Αρχιτεκτονική «Εντζινίαρ»: Κομμάτι της συλλογικής μνήμης της παλιάς Πάφου
Η ιστορία μιας πόλης δεν βρίσκεται μόνο στα μνημεία και στα επίσημα ιστορικά αρχεία, αλλά και στα παλιά σπίτια, στις αυλές, στα δέντρα και στις οικογενειακές αφηγήσεις που περνούν από γενιά σε γενιά, δηλώνει η μελετήτρια της παράδοσης Άννα Τσέλεπου, η οποία αναφέρεται σε ανακοίνωσή της στην αρχιτεκτονική της παλιάς Πάφου και το ρόλο που έπαιξε ο Αντρέας Γεωργιάδης, γνωστός ως «Εντζινίαρ». Όπως αναφέρει η κ. Τσέλεπου, ο Αντρέας Εντζινίαρ έφτασε στην Πάφο τη δεκαετία του '50 και θεωρείται ο πρώτος πολιτικός μηχανικός της πόλης με πανεπιστημιακές σπουδές, προσθέτοντας ότι το επάγγελμά του έγινε τελικά και το προσωνύμιό του. Ένα όνομα που, όπως περιγράφει, είχε ταυτιστεί τόσο πολύ με την ιδιότητά του, ώστε για να τον αναζητήσει κανείς αρκούσε να αναφέρει το επάγγελμά του. Σύμφωνα με την ίδια, η αρχιτεκτονική του ταυτότητα αποτυπώθηκε σε κατοικίες που ξεχώριζαν για την αισθητική και τη διάταξή τους. Σπίτια τοποθετημένα στο κέντρο μεγάλων οικοπέδων, περιτριγυρισμένα από ψηλά δέντρα, καταπράσινους κήπους και καρποφόρες φυτεύσεις. Κατοικίες που, όπως τις περιγράφει η μελετήτρια, έμοιαζαν με ζωγραφιά. Όπως περιγράφει, «χαρακτηριστικό στοιχείο αυτών των σπιτιών ήταν ο κεντρικός ηλιακός χώρος, με την τραπεζαρία του, οι ξύλινες εσωτερικές πόρτες με γυάλινες επιφάνειες, αλλά και οι εξώπορτες με τις ιδιαίτερες μεταλλικές δημιουργίες». «Αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες που μαρτυρούσαν μια διαφορετική αντίληψη για την κατοικία και τον τρόπο ζωής της εποχής», προσθέτει. Η κ. Τσέλεπου εκτιμά, μάλιστα, πως σημαντικός αριθμός κατοικιών που ανεγέρθηκαν στην Πάφο κατά τη συγκεκριμένη δεκαετία ενδέχεται να βασίστηκε στα σχέδια του Εντζινίαρ, γεγονός που αναδεικνύει την επιρροή του στη διαμόρφωση της οικιστικής φυσιογνωμίας της πόλης. Αναφέρει ότι σύμφωνα με όσα της είχε διηγηθεί η μητέρα της, ο Εντζινίαρ φρόντιζε να σχεδιάζει το σπίτι αφού προηγουμένως οι ιδιοκτήτες είχαν φυτέψει καρποφόρα δέντρα περιμετρικά του οικοπέδου. «Τα δέντρα θα μεγάλωναν παράλληλα με την οικοδομή, δημιουργώντας σταδιακά ένα αρμονικό σύνολο κατοικίας και φύσης», σημειώνει. Απαραίτητη θέση σε αυτούς τους κήπους είχαν η αμυγδαλιά, η ροδιά, η ελιά, η λεμονιά και η χαρουπιά, ενώ δεν έλειπαν το φούλι και το ινδικό φούλι, αρώματα και εικόνες που παραμένουν ζωντανά στη μνήμη όσων γνώρισαν εκείνη την εποχή. «Πέρα από την αρχιτεκτονική τους αξία, τα σπίτια του Εντζινίαρ αποτελούν σήμερα κομμάτι της πολιτιστικής και κοινωνικής ιστορίας της Πάφου», αναφέρει η κ. Τσέλεπου. Είναι συνδεδεμένα προσθέτει, με τις οικογένειες που τα κατοίκησαν, τους κήπους που τα περιέβαλαν και έναν τρόπο ζωής που άφησε ανεξίτηλα σημάδια στον αστικό ιστό. «Η ιστορία μιας πόλης δεν βρίσκεται μόνο στα μνημεία και στα επίσημα ιστορικά αρχεία. Βρίσκεται και στα παλιά σπίτια, στις αυλές, στα δέντρα και στις οικογενειακές αφηγήσεις που περνούν από γενιά σε γενιά», συμπληρώνει. Γιατί οι άνθρωποι ενός τόπου δεν είναι απλώς μέρος της ιστορίας του. Είναι οι ρίζες της μνήμης του, καταλήγει. Πηγή: ΚΥΠΕ