Επιδόματα αιχμαλώτων: Οκτώ οι ύποπτες περιπτώσεις-Πώς εντοπίστηκε ο λιποτάκτης
Στις αδυναμίες που εντοπίστηκαν στη διαδικασία καταβολής επιδομάτων σε αιχμαλώτους πολέμου της τουρκικής εισβολής του 1974 αναφέρθηκε η εκπρόσωπος Τύπου της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, Γιώτα Μιχαήλ, φιλοξενούμενη στην εκπομπή «Μεσημέρι και Κάτι». Όπως ανέφερε, ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε έπειτα από καταγγελία του Συνδέσμου Αιχμαλώτων Πολέμου, σύμφωνα με την οποία καταβάλλονταν ωφελήματα και σε πρόσωπα που δεν υπήρξαν αιχμάλωτοι, καθώς και κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής Ελέγχου της Βουλής. Η κ. Μιχαήλ υπογράμμισε ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο την ορθή διαχείριση των δημόσιων πόρων, αλλά και τη δίκαιη μεταχείριση των δικαιούχων. «Πρόκειται για ένα ζήτημα που δεν αφορά μόνο την ορθή διαχείριση των δημοσίων πόρων, αλλά και τη δίκαιη μεταχείριση των δικαιούχων. Σε αυτή την περίπτωση το ζήτημα είναι ακόμη πιο σοβαρό», ανέφερε χαρακτηριστικά. Διαβάστε επίσης: Έκθεση ελεγκτικής για επιδόματα αιχμαλώτων: Δίνουμε επίδομα σε λιποτάκτη! Οκτώ περιπτώσεις χωρίς επαρκή τεκμηρίωση Σύμφωνα με την εκπρόσωπο Τύπου της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, κατά τον δειγματοληπτικό έλεγχο εντοπίστηκαν οκτώ περιπτώσεις για τις οποίες, με βάση τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον των ελεγκτών, δεν δικαιολογείται η καταβολή του σχετικού ωφελήματος. «Καταλήξαμε σε 8 περιπτώσεις δειγματοληπτικά. Δεν ήταν εξαντλητικός ο έλεγχος. Ήταν δειγματοληπτικός ο έλεγχος. Και μέσα από το δειγματοληπτικό έλεγχο εντοπίσαμε 8 περιπτώσεις για τις οποίες με βάση τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιόν μας δεν δικαιολογείται η καταβολή του ωφελήματος», δήλωσε. Όπως διευκρίνισε, έξι από τις οκτώ περιπτώσεις αφορούν πρόσωπα για τα οποία δεν εντοπίστηκε τεκμηρίωση αιχμαλωσίας, ενώ οι υπόλοιπες δύο σχετίζονται με λανθασμένες καταχωρίσεις και διαφορετικά πραγματικά περιστατικά. Η ίδια προειδοποίησε ότι ο αριθμός ενδέχεται να είναι μεγαλύτερος, καθώς ο έλεγχος δεν ήταν εξαντλητικός. Περίπτωση στρατιώτη που είχε κηρυχθεί λιποτάκτης Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το παράδειγμα προσώπου που, σύμφωνα με τα στοιχεία που εξέτασε η Ελεγκτική Υπηρεσία, κατατάχθηκε στην Εθνική Φρουρά τον Ιανουάριο του 1974 και, ενώ υπηρετούσε ως κληρωτός, κηρύχθηκε λιποτάκτης από τη μονάδα του τον Απρίλιο του 1975. Όπως ανέφερε η κ. Μιχαήλ, τον ίδιο μήνα, ενώ το πρόσωπο βρισκόταν σε κατάσταση λιποταξίας, συνελήφθη από τις κατοχικές δυνάμεις και αφέθηκε ελεύθερο τον Μάιο του 1975. «Το έγκλωβο πρόσωπο φαίνεται να περιλήφθηκε λανθασμένα στο μητρώο αιχμαλώτων», σημείωσε, σύμφωνα με την απομαγνητοφώνηση της συνέντευξης. Η συγκεκριμένη περίπτωση εντοπίστηκε κατά τον έλεγχο των στρατολογικών μητρώων, τα οποία χρησιμοποιούνται ως βάση για τη δημιουργία του μητρώου αιχμαλώτων του Υπουργείου Άμυνας. Ελλείψεις σε 39 από τα 77 στρατολογικά μητρώα Η Ελεγκτική Υπηρεσία εξέτασε συνολικά 77 στρατολογικά μητρώα και διαπίστωσε ότι σε 39 από αυτά απουσίαζαν βασικές πληροφορίες, όπως η στρατιωτική μονάδα στην οποία υπηρετούσε το πρόσωπο ή οι ημερομηνίες έναρξης και λήξης της αιχμαλωσίας. Παράλληλα, εντοπίστηκαν περιπτώσεις στις οποίες η ιδιότητα του αιχμαλώτου καταχωρίστηκε αρκετά χρόνια μετά το 1974. Ενδεικτικά, σε μία περίπτωση η σχετική καταχώριση έγινε το 2001, δηλαδή 27 χρόνια μετά την εισβολή, χωρίς να υπάρχει σχετική αναφορά στα αρχικά έγγραφα του 1974. Η Ελεγκτική Υπηρεσία ζήτησε εξηγήσεις για τις μεταγενέστερες καταχωρίσεις και ενημερώθηκε ότι αυτές βασίστηκαν σε υποστηρικτικά έγγραφα, τα οποία έχουν πλέον καταστραφεί. «Μας ενημέρωσαν ότι οι μεταγενέστερες καταχωρίσεις βασίστηκαν σε υποστηρικτικά έγγραφα, τα οποία έχουν πλέον καταστραφεί και ως αποτέλεσμα δεν είμαστε σε θέση να επιβεβαιώσουμε την εγκυρότητα των σχετικών μεταβολών», ανέφερε η κ. Μιχαήλ. Η ίδια αναγνώρισε ότι οι συνθήκες του 1974 και η απώλεια αρχείων δημιούργησαν αντικειμενικές δυσκολίες, σημειώνοντας ωστόσο ότι οι αδυναμίες αυτές εξακολουθούν να επηρεάζουν τη δυνατότητα των αρμόδιων υπηρεσιών να επιβεβαιώνουν την ιδιότητα των αιχμαλώτων με επαρκή τεκμηρίωση. Δεν εντοπίστηκαν παραστατικά για την επιβεβαίωση των δικαιούχων Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκε και ο τρόπος με τον οποίο οι Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων επιβεβαιώνουν ότι τα πρόσωπα που λαμβάνουν τα συγκεκριμένα ωφελήματα είναι δικαιούχοι. Όπως ανέφερε η εκπρόσωπος Τύπου, οι αρμόδιες υπηρεσίες ενημέρωσαν τους ελεγκτές ότι χρησιμοποιούν στοιχεία από το Υπουργείο Άμυνας, ηλεκτρονικά και ονομαστικά αρχεία, καθώς και γραπτές επιβεβαιώσεις. Ωστόσο, κατά τον επιτόπιο έλεγχο 15 περιπτώσεων για τις οποίες καταβάλλονταν ωφελήματα από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων, χωρίς να εντοπίζονται τα πρόσωπα στα δύο εξεταζόμενα μητρώα, δεν βρέθηκαν παραστατικά που να τεκμηριώνουν ότι είχαν εφαρμοστεί οι συγκεκριμένες διαδικασίες επιβεβαίωσης. Η κ. Μιχαήλ κατέληξε ότι εξακολουθεί να απουσιάζει ένα ενιαίο και αξιόπιστο σύστημα καταγραφής, στο οποίο να μπορούν να βασίζονται οι αρμόδιες αρχές. «Ο γενικός συμπέρασμα, κ. Βασίλη Πάλμα, είναι ότι μέχρι και σήμερα δεν υπάρχει μία ενιαία, πλήρης και επαληθεύσιμη βάση δεδομένων, στην οποία να μπορούν να βασίζονται με επαρκή διασφάλιση όλες οι αρμόδιες αρχές», ανέφερε. Το κράτος έχει την ευθύνη για τη διασφάλιση των επιδομάτων Ερωτηθείσα για το ενδεχόμενο επιστροφής χρημάτων που καταβλήθηκαν χωρίς επαρκή τεκμηρίωση, η κ. Μιχαήλ ανέφερε ότι αποτελεί πρωτίστως υποχρέωση του κράτους να διασφαλίζει πως τα ωφελήματα καταβάλλονται στους πραγματικούς δικαιούχους. Παράλληλα, έκανε λόγο για πολυπλοκότητα στο κανονιστικό πλαίσιο, επισημαίνοντας ότι συνυπάρχουν η νομοθεσία του 2008 και μεταγενέστερες αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου, χωρίς να υπάρχει ένα ενιαίο καθορισμένο πλαίσιο. «Άρα ξεκινάει η όλη η περιπλοκότητα από το ίδιο το κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο δημιούργησε ένα σύμφωνο σύστημα δικαιούχων και διαφορετικών επιδομάτων που για τη διαχείριση του απαιτείται και τις ανάλογες αυξημένες διευθυντικές προσπάθειες», ανέφερε. Πρόσθεσε ότι το κράτος θα πρέπει να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες, ώστε να διασφαλίσει την ορθή καταβολή των επιδομάτων. «Αν θα απαιτηθεί η επιστροφή οποιωνδήποτε χρημάτων στους ανθρώπους στους οποίους καταβλήθηκαν λανθασμένα είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να απαντηθεί από τα αρμόδια Υπουργεία», σημείωσε. Κλείνοντας, η κ. Μιχαήλ υπογράμμισε ότι η πολιτεία έχει ευθύνη να αναγνωρίζει την προσφορά και τη δοκιμασία όσων υπηρέτησαν ως αιχμάλωτοι πολέμου, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι τα ωφελήματα καταβάλλονται στους πραγματικούς δικαιούχους και ότι υπάρχουν αξιόπιστα και επαρκή στοιχεία που τεκμηριώνουν την ιδιότητά τους.