Ελεγκτική για ΚΕΔΙΠΕΣ: Στα €2 δισ. το κόστος του Συνεργατισμού
Αδυναμίες στη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων, στην εποπτεία της Altamira, στις αποτιμήσεις και σε θέματα προσωπικού εντοπίζει η Ελεγκτική Υπηρεσία. Η συνολική δημοσιονομική επιβάρυνση από τη στήριξη του Συνεργατισμού εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τα δύο δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι το 2030, ενώ η έκθεση καταγράφει πιθανή αρνητική οικονομική επίπτωση έως 12 εκατ. ευρώ από την αποξένωση συμμετοχών σε συνεργατικές εταιρείες. Σημαντικές αδυναμίες στη διαχείριση της περιουσίας του πρώην Συνεργατισμού καταγράφει η νέα ειδική έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για την ΚΕΔΙΠΕΣ, η οποία δημοσιοποιήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2026. Η έκθεση, με αριθμό ΕΕ-ΕΥ 32/2026, εξετάζει κατά πόσο η διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων που απέμειναν μετά την κατάρρευση της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας εξυπηρετεί αποτελεσματικά τον στόχο της αποπληρωμής της κρατικής στήριξης. Το σημαντικότερο συμπέρασμα αφορά το συνολικό κόστος για τα δημόσια οικονομικά. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η δημοσιονομική επιβάρυνση από τη στήριξη του Συνεργατισμού για την περίοδο 2014–2030 εκτιμάται σε περίπου δύο δισεκατομμύρια ευρώ. Το ποσό δεν αποτελεί νέα άμεση δαπάνη του κράτους, αλλά εκτίμηση της συνολικής επιβάρυνσης, λαμβάνοντας υπόψη τις προηγούμενες ανακεφαλαιοποιήσεις, τα ποσά που ενδέχεται να μην ανακτηθούν και το κόστος χρηματοδότησης. Πώς προκύπτει το κόστος των δύο δισεκατομμυρίων Η Ελεγκτική Υπηρεσία υπολογίζει ότι περίπου 1,5 δισ. ευρώ αφορούν την αρχική κρατική ανακεφαλαιοποίηση του Συνεργατισμού κατά την περίοδο 2014–2015, αφού αφαιρεθούν 175 εκατ. ευρώ που έχουν ανακτηθεί. Πρόσθετα 340 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στο μέρος της κρατικής στήριξης του 2018 που, σύμφωνα με το αναθεωρημένο επιχειρηματικό σχέδιο, δεν αναμένεται να αποπληρωθεί. Η Ελεγκτική συνυπολογίζει επίσης περίπου 200 εκατ. ευρώ ως εκτιμώμενη οικονομική επιβάρυνση από τη χαμηλότοκη χρηματοδότηση των 3,54 δισ. ευρώ προς τη ΣΕΔΙΠΕΣ, με επιτόκιο μόλις 1%. Το τελικό κόστος παραμένει αβέβαιο και εξαρτάται από την πορεία των ανακτήσεων και την αξία των περιουσιακών στοιχείων που θα απομείνουν. Στο 90% ο στόχος αποπληρωμής της κρατικής στήριξης Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναθεώρηση του επιχειρηματικού σχεδίου της ΚΕΔΙΠΕΣ. Ενώ προηγουμένως προβλεπόταν πλήρης αποπληρωμή της κρατικής στήριξης των 3,54 δισ. ευρώ, ο βασικός στόχος περιορίστηκε πλέον στο 90%, δηλαδή περίπου στα 3,2 δισ. ευρώ, μέχρι το 2030. Παράλληλα, εκτιμάται ότι στο τέλος της περιόδου θα παραμείνει χαρτοφυλάκιο ονομαστικής αξίας 2,4 δισ. ευρώ, αποτελούμενο κυρίως από μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Η Ελεγκτική προειδοποιεί ότι τα δάνεια που παραμένουν χωρίς οριστική διευθέτηση ενδέχεται να είναι τα πιο προβληματικά, ενώ η σταδιακή συρρίκνωση του χαρτοφυλακίου θα περιορίζει τα έσοδα από τόκους και, συνεπώς, τις δυνατότητες αποπληρωμής. Πάνω από 826 εκατ. ευρώ σε λειτουργικές δαπάνες και διαχείριση Από τον Σεπτέμβριο του 2018 μέχρι τον Μάρτιο του 2026, η ΚΕΔΙΠΕΣ κατέγραψε συνολικές ταμειακές εισροές περίπου 3 δισ. ευρώ. Από αυτές, 1,68 δισ. ευρώ, δηλαδή το 56%, κατέληξαν στα κρατικά ταμεία ως αποπληρωμή της στήριξης προς τον Συνεργατισμό. Την ίδια περίοδο, 826,8 εκατ. ευρώ διατέθηκαν για λειτουργικές δαπάνες και έξοδα διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων. Στο ποσό περιλαμβάνονται 259,2 εκατ. ευρώ για αμοιβές της Altamira Cyprus, 162,5 εκατ. ευρώ για προσωπικό και σχέδια εθελούσιας αποχώρησης της ΚΕΔΙΠΕΣ, 152,1 εκατ. ευρώ για ΦΠΑ και δαπάνες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων προς την Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς και 253 εκατ. ευρώ σε άλλες δαπάνες. Τα στοιχεία αναδεικνύουν το οικονομικό μέγεθος της διαχείρισης που απαιτείται για την ανάκτηση των κρατικών χρημάτων. Πιθανή απώλεια έως 12 εκατ. ευρώ από συνεργατικές εταιρείες Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα αφορά την αποξένωση συμμετοχών της πρώην Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας και της ΣΕΔΙΠΕΣ σε Συνεργατικές Εμπορικές Εταιρείες. Η διαδικασία, που έπρεπε να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2018, ολοκληρώθηκε τελικά το 2022, με καθυστέρηση σχεδόν τεσσάρων ετών. Η Ελεγκτική εντοπίζει αδυναμίες στη μεθοδολογία αποτίμησης, καθώς και στο γεγονός ότι πριν από τις τελικές συμφωνίες του 2022 δεν πραγματοποιήθηκε ανεξάρτητη επικαιροποίηση των αποτιμήσεων του 2015. Με βάση τους υπολογισμούς της, η εκτιμώμενη αρνητική οικονομική επίπτωση για τη ΣΚΤ και τη ΣΕΔΙΠΕΣ κυμαίνεται μεταξύ 9 και 12 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για εκτίμηση που στηρίζεται στην παραδοχή ότι οι διορθωμένες αποτιμήσεις του 2015 δεν αποκλίνουν ουσιωδώς από την πραγματική εύλογη αξία των συμμετοχών κατά τον χρόνο πώλησης. Αδυναμίες στην εποπτεία της Altamira Η έκθεση καταγράφει επίσης προβλήματα στο πλαίσιο παρακολούθησης των εργασιών της Altamira Cyprus, η οποία ανέλαβε τη διαχείριση μεγάλου μέρους του χαρτοφυλακίου της ΚΕΔΙΠΕΣ και στη συνέχεια μετονομάστηκε σε doValue Cyprus. Η αρμόδια υπηρεσία παρακολούθησης συστάθηκε το 2021, ενώ η σχετική πολιτική εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2023, παρότι η ΚΕΔΙΠΕΣ λειτουργούσε από τον Σεπτέμβριο του 2018. Παράλληλα, διαπιστώθηκαν ελλείψεις στην τεκμηρίωση των ελεγκτικών εργασιών και καθυστερήσεις στην αποστολή σχετικών εκθέσεων. Η Ελεγκτική θέτει επίσης ζήτημα ως προς τις πρακτικές διάθεσης ακινήτων, επισημαίνοντας ότι η επιδίωξη γρήγορης πώλησης δεν πρέπει να λειτουργεί εις βάρος της εξασφάλισης του μεγαλύτερου δυνατού τιμήματος. Ζητήματα προσωπικού και εθελούσιων αποχωρήσεων Σημαντικό μέρος της έκθεσης αφιερώνεται στη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού, στις προσλήψεις, στις προαγωγές, στα επιδόματα και στα σχέδια εθελούσιας αποχώρησης. Ενδεικτικά, κατά τη συζήτηση του σχεδίου εθελούσιας αποχώρησης του 2023, είχε εντοπιστεί ομάδα 30 εργαζομένων με απολαβές που θεωρούνταν υψηλές σε σχέση με τις αρμοδιότητες και τις ευθύνες τους. Ωστόσο, από τους 27 εργαζομένους που τελικά αποχώρησαν, μόλις οκτώ ανήκαν στη συγκεκριμένη ομάδα. Η διαπίστωση αυτή εγείρει ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα του σχεδίου ως προς την αντιμετώπιση των μισθολογικών ανισορροπιών που είχαν εντοπιστεί. Η Ελεγκτική επισημαίνει ακόμη κενά σε διαδικασίες προαγωγών και διαχείρισης πιθανών συγκρούσεων συμφερόντων. Η επόμενη μεγάλη πρόκληση Παρά τις αδυναμίες που καταγράφονται, η Ελεγκτική αναγνωρίζει ότι η διοίκηση της ΚΕΔΙΠΕΣ καταβάλλει προσπάθειες για την ανάκτηση της κρατικής στήριξης, λειτουργώντας μέσα σε περιορισμούς και συμβατικές δεσμεύσεις που κληρονόμησε από το παρελθόν. Επισημαίνει επίσης ότι η νέα συμφωνία με την Altamira βελτίωσε σημαντικά τους οικονομικούς όρους, αν και το τελικό όφελος θα εξαρτηθεί από την πορεία διαχείρισης των δανείων και ακινήτων. Το μεγάλο ερώτημα παραμένει τι θα συμβεί μετά το 2030, όταν, σύμφωνα με τις σημερινές εκτιμήσεις, θα εξακολουθεί να υπάρχει χαρτοφυλάκιο ονομαστικής αξίας 2,4 δισ. ευρώ. Η πραγματική ανακτήσιμη αξία αυτού του χαρτοφυλακίου, η ενδεχόμενη παράταση της διαχείρισής του και η επίτευξη του στόχου αποπληρωμής θα καθορίσουν το τελικό οικονομικό αποτύπωμα της κατάρρευσης του Συνεργατισμού για το κυπριακό κράτος.