ΕΤΕπ: Τελευταία η Κύπρος στην ΕΕ στα μέτρα μείωσης εκπομπών
Οι κυπριακές επιχειρήσεις βρίσκονται στην τελευταία θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς τη λήψη μέτρων για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, σύμφωνα με την Έρευνα Επενδύσεων του Ομίλου ΕΤΕπ 2026, η οποία δείχνει επίσης ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες διατηρούν σταθερές τις επενδύσεις και προσαρμόζονται στους γεωπολιτικούς και εμπορικούς κινδύνους. Σύμφωνα με την έρευνα, μόλις το 76% των κυπριακών επιχειρήσεων έχει λάβει μέτρα για τη μείωση των εκπομπών, έναντι μέσου όρου 92% στην ΕΕ, το χαμηλότερο ποσοστό στα 27 κράτη μέλη. Σε επίπεδο ΕΕ, η ενεργειακή μετάβαση κερδίζει έδαφος: το 53% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων χρησιμοποιεί πλέον ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (37% το 2022 και 24% στις ΗΠΑ), ενώ το 67% έχει επενδύσει στην ενεργειακή απόδοση, δηλαδή 10 ποσοστιαίες μονάδες περισσότερο από το 57% του 2022. Το 49% επενδύει σε νέους, λιγότερο ρυπογόνους τομείς και τεχνολογίες, από 32%. Η έρευνα, που βασίζεται σε συνεντεύξεις με περίπου 12.000 επιχειρήσεις της ΕΕ μεταξύ Απριλίου και Ιουλίου 2026, έδειξε ότι το 85% επένδυσε τον τελευταίο χρόνο, όπως και στα προηγούμενα έτη. Συνολικά, 8% περισσότερες επιχειρήσεις αναμένουν αύξηση παρά μείωση των επενδύσεών τους. Η οικονομική ασφάλεια αποτελεί αυξανόμενη ανησυχία. Το 55% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων δηλώνει ότι επηρεάζεται από κινδύνους όπως οι εμπορικοί περιορισμοί και οι στρατηγικές εξαρτήσεις, και το 64% έχει ήδη αναλάβει δράση, κυρίως αλλάζοντας επιλογές τεχνολογίας (41%) ή συνεργάτες και προμηθευτές (περίπου το ένα τρίτο). Στην κυβερνοασφάλεια, το 82% των επιχειρήσεων της ΕΕ επενδύει σε μέτρα προστασίας και το 8% έχει υποστεί σοβαρό περιστατικό. Στην Κύπρο το ποσοστό όσων επενδύουν σε προστασία είναι 85%. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αντέχουν καλύτερα από τις αμερικανικές στις εμπορικές εντάσεις. Το 51% των επιχειρήσεων της ΕΕ ανησυχεί για τις αλλαγές σε δασμούς και τελωνειακά καθεστώτα, έναντι 81% στις ΗΠΑ. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες διαφοροποιούν τους προμηθευτές τους παραμένοντας ενεργές στο διεθνές εμπόριο, ενώ το 33% των αμερικανικών εισαγωγέων μειώνει το μερίδιο των εισαγόμενων προϊόντων, έναντι 6% στην ΕΕ. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ανησυχούν πάντως περισσότερο από τις αμερικανικές για τις νέες ρυθμιστικές απαιτήσεις και τα πρότυπα. Στην τεχνητή νοημοσύνη, το 67% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων τη χρησιμοποιεί ήδη, ποσοστό ίσο με των ΗΠΑ. Στην Κύπρο το ποσοστό είναι 65%, με 14% να σχεδιάζουν να την υιοθετήσουν ενώ το 15% των επιχειρήσεων δεν προγραμματίζει να κάνει χρήση της ΤΝ. Οι επιχειρήσεις της ΕΕ τη χρησιμοποιούν κυρίως στις εσωτερικές διαδικασίες, λιγότερο όμως από τις αμερικανικές στο μάρκετινγκ και τις πωλήσεις (34% έναντι 50%) και στην ανάπτυξη προϊόντων (17% έναντι 23%). Αναλυτές σημειώνουν ότι μεγάλο μέρος της υποδομής και των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη, καθώς και του επιχειρηματικού κεφαλαίου, συγκεντρώνεται στις ΗΠΑ, γεγονός που καθιστά καίρια την ευρύτερη υιοθέτησή της από τις ευρωπαϊκές εταιρείες. Η ΕΤΕπ εντοπίζει το χάσμα της Ευρώπης περισσότερο στη διάχυση και όχι στη δημιουργία καινοτομίας, με περίπου το 10% των επιχειρήσεων τόσο στην ΕΕ όσο και στις ΗΠΑ να επενδύει σημαντικά σε καινοτομία αιχμής. Ωστόσο, μόλις το 20% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων επενδύει σημαντικά σε καινοτομίες νέες για την ίδια την εταιρεία, έναντι 44% στις ΗΠΑ. Σημαντική η επέκταση στις επιχειρήσεις άμυνας και ασφάλειας, με το 78% να διατηρεί ή να αυξάνει τις επενδύσεις, σημειώνοντας άνοδο από 73% πέρυσι, και το 19% φέρνει καινοτόμα προϊόντα στην αγορά, έναντι 10% του συνόλου. Όσον αφορά την ενιαία αγορά, το 65% των εξαγωγέων αντιμετωπίζει διαφορετικές απαιτήσεις για τα προϊόντα του ή διαφορετικούς κανόνες προστασίας καταναλωτών μεταξύ των κρατών μελών. Το βάρος της συμμόρφωσης πέφτει περισσότερο στις μικρότερες επιχειρήσεις: το 22% των ΜΜΕ διαθέτει πάνω από το 10% του προσωπικού του σε αυτήν, έναντι 4% των μεγάλων εταιρειών. Η χρηματοδότηση δεν αποτελεί το βασικό εμπόδιο: το ποσοστό των επιχειρήσεων με περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση υποχώρησε στο 5,3% από 6,1%, και το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων χρηματοδοτείται εσωτερικά. Η αβεβαιότητα και η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού κυριαρχούν στα εμπόδια για επενδύσεις. Πηγή: ΚΥΠΕ