Μελέτη: Τα χάρτινα καλαμάκια μπορεί να επιβαρύνουν περισσότερο το περιβάλλον
Ανατροπή στα δεδομένα για τα λεγόμενα «οικολογικά» καλαμάκια φέρνει μελέτη που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της κυβέρνησης της Νότιας Κορέας. Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα χάρτινα καλαμάκια εμφανίζουν μεγαλύτερη περιβαλλοντική επιβάρυνση από τα συμβατικά πλαστικά σε αρκετές κατηγορίες, ενώ ακόμη χειρότερες επιδόσεις καταγράφουν ορισμένες εναλλακτικές μορφές πλαστικού. Τα χάρτινα καλαμάκια, τα οποία προωθήθηκαν τα τελευταία χρόνια ως πιο φιλική προς το περιβάλλον εναλλακτική λύση έναντι των πλαστικών, ενδέχεται να έχουν μεγαλύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα από αυτό που αρχικά εκτιμήθηκε, σύμφωνα με νέα μελέτη στη Νότια Κορέα. Όπως μεταδίδει η Korea Herald , η έρευνα πραγματοποιήθηκε κατόπιν ανάθεσης από το Υπουργείο Κλίματος, Ενέργειας και Περιβάλλοντος της χώρας και δημοσιοποιήθηκε στις 21 Οκτωβρίου από τον βουλευτή Κιμ Ουί-σανγκ του Κόμματος Λαϊκής Δύναμης. Οι ερευνητές εξέτασαν τέσσερις κατηγορίες καλαμακιών: συμβατικά πλαστικά, χάρτινα, βιοδιασπώμενα πλαστικά και καλαμάκια από πολυαιθυλένιο βιολογικής προέλευσης (bio-PE). Η αξιολόγηση κάλυψε ολόκληρο τον κύκλο ζωής των προϊόντων, από την παραγωγή των πρώτων υλών μέχρι τη χρήση και την τελική διάθεσή τους, εξετάζοντας συνολικά 16 κατηγορίες περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Έξι φορές υψηλότερος δείκτης καρκινογόνου επίδρασης Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα αφορά τον δείκτη δυνητικής καρκινογόνου επίδρασης στην ανθρώπινη υγεία. Σύμφωνα με τη μελέτη, τα χάρτινα καλαμάκια κατέγραψαν τιμή 6,33 φορές υψηλότερη από τα συμβατικά πλαστικά, ενώ η επίδρασή τους στην οξίνιση του περιβάλλοντος ήταν 2,04 φορές μεγαλύτερη. Ωστόσο, οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι ο συγκεκριμένος δείκτης αποτελεί υπολογιστική εκτίμηση των επιπτώσεων κατά τον κύκλο ζωής του προϊόντος και δεν σημαίνει ότι όσοι χρησιμοποιούν χάρτινα καλαμάκια αντιμετωπίζουν εξαπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Ακόμη υψηλότερες επιδόσεις στους συγκεκριμένους δείκτες παρουσίασαν τα καλαμάκια από bio-PE, με 16,18 φορές μεγαλύτερη δυνητική καρκινογόνο επίδραση και 5,9 φορές μεγαλύτερη επίδραση στην οξίνιση, συγκριτικά με τα συμβατικά πλαστικά. Τα βιοδιασπώμενα πλαστικά καλαμάκια εμφάνισαν αντίστοιχα 3,34 και 1,98 φορές υψηλότερες τιμές. Τα συμβατικά πλαστικά είχαν μικρότερη επίδραση σε 10 κατηγορίες Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα συμβατικά πλαστικά καλαμάκια κατέγραψαν τη μικρότερη περιβαλλοντική επίδραση σε 10 από τις 16 κατηγορίες που εξετάστηκαν. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η κλιματική αλλαγή, η οξίνιση, τα αιωρούμενα σωματίδια και η ανθρώπινη τοξικότητα. Αντίθετα, τα καλαμάκια bio-PE κατέγραψαν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση σε 10 κατηγορίες, συμπεριλαμβανομένων της καταστροφής του όζοντος, της οξίνισης και του φωτοχημικού νέφους. Τα χάρτινα καλαμάκια παρουσίασαν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση σε τρεις κατηγορίες, ενώ τα βιοδιασπώμενα πλαστικά σε δύο. Τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι τα συμβατικά πλαστικά είναι συνολικά αβλαβή για το περιβάλλον, καθώς η μελέτη εξετάζει συγκεκριμένους δείκτες και παραδοχές για τον κύκλο ζωής των προϊόντων. Δύσκολη η ανακύκλωση ακόμη και των χάρτινων Η μελέτη αμφισβητεί επίσης την αντίληψη ότι τα χάρτινα καλαμάκια ανακυκλώνονται εύκολα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα καλαμάκια, ανεξαρτήτως υλικού, παρουσιάζουν πρακτικές δυσκολίες στην ανακύκλωση λόγω του μικρού μεγέθους τους, το οποίο δυσχεραίνει τον διαχωρισμό τους στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας αποβλήτων. Επιπλέον, οι επιστρώσεις και οι συγκολλητικές ουσίες που χρησιμοποιούνται σε ορισμένα χάρτινα καλαμάκια μπορούν να δημιουργήσουν πρόσθετα προβλήματα. Για τις ανάγκες της αξιολόγησης, οι ερευνητές υιοθέτησαν την παραδοχή ότι το 73,6% των χρησιμοποιημένων καλαμακιών οδηγείται σε αποτέφρωση και το 26,4% σε χώρους υγειονομικής ταφής, με βάση τα εθνικά στατιστικά στοιχεία αποβλήτων της Νότιας Κορέας. Οι καταναλωτές προτιμούν τα πλαστικά Στο πλαίσιο της έρευνας πραγματοποιήθηκε και δημοσκόπηση με τη συμμετοχή 1.001 ατόμων. Το 87,5% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι προτιμά τα πλαστικά καλαμάκια, ενώ το 54,4% υποστήριξε την παροχή καλαμακιών μόνο όταν τα ζητούν οι πελάτες. Η Νότια Κορέα είχε εισαγάγει περιορισμούς στη χρήση πλαστικών καλαμακιών σε καφετέριες και εστιατόρια τον Νοέμβριο του 2022. Ωστόσο, έναν χρόνο αργότερα, η κυβέρνηση παρέτεινε επ' αόριστον τη μεταβατική περίοδο εφαρμογής των περιορισμών, έπειτα από αντιδράσεις και προβληματισμούς για την αποτελεσματικότητα του μέτρου. Η λύση είναι η μείωση των προϊόντων μίας χρήσης Με αφορμή τα ευρήματα, ο Νοτιοκορεάτης βουλευτής Κιμ Ουί-σανγκ επέκρινε τις πολιτικές που επικεντρώνονται στην αντικατάσταση των πλαστικών με εναλλακτικά υλικά, κάνοντας λόγο για αποτυχημένη προσέγγιση περιβαλλοντικής πολιτικής. Οι ερευνητές προτείνουν μια διαφορετική πρακτική: τα καταστήματα να μη διαθέτουν αυτομάτως καλαμάκια μίας χρήσης, ανεξάρτητα από το υλικό κατασκευής τους, αλλά να τα παρέχουν μόνο όταν τα ζητούν οι πελάτες. Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η αντικατάσταση ενός υλικού από κάποιο άλλο δεν συνεπάγεται απαραίτητα μικρότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση. Η αξιολόγηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη ολόκληρο τον κύκλο ζωής ενός προϊόντος, ενώ η μείωση της συνολικής κατανάλωσης ειδών μίας χρήσης αναδεικνύεται ως σημαντική προτεραιότητα. Παρέμβαση Λευκού Οίκου: «Ο Τραμπ είχε δίκιο» Η δημοσιοποίηση της μελέτης προκάλεσε και την αντίδραση του Λευκού Οίκου, ο οποίος αξιοποίησε τα ευρήματα για να υποστηρίξει τη θέση του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη χρήση χάρτινων καλαμακιών. Σε ανάρτηση στον επίσημο λογαριασμό του στην πλατφόρμα X, ο Λευκός Οίκος ανέφερε χαρακτηριστικά: «TRUMP WAS RIGHT: Study Finds Paper Straws More Harmful to the Environment than Plastic» («Ο Τραμπ είχε δίκιο: Μελέτη διαπιστώνει ότι τα χάρτινα καλαμάκια είναι πιο επιβλαβή για το περιβάλλον από τα πλαστικά»). TRUMP WAS RIGHT: Study Finds Paper Straws More Harmful to the Environment than Plastic https://t.co/ipHyUcFYab — The White House (@WhiteHouse) October 28, 2026