Πάνω από 20.000 ύποπτα προφίλ παιδόφιλων στο TikTok
Σοβαρές διαστάσεις λαμβάνει η υπόθεση της παρουσίας περιεχομένου σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στο TikTok, μετά από έρευνα του ισπανικού ιδρύματος Maldita.es, η οποία αποκάλυψε χιλιάδες ύποπτους λογαριασμούς και περισσότερα από 1.000 βίντεο με υλικό σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανηλίκων. Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε διάστημα 35 ημερών, από τις 11 Σεπτεμβρίου έως τις 15 Οκτωβρίου, εντόπισε περισσότερα από 20.000 προφίλ που ενδέχεται να συνδέονται με δραστηριότητες παιδόφιλων, εκ των οποίων πάνω από 7.000 χρησιμοποιούσαν την ισπανική γλώσσα. Παράλληλα, καταγράφηκαν περισσότερα από 1.000 βίντεο σχετικά με τη σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων, τα οποία συγκέντρωσαν συνολικά περίπου 48 εκατομμύρια προβολές. Τα ευρήματα προκάλεσαν την άμεση αντίδραση του ισπανικού Υπουργείου Νεολαίας και Παιδικής Ηλικίας, το οποίο απευθύνθηκε στην Εισαγγελία ζητώντας τη διερεύνηση της υπόθεσης και τη λήψη μέτρων για την προστασία των παιδιών. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο προσωρινής αναστολής της λειτουργίας του TikTok στην Ισπανία, εφόσον διαπιστωθεί ότι η πλατφόρμα αδυνατεί να προστατεύσει αποτελεσματικά τους ανήλικους χρήστες. Χιλιάδες ύποπτοι λογαριασμοί και εκατομμύρια προβολές Η έκθεση του Maldita.es, με τίτλο «TikTok: Το καταφύγιο του παιδόφιλου», αποτελεί την τρίτη σχετική έρευνα του οργανισμού για τη σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων μέσω της συγκεκριμένης πλατφόρμας. Οι ερευνητές εξέτασαν λογαριασμούς, σχόλια και ζωντανές μεταδόσεις, δημιουργώντας παράλληλα δικά τους προφίλ, προκειμένου να αξιολογήσουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο αλγόριθμος του TikTok. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, εντοπίστηκαν 231 λογαριασμοί που είχαν δημοσιεύσει συνολικά 1.183 αναρτήσεις με σεξουαλικό περιεχόμενο. Επιπλέον, καταγράφηκαν 780 προφίλ που φέρονται να χρησιμοποιούν την πλατφόρμα για την προσέλκυση αγοραστών, καθώς και περισσότερα από 10.000 προφίλ που αναζητούσαν ανταλλαγή σεξουαλικών εικόνων μέσω των σχολίων. Συνολικά, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές κατηγορίες που περιλαμβάνονται στην έκθεση, το Maldita.es υπολογίζει ότι περίπου 26.000 λογαριασμοί ενδέχεται να σχετίζονται με δραστηριότητες παιδόφιλων. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι 91 ζωντανές μεταδόσεις που εντοπίστηκαν σε 17 χώρες. Σε αυτές συμμετείχαν ανήλικοι, ενώ θεατές φέρονται να ζητούσαν την εκτέλεση συγκεκριμένων πράξεων, ακόμη και σεξουαλικού χαρακτήρα, προσφέροντας ως αντάλλαγμα χρηματικά ποσά. Οι περισσότερες περιπτώσεις καταγράφηκαν στην Ισπανία, την Ταϊλάνδη, το Βιετνάμ, τη Μιανμάρ και τη Ρωσία. Το ίδρυμα υποστηρίζει ότι ορισμένοι λογαριασμοί λειτουργούν ουσιαστικά ως οργανωμένοι κατάλογοι υλικού σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων, ενώ επισημαίνει ότι το TikTok ενδέχεται να αποκομίζει οικονομικά οφέλη από τα ψηφιακά δώρα που αποστέλλουν οι θεατές κατά τη διάρκεια των ζωντανών μεταδόσεων. Όπως δήλωσε η συνιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος του οργανισμού, Κλάρα Χιμένεθ Κρουζ, το συγκεκριμένο περιεχόμενο δεν βρίσκεται σε δυσπρόσιτα σημεία της πλατφόρμας, αλλά μπορεί να εντοπιστεί χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία. Περιορισμένη αποτελεσματικότητα στην αφαίρεση παράνομου περιεχομένου Η έρευνα εξέτασε επίσης την ανταπόκριση του TikTok σε συγκεκριμένες καταγγελίες. Από ένα δείγμα 50 βίντεο με ρητό περιεχόμενο, τα οποία είχαν συγκεντρώσει συνολικά 8,9 εκατομμύρια προβολές, η πλατφόρμα αφαίρεσε μόλις πέντε, δηλαδή το 10%. Επιπλέον, 13 βίντεο κατέστησαν μη προσβάσιμα μόνο στους χρήστες που βρίσκονταν στην Ισπανία. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι, 72 ώρες μετά τις καταγγελίες, το 40% των λογαριασμών που είχαν αναρτήσει το συγκεκριμένο υλικό εξακολουθούσε να λειτουργεί. Μάλιστα, το βίντεο με τη μεγαλύτερη απήχηση, το οποίο είχε ξεπεράσει τις τέσσερα εκατομμύρια προβολές, περιορίστηκε γεωγραφικά στην Ισπανία, χωρίς να διαγραφεί ο λογαριασμός που το είχε δημοσιεύσει, ο οποίος διέθετε περισσότερους από 3.000 ακολούθους. Ανάλογη εικόνα καταγράφηκε και σε 35 αναρτήσεις μέσω των οποίων ζητούνταν εικόνες ανηλίκων. Μόλις δύο αφαιρέθηκαν, ενώ άλλες δύο αποκλείστηκαν αποκλειστικά για τους χρήστες στην Ισπανία. Τρεις ημέρες μετά την αναφορά τους, το 91% των σχετικών λογαριασμών παρέμενε ενεργό. Επιπλέον, κατά την ολοκλήρωση της έρευνας, 136 από τους 231 λογαριασμούς που είχαν εντοπιστεί με ακατάλληλο περιεχόμενο, ποσοστό 59%, εξακολουθούσαν να είναι διαθέσιμοι. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το επίμαχο υλικό παρέμενε αναρτημένο για περισσότερους από τέσσερις μήνες. Το Maldita.es αναφέρει ότι είχε επικοινωνήσει με το TikTok πριν από τη δημοσιοποίηση της έκθεσης, χωρίς ωστόσο να λάβει απάντηση. Υπενθυμίζει, επίσης, ότι σε προηγούμενη έρευνά του τον Μάιο είχε επισημάνει πως, παρά το γεγονός ότι η πλατφόρμα είχε αποδεχθεί το 99% των σχετικών καταγγελιών, πολλοί από τους λογαριασμούς που αφορούσαν εξακολουθούσαν να παραμένουν ενεργοί. Παρέμβαση της ισπανικής κυβέρνησης και πιθανή αναστολή λειτουργίας Μετά τη δημοσιοποίηση των ευρημάτων, το ισπανικό Υπουργείο Νεολαίας και Παιδικής Ηλικίας, υπό την ηγεσία της Sira Rego, απευθύνθηκε στην Εισαγγελία ζητώντας να διερευνηθούν οι δραστηριότητες που περιγράφονται στην έκθεση και να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία των ανηλίκων που ενδέχεται να έχουν πέσει θύματα εκμετάλλευσης. Παράλληλα, ζήτησε επείγουσα συνάντηση με τους εκπροσώπους του TikTok στην Ισπανία, προκειμένου να δοθούν διευκρινίσεις σχετικά με τους μηχανισμούς ελέγχου του περιεχομένου και τις ενέργειες που προτίθεται να αναλάβει η εταιρεία. Η υπουργός άφησε, μάλιστα, ανοιχτό το ενδεχόμενο προληπτικής αναστολής της λειτουργίας της πλατφόρμας στη χώρα, εφόσον προκύψει ότι δεν λαμβάνονται επαρκή μέτρα για την ασφάλεια των ανηλίκων. Ωστόσο, ένα τέτοιο ενδεχόμενο θεωρείται νομικά σύνθετο. Η γενική αναστολή λειτουργίας μιας πλατφόρμας θα πρέπει να στηρίζεται σε επαρκή νομική βάση, να πληροί την αρχή της αναλογικότητας και, σύμφωνα με νομικές εκτιμήσεις που έχουν δημοσιευθεί στον ισπανικό Τύπο, να υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο. Την ίδια στιγμή, το Maldita.es, σε συνεργασία με το δικηγορικό γραφείο Cremades & Calvo-Sotelo, κατέθεσε επίσημη καταγγελία στην Εισαγγελία για Εγκλήματα Πληροφορικής. Στο επίκεντρο βρίσκεται και το κατά πόσο η πλατφόρμα ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον ευρωπαϊκό Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA), ο οποίος προβλέπει την άμεση αντιμετώπιση παράνομου περιεχομένου και την αξιολόγηση και τον περιορισμό των κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι ανήλικοι στο διαδίκτυο. Η απάντηση του TikTok και το αίτημα για συνεργασία Από την πλευρά του, το TikTok ζήτησε από το Maldita.es να του διαβιβάσει το σύνολο των στοιχείων και των πληροφοριών που συγκεντρώθηκαν στο πλαίσιο της έρευνας, προκειμένου να προχωρήσει στον εντοπισμό και την αφαίρεση του επίμαχου περιεχομένου. Πηγές της εταιρείας ανέφεραν σε ισπανικά μέσα ενημέρωσης ότι η μη πρόσβαση στα πλήρη δεδομένα της έρευνας δυσχεραίνει την αποτελεσματική αναγνώριση των συγκεκριμένων βίντεο και λογαριασμών. Παράλληλα, υποστήριξαν ότι περιορίζεται η δυνατότητα σύνταξης ολοκληρωμένων αναφορών προς τις αρμόδιες κρατικές αρχές και τις δυνάμεις ασφαλείας. Η εταιρεία υπογράμμισε την ανάγκη συνεργασίας μεταξύ των ψηφιακών πλατφορμών, των ερευνητικών οργανισμών και των αρμόδιων αρχών, επισημαίνοντας ότι όσοι διακινούν τέτοιου είδους παράνομο υλικό μεταβάλλουν διαρκώς τις μεθόδους τους, επιχειρώντας να αποφύγουν τους μηχανισμούς εντοπισμού. Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ευθύνης των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών για την προστασία των παιδιών και την αποτελεσματικότητα των συστημάτων εποπτείας και αφαίρεσης παράνομου περιεχομένου. Πλέον, το ενδιαφέρον στρέφεται στις ενέργειες της ισπανικής Δικαιοσύνης, στις εξηγήσεις που θα δώσει το TikTok και στα μέτρα που ενδέχεται να ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Με πληροφορίες από gr.euronews