιδείας (ΚΕΧΑΠ), της οποίας προεδρεύει, ο κ. Πατσαλίδης ανέφερε ότι, σύμφωνα με έκθεση του ΟΟΣΑ που δημοσιεύθηκε το 2025, μόλις το 17% των πολιτών στην Κύπρο επιτυγχάνει το ελάχιστο επίπεδο χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού, έναντι 34% κατά μέσο όρο στις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα. Πρόσθεσε ότι μόνο το 18% των γυναικών αξιολογεί τις χρηματοοικονομικές του γνώσεις ως υψηλές ή πολύ υψηλές, έναντι σχεδόν 33% των ανδρών, σημειώνοντας ότι τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν όχι μόνο την ανάγκη απόκτησης γνώσεων, αλλά και ενίσχυσης της αυτοπεποίθησης των γυναικών για την αξιοποίησή τους. Όπως εξήγησε, η χρηματοοικονομική παιδεία δεν έχει στόχο να υποδεικνύει στους πολίτες ποιες αποφάσεις πρέπει να λαμβάνουν, αλλά να τους προσφέρει τα απαραίτητα εφόδια ώστε να αξιολογούν τις επιλογές τους και να αποφασίζουν με γνώση και κριτική σκέψη. Ο Διοικητής της ΚΤΚ συνέδεσε την πρωτοβουλία με την ευρύτερη ευρωπαϊκή προσπάθεια για τη μείωση του χάσματος χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού μεταξύ γυναικών και ανδρών, στην οποία έχει δώσει ιδιαίτερη έμφαση η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Παράλληλα, εξέφρασε τη φιλοδοξία της ΚΕΧΑΠ να επεκτείνει σταδιακά τις συγκεκριμένες δράσεις σε ολόκληρη την Κύπρο, προσφέροντας ευκαιρίες μάθησης σε γυναίκες διαφορετικών ηλικιών, εμπειριών και συνθηκών ζωής. Στην εκδήλωση, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία, συμμετείχαν περισσότερες από 90 γυναίκες, στο πλαίσιο διήμερης πρωτοβουλίας με κεντρικό μήνυμα «Τα χρήματά σου. Η δύναμή σου.». Η γνώση δεν μετατρέπεται πάντοτε σε οικονομική αυτονομία Στην ανάγκη μετατροπής των χρηματοοικονομικών γνώσεων σε πρακτικές δεξιότητες επικεντρώθηκε ο καθηγητής Dennis Philip, του Πανεπιστημίου Durham, ο οποίος παρουσίασε στοιχεία για τις διαφορές μεταξύ γυναικών και ανδρών στη λήψη χρηματοοικονομικών αποφάσεων. Όπως ανέφερε, οι Κύπριες συγκαταλέγονται στις πλέον μορφωμένες γυναίκες της Ευρώπης και επιτυγχάνουν υψηλά επίπεδα βασικών χρηματοοικονομικών γνώσεων. Ωστόσο, το υψηλό μορφωτικό επίπεδο δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε αντίστοιχη οικονομική ανεξαρτησία ή συμμετοχή στη λήψη χρηματοοικονομικών αποφάσεων. Ο καθηγητής αναφέρθηκε σε παράγοντες που εξακολουθούν να λειτουργούν ως εμπόδια, όπως οι αυξημένες ευθύνες φροντίδας της οικογένειας, οι εισοδηματικές ανισότητες, η χαμηλότερη αυτοπεποίθηση σε οικονομικά ζητήματα και οι κοινωνικές αντιλήψεις γύρω από τους ρόλους των δύο φύλων. Υπογράμμισε ότι η ενίσχυση του χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού δεν μπορεί να περιορίζεται στη μετάδοση θεωρητικών γνώσεων, αλλά πρέπει να συνδέεται με την καθημερινή διαχείριση των χρημάτων και τη δυνατότητα των γυναικών να λαμβάνουν αυτόνομα οικονομικές αποφάσεις. Ισχυρά τα στερεότυπα για τους ρόλους ανδρών και γυναικών Στα κοινωνικά στερεότυπα και τις προκαταλήψεις που εξακολουθούν να επηρεάζουν την οικονομική ανεξαρτησία των γυναικών αναφέρθηκε η Επίτροπος Ισότητας των Φύλων, Τζόζη Χριστοδούλου, κατά τη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης που ακολούθησε. Επικαλούμενη στοιχεία του Ευρωβαρομέτρου του 2024, ανέφερε ότι στην Κύπρο το 54% των ανδρών και το 52% των γυναικών συμφωνούν με την αντίληψη ότι ο σημαντικότερος ρόλος του άνδρα είναι να κερδίζει χρήματα. Αντίστοιχα, το 53% των ανδρών και το 49% των γυναικών θεωρούν ότι ο σημαντικότερος ρόλος της γυναίκας είναι η φροντίδα του σπιτιού και της οικογένειας. Σημείωσε ότι τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν την επιμονή παραδοσιακών αντιλήψεων στην κυπριακή κοινωνία, παρά το γεγονός ότι σχεδόν το σύνολο των πολιτών αναγνωρίζει τη σημασία της οικονομικής ανεξαρτησίας των γυναικών. Η κ. Χριστοδούλου αναφέρθηκε στις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν γυναίκες κατά τη λήψη οικονομικών και επαγγελματικών αποφάσεων, περιλαμβανομένων ζητημάτων πρόσβασης σε δανεισμό, εξαιτίας προκαταλήψεων και έλλειψης ευελιξίας. Υπογράμμισε ότι η αντιμετώπιση αυτών των φαινομένων απαιτεί αλλαγή νοοτροπίας, η οποία πρέπει να αρχίζει από νεαρή ηλικία, μέσα από την εκπαίδευση και την αμφισβήτηση των παραδοσιακών στερεοτύπων. Από την πλευρά της, η Χρηματοοικονομική Επίτροπος και Πρέσβειρα της Κύπρου για τον Χρηματοοικονομικό Αλφαβητισμό, Βαλεντίνα Γεωργιάδου, αναφέρθηκε στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν γυναίκες στις συναλλαγές τους με το τραπεζικό και ασφαλιστικό σύστημα. Όπως ανέφερε, μέσα από την καθημερινή εμπειρία του θεσμού διαπιστώνονται προκλήσεις σε ζητήματα διαχείρισης χρημάτων, δανείων, ασφαλιστικών προϊόντων και επιχειρηματικής δραστηριότητας. Επισήμανε ότι εξακολουθούν να παρατηρούνται ανισότητες στην ενημέρωση και στην αντιμετώπιση των γυναικών, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις ο φόβος, η ανεπαρκής πληροφόρηση και η έλλειψη καθοδήγησης τις αποτρέπουν από το να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους ή να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την οικονομική τους ανεξαρτησία. Η δημοσιογράφος Κατερίνα Αγαπητού, μεταφέροντας εμπειρίες από την επαφή της με εργαζόμενες και γυναίκες επιχειρηματίες, αναφέρθηκε στη σημασία της συνεχούς επιμόρφωσης και της δημιουργίας ουσιαστικών μηχανισμών στήριξης. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάπτυξη προγραμμάτων καθοδήγησης και mentoring, μέσω των οποίων οι γυναίκες μπορούν να ενισχύσουν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους, να αποκτήσουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και να αξιοποιήσουν επαγγελματικές και επιχειρηματικές ευκαιρίες. Κατά τη συζήτηση αναδείχθηκε επίσης η ανάγκη συνεργασίας μεταξύ πολιτείας, θεσμών, χρηματοοικονομικών οργανισμών, μέσων ενημέρωσης και κοινωνίας των πολιτών, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι παράγοντες που συντηρούν το χάσμα χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού. Τη συζήτηση συντόνισε η Πάνη Καραμάνου, Προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας και Εξυγίανσης της ΚΤΚ. Πηγή: ΚΥΠΕ