Άγκυρα κατά IMEC: Σχέδιο για να γινεί η εμπορική πύλη της Κίνας προς Ευρώπη
Η Τουρκία επιταχύνει την υλοποίηση μεγάλων σιδηροδρομικών έργων, επιδιώκοντας να μετατραπεί σε βασικό εμπορικό κόμβο μεταξύ Ασίας και Ευρώπης. Με επενδύσεις ύψους περίπου 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η Άγκυρα στοχεύει στην εξάλειψη των βασικών σημείων συμφόρησης του λεγόμενου Μεσαίου Διαδρόμου (Middle Corridor) έως το 2031, ενώ προωθεί παράλληλα νέες συνδέσεις με τη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Nikkei Asia , η Τουρκία επιδιώκει τη δημιουργία ενός απρόσκοπτου σιδηροδρομικού δικτύου που θα επιτρέπει τη μεταφορά εμπορευμάτων από την Κίνα προς την Ευρώπη μέσω της Κεντρικής Ασίας, της Κασπίας Θάλασσας, του Νοτίου Καυκάσου και της τουρκικής επικράτειας. Ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών της Τουρκίας, Αμπντουλκαντίρ Ουράλογλου (Abdulkadir Uraloğlu), δήλωσε ότι η κατασκευή νέας σιδηροδρομικής σύνδεσης πάνω από τα Στενά του Βοσπόρου αναμένεται να αυξήσει σημαντικά τη δυνατότητα μεταφοράς εμπορευμάτων μέσω της χώρας. Η Άγκυρα σχεδιάζει να ολοκληρώσει τα κρίσιμα τμήματα του δικτύου έως το 2031, αξιοποιώντας χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς θεσμούς και ασιατικές πολυμερείς αναπτυξιακές τράπεζες. Ο Μεσαίος Διάδρομος και η παράκαμψη της Ρωσίας Ο Μεσαίος Διάδρομος αποκτά αυξανόμενη στρατηγική σημασία, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις επηρεάζουν τις παραδοσιακές εμπορικές διαδρομές μεταξύ Ασίας και Ευρώπης. Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει περιορίσει την ελκυστικότητα των βόρειων σιδηροδρομικών συνδέσεων μέσω Ρωσίας, ενώ οι εντάσεις στην Ερυθρά Θάλασσα και στα Στενά του Ορμούζ δημιουργούν πρόσθετους κινδύνους για τις θαλάσσιες μεταφορές. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Τουρκία επιδιώκει να αναδειχθεί σε βασικό χερσαίο πέρασμα για τη διακίνηση εμπορευμάτων, προσφέροντας εναλλακτικές διαδρομές προς τις ευρωπαϊκές αγορές. Τα έργα περιλαμβάνουν τον εκσυγχρονισμό και την ηλεκτροδότηση σιδηροδρομικών τμημάτων στην ανατολική Τουρκία, μεταξύ των οποίων ο άξονας Ντιβρίγι–Καρς–γεωργιανά σύνορα, καθώς και την κατασκευή της νέας γραμμής Καρς–Ντιλούτσου, που θα συνδέει την Τουρκία με το Ναχιτσεβάν. Παράλληλα, προχωρεί η ολοκλήρωση του σιδηροδρομικού άξονα Χαλκαλί–Καπίκουλε, ο οποίος συνδέει την Κωνσταντινούπολη με τα βουλγαρικά σύνορα και αποτελεί σημαντικό τμήμα της σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση έως €12 δισ. Σημαντικό ενδιαφέρον για την ανάπτυξη του Μεσαίου Διαδρόμου εκδηλώνει και η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις εμπορικές και ενεργειακές της συνδέσεις με την Ασία. Η Ευρωπαία Επίτροπος Διεύρυνσης, Μάρτα Κος (Marta Kos), υπογράμμισε σε πρόσφατη τελετή εγκαινίων σιδηροδρομικού έργου στην Τουρκία ότι ο διάδρομος δημιουργεί νέες δυνατότητες πρόσβασης σε αγορές, ενεργειακούς πόρους και κρίσιμες πρώτες ύλες. Παράλληλα, συμβάλλει στη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από μεταφορικές διαδρομές που διέρχονται από τη Ρωσία. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Global Gateway, η ΕΕ επιδιώκει να κινητοποιήσει έως και 12 δισεκατομμύρια ευρώ από δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις για την ενίσχυση των διασυνδέσεων κατά μήκος του Μεσαίου Διαδρόμου. Η ευρωπαϊκή συμμετοχή αναδεικνύει την οικονομική και γεωπολιτική σημασία των νέων μεταφορικών υποδομών, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι εμπορικές αλυσίδες αναδιαμορφώνονται λόγω διεθνών συγκρούσεων. Η Τουρκία απορρίπτει τον διάδρομο Ινδίας–Ευρώπης Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση της Άγκυρας απέναντι στον σχεδιαζόμενο Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), ο οποίος προβλέπει τη σύνδεση της Ινδίας με την Ευρώπη μέσω χωρών της Μέσης Ανατολής. Ο Τούρκος υπουργός Μεταφορών χαρακτήρισε το συγκεκριμένο σχέδιο «νεκρό στη γέννησή του», εκφράζοντας την εκτίμηση ότι δεν διαθέτει τις προϋποθέσεις υλοποίησης. Αντί αυτού, η Τουρκία προωθεί δύο εναλλακτικές νότιες διαδρομές, οι οποίες θα μπορούσαν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς τον Μεσαίο Διάδρομο. Η πρώτη αφορά το έργο Development Road («Δρόμος Ανάπτυξης»), το οποίο προβλέπει τη σύνδεση του λιμανιού Grand Faw στο Ιράκ με την Τουρκία και, μέσω αυτής, με τις ευρωπαϊκές αγορές. Η δεύτερη αφορά την αναβίωση και τον εκσυγχρονισμό του ιστορικού Σιδηροδρόμου της Χετζάζης, με στόχο τη δημιουργία συνδέσεων μεταξύ του Κόλπου και της Ευρώπης μέσω Ιορδανίας, Συρίας και Τουρκίας. Στόχος η μετατροπή της Τουρκίας σε εμπορικό σταυροδρόμι Οι σχεδιασμοί της Άγκυρας δεν περιορίζονται στη δημιουργία μιας εναλλακτικής διαδρομής μεταξύ Κίνας και Ευρώπης. Η Τουρκία επιδιώκει να συνδυάσει τις ανατολικοδυτικές σιδηροδρομικές συνδέσεις με νέους άξονες Βορρά–Νότου, ενισχύοντας τη θέση της στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες. Μέσω των επενδύσεων αυτών, φιλοδοξεί να αυξήσει τη διακίνηση εμπορευμάτων από την επικράτειά της, να προσελκύσει δραστηριότητες μεταφορών και εφοδιαστικής και να ενισχύσει τη γεωοικονομική της επιρροή. Η ανάπτυξη των νέων διαδρόμων αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς εμπορικές ροές αναζητούν εναλλακτικές λύσεις απέναντι στους κινδύνους που δημιουργούν οι πολεμικές συγκρούσεις και οι περιφερειακές εντάσεις. Με ορίζοντα το 2031, η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση, μετατρέποντας τις σιδηροδρομικές υποδομές σε βασικό εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης και περιφερειακής επιρροής.