FT: Πώς ο Τραμπ γκρέμισε όσα έχτιζε για 10 χρόνια -Τα λάθη που έφεραν την ήττα
Δέκα χρόνια χρειάστηκε ο Ντόναλντ Τραμπ για να μεταμορφώσει το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, να οικοδομήσει το προσωπικό πολιτικό του κίνημα (M.A.G.A.) και να ανατρέψει τις ισορροπίες στην αμερικανική πολιτική. Ωστόσο, λιγότερα από δύο χρόνια μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, η πολιτική κυριαρχία του δέχεται ισχυρό πλήγμα. Η συντριπτική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές, με τους Δημοκρατικούς να κατακτούν τόσο τη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και τη Γερουσία, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εκλογικές ανατροπές της πολιτικής του διαδρομής. Σε εκτενή ανάλυσή τους με τίτλο «Η μεγάλη ταπείνωση του Ντόναλντ Τραμπ», οι Financial Times εντοπίζουν πέντε βασικές αιτίες πίσω από το αποτέλεσμα: τους δασμούς, την ακρίβεια, τον πόλεμο στο Ιράν, τις προσωπικές επιλογές υποψηφίων του Τραμπ και την απόσταση ανάμεσα στην αντισυστημική ρητορική του M.A.G.A. και την εικόνα της κυβέρνησής του. 1. Οι δασμοί που επιβάρυναν τους Αμερικανούς Από το 2016, ο Τραμπ παρουσίαζε τους δασμούς ως εργαλείο προστασίας της αμερικανικής βιομηχανίας και δημιουργίας θέσεων εργασίας. Στη δεύτερη θητεία του επέκτεινε σημαντικά την εμπορική αυτή πολιτική, προκαλώντας όμως αυξημένο κόστος για επιχειρήσεις που εξαρτώνται από εισαγόμενες πρώτες ύλες και εξαρτήματα. Παράλληλα, οι εμπορικές αντιπαραθέσεις δημιούργησαν προβλήματα στους Αμερικανούς παραγωγούς που εξαρτώνται από τις εξαγωγές, ιδιαίτερα στις αγροτικές πολιτείες, μετατρέποντας μια πολιτική οικονομικής προστασίας σε πρόσθετη πηγή ανασφάλειας. 2. Η ακρίβεια που υποτίμησε ο Τραμπ Η οικονομία αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα για τους Ρεπουμπλικανούς. Παρά τις υποσχέσεις του προέδρου για μείωση του πληθωρισμού και αποκατάσταση της αγοραστικής δύναμης, τα νοικοκυριά συνέχισαν να αντιμετωπίζουν υψηλές τιμές σε τρόφιμα, καύσιμα και στέγαση. Η επίκληση των θετικών επιδόσεων της Wall Street δεν κατάφερε να αντισταθμίσει την καθημερινή οικονομική πίεση. Για ένα κίνημα που είχε στηρίξει μεγάλο μέρος της απήχησής του στην υπεράσπιση των οικονομικά πιεσμένων Αμερικανών, η αντίφαση αυτή αποδείχθηκε ιδιαίτερα επιζήμια. 3. Ο πόλεμος στο Ιράν και η υπόσχεση για ειρήνη Η εμπλοκή των ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν ήρθε σε αντίθεση με την εικόνα του Τραμπ ως προέδρου που θα απέφευγε νέες μακροχρόνιες στρατιωτικές επεμβάσεις. Η σύγκρουση προκάλεσε αναστάτωση στις ενεργειακές αγορές, προβλήματα στη διακίνηση πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ και άνοδο στις τιμές των καυσίμων. Έτσι, η εξωτερική πολιτική μετατράπηκε σε καθημερινό οικονομικό πρόβλημα. Παράλληλα, η στρατιωτική εμπλοκή προκάλεσε αντιδράσεις στο εσωτερικό του M.A.G.A., όπου αρκετοί υποστηρικτές του Τραμπ είχαν ταυτιστεί με την αποφυγή νέων πολέμων. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς αναγνώρισε τη σημασία του ζητήματος, συνδέοντας την ήττα των Ρεπουμπλικανών με τον πόλεμο. 4. Οι υποψήφιοι που ταυτίστηκαν με τον Τραμπ Κατά την τελευταία δεκαετία, η προσωπική αφοσίωση στον Τραμπ εξελίχθηκε σε βασικό κριτήριο πολιτικής επιβίωσης στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Η υποστήριξή του μπορούσε να καθορίσει εσωκομματικές αναμετρήσεις, όμως η ίδια τακτική αποδείχθηκε προβληματική στις γενικές εκλογές. Οι Δημοκρατικοί αξιοποίησαν τη στενή σύνδεση των Ρεπουμπλικανών υποψηφίων με τον πρόεδρο, μετατρέποντας πολλές αναμετρήσεις σε δημοψήφισμα για τη δεύτερη θητεία του. Όπως παραδέχθηκε ουσιαστικά και ο ίδιος ο Τραμπ, οι Ρεπουμπλικανοί δεν κατάφεραν να μετατρέψουν τη δημοτικότητα και την προσωπική απήχησή του σε αντίστοιχη εκλογική υποστήριξη προς τους υποψηφίους τους. 5. Από την αντισυστημική ρητορική στην εικόνα των οικονομικών ελίτ Το 2016, ο Τραμπ είχε παρουσιάσει την υποψηφιότητά του ως εξέγερση απέναντι στο πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο της Ουάσινγκτον. Δέκα χρόνια αργότερα, όμως, η εικόνα της κυβέρνησής του έχει προκαλέσει ερωτήματα για την απόσταση ανάμεσα στις υποσχέσεις και την πολιτική του πρακτική. Οι σχέσεις με μεγάλους επιχειρηματίες, οι δραστηριότητες της οικογένειάς του στον χώρο των κρυπτονομισμάτων και οι καταγγελίες για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων έχουν τροφοδοτήσει επικρίσεις. Παράλληλα, τα μεγάλα κατασκευαστικά σχέδια του Τραμπ στην Ουάσινγκτον, μεταξύ των οποίων και η νέα αίθουσα δεξιώσεων στον Λευκό Οίκο, ενίσχυσαν τη συμβολική αντίθεση ανάμεσα στις κυβερνητικές προτεραιότητες και τις οικονομικές δυσκολίες των πολιτών. Οι ρωγμές στο οικοδόμημα του M.A.G.A. Οι πέντε αυτές αστοχίες αναδεικνύουν τη σταδιακή αποδυνάμωση της εκλογικής συμμαχίας που επέτρεψε στον Τραμπ να επικρατήσει το 2016 και να επιστρέψει στον Λευκό Οίκο το 2024. Εργαζόμενοι χωρίς πανεπιστημιακή εκπαίδευση, κάτοικοι βιομηχανικών περιοχών, τμήματα της ισπανόφωνης κοινότητας και νεότεροι ψηφοφόροι είχαν συμβάλει στην ενίσχυση του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Η οικονομική δυσαρέσκεια και οι πολιτικές επιλογές της δεύτερης θητείας φαίνεται, ωστόσο, να δοκίμασαν τη συνοχή αυτής της συμμαχίας. Η ήττα αναδεικνύει επίσης ένα δύσκολο δίλημμα για τους Ρεπουμπλικανούς: θα συνεχίσουν να ταυτίζονται πλήρως με τον Τραμπ ή θα επιχειρήσουν να διαμορφώσουν μια νέα πολιτική ταυτότητα ενόψει των εκλογών του 2028; Η επόμενη διετία Η απώλεια του ελέγχου και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα του Τραμπ να προωθήσει τη νομοθετική του ατζέντα. Οι Δημοκρατικοί θα μπορούν να μπλοκάρουν κυβερνητικές πρωτοβουλίες, να ενισχύσουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο και να προχωρήσουν σε έρευνες για τις δραστηριότητες της κυβέρνησης. Παρά τις σημαντικές προεδρικές εξουσίες που εξακολουθεί να διαθέτει, ο Τραμπ θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα πολύ πιο δύσκολο πολιτικό περιβάλλον. Την ίδια ώρα, η συζήτηση για τη διαδοχή του αποκτά νέα δυναμική. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και άλλα στελέχη καλούνται να απαντήσουν στο ερώτημα κατά πόσον το M.A.G.A. μπορεί να διατηρήσει την επιρροή του χωρίς τον ίδιο τον Τραμπ, ο οποίος δεν μπορεί συνταγματικά να διεκδικήσει τρίτη προεδρική θητεία. Η εκλογική ήττα δεν σημαίνει ότι η επιρροή του Αμερικανού προέδρου έχει εξαφανιστεί. Αναδεικνύει, όμως, τα όρια της πολιτικής κυριαρχίας του και την απόσταση ανάμεσα στις υποσχέσεις που τον έφεραν στην εξουσία και στις επιλογές της δεύτερης προεδρικής του θητείας. Ο άνθρωπος που πριν από μία δεκαετία υποσχέθηκε να ανατρέψει το πολιτικό σύστημα της Ουάσινγκτον βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με την εκλογική αντίδραση των ίδιων των ψηφοφόρων που τον στήριξαν. Διαβάστε επίσης: Τραμπ: Έχει δίκιο ο Βανς ότι χάσαμε λόγω του πολέμου στο Ιράν - Θα το ξανάκανα Με πληροφορίες από Πρώτο Θέμα