Ανησυχία για ασφάλεια πτήσεων: 3 στους 4 πιλότους αποκοιμιούνται στο πιλοτήριο
Σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια των αερομεταφορών προκαλεί η κόπωση των πιλότων, καθώς νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι περισσότεροι από τους τρεις στους τέσσερις έχουν βιώσει τουλάχιστον ένα επεισόδιο μικρο-ύπνου στο πιλοτήριο μέσα σε διάστημα μόλις τεσσάρων εβδομάδων. Σύμφωνα με έρευνα της European Cockpit Association (ECA), η οποία πραγματοποιήθηκε από την αεροπορική συμβουλευτική εταιρεία Baines Simmons και συγκέντρωσε απαντήσεις από 7.200 πιλότους σε 32 χώρες, η κόπωση εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για την ασφάλεια των πτήσεων, ενώ παράλληλα παραμένει ένα πρόβλημα που δεν καταγράφεται επαρκώς. Περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες παραδέχθηκαν ότι έχουν εκτελέσει πτήση ενώ ήταν κουρασμένοι. Επιπλέον, πάνω από το 76% ανέφερε ότι βίωσε τουλάχιστον ένα επεισόδιο μικρο-ύπνου στο πιλοτήριο κατά τις προηγούμενες τέσσερις εβδομάδες. Πρόκειται για σύντομες, ακούσιες περιόδους ύπνου, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν την εγρήγορση και την ικανότητα αντίδρασης των πιλότων. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες δήλωσαν πως, τουλάχιστον μία φορά κατά τους προηγούμενους τρεις μήνες, πραγματοποίησαν πτήση και μόνο εκ των υστέρων συνειδητοποίησαν ότι θα έπρεπε να είχαν δηλώσει ακατάλληλοι για υπηρεσία λόγω κόπωσης. Φόβος για επιπτώσεις στην καριέρα Βασικό εμπόδιο στην αναφορά της κόπωσης φαίνεται να είναι ο φόβος των πιλότων για την αντίδραση των εργοδοτών τους. Συγκεκριμένα, το 47% ανέφερε ότι ανησυχεί για την αντιμετώπιση που θα έχει από τη διοίκηση της αεροπορικής εταιρείας, ενώ το 44% δήλωσε ότι δεν επιθυμεί να προσελκύσει αρνητική προσοχή. Παράλληλα, το 35% ανέφερε ότι αποφεύγει να δηλώσει κόπωση επειδή δεν θέλει να προκαλέσει προβλήματα ή αναστάτωση στον εργοδότη του. «Όταν οι πιλότοι φοβούνται ότι μπορεί να υπάρξουν επιπτώσεις στην καριέρα τους, η κόπωση δεν αναφέρεται και ο κίνδυνος επιστρέφει στο πιλοτήριο», δήλωσε ο διευθυντής του διοικητικού συμβουλίου της ECA, κυβερνήτης Κοέν Τζορτζ. Τα στοιχεία καταδεικνύουν, σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, ότι η γνώση των διαδικασιών αναφοράς δεν αρκεί από μόνη της για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Ενώ το 82% των πιλότων γνωρίζει πώς να υποβάλει αναφορά κόπωσης, μόλις το 12% δηλώνει ότι εμπιστεύεται το σχετικό σύστημα. Ακόμη μικρότερο είναι το ποσοστό όσων διαπιστώνουν ουσιαστικές αλλαγές μετά την υποβολή αναφορών, καθώς μόλις το 11% ανέφερε ότι αυτές οδήγησαν σε επιχειρησιακές παρεμβάσεις για τη βελτίωση της ασφάλειας. Την ίδια ώρα, οι μισοί συμμετέχοντες εκτιμούν ότι οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την κόπωση στην αεροπορική τους εταιρεία αντιμετωπίζονται ανεπαρκώς ή δεν αντιμετωπίζονται καθόλου. Τα σημάδια της κόπωσης και οι κίνδυνοι Στα βασικά σημάδια κόπωσης που εντόπισε η ECA περιλαμβάνονται το γέρσιμο του κεφαλιού λόγω υπνηλίας, η δυσκολία διατήρησης των ματιών ανοιχτών, η μειωμένη εγρήγορση και τα επεισόδια μικρο-ύπνου. Η κόπωση μπορεί να προκύψει από οξεία έλλειψη ύπνου, παρατεταμένες ή απαιτητικές περιόδους πτητικής υπηρεσίας, αλλά και από ανεπαρκή χρόνο ξεκούρασης μεταξύ διαδοχικών βαρδιών. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η συσσωρευτική κόπωση, η οποία αυξάνεται σταδιακά όταν ο οργανισμός δεν έχει επαρκή χρόνο για να ανακάμψει. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι πιλότοι ενδέχεται να δυσκολεύονται να αντιληφθούν εγκαίρως ότι οι ικανότητές τους έχουν επηρεαστεί, γεγονός που καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο επικίνδυνη. Στο επίκεντρο και της ευρωπαϊκής αεροπορικής ασφάλειας Η κόπωση των πληρωμάτων δεν αποτελεί νέο ζήτημα για τον κλάδο των αερομεταφορών. Στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA), που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2026, αναδείχθηκε ως μία από τις σταθερές και σημαντικές ανησυχίες για την ασφάλεια. Μεταξύ των παραγόντων που συνδέονται με το πρόβλημα περιλαμβάνονται ο προγραμματισμός των πτήσεων, οι αλλαγές στα ωράρια εργασίας σε σύντομο χρονικό διάστημα και η αξιοποίηση της διακριτικής ευχέρειας των κυβερνητών για την παράταση του χρόνου υπηρεσίας πέρα από τα αρχικά προγραμματισμένα όρια. Η EASA υπογράμμισε την ανάγκη για στοχευμένες πρωτοβουλίες που θα ενισχύσουν την ποιότητα των αναφορών και την ενημέρωση των εργαζομένων, προωθώντας παράλληλα μια εργασιακή κουλτούρα στην οποία οι πιλότοι θα μπορούν να δηλώνουν ότι είναι κουρασμένοι χωρίς να φοβούνται επιπλήξεις ή κυρώσεις. Τα ευρήματα της έρευνας επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ζήτημα για την πολιτική αεροπορία: την ανάγκη να αντιμετωπίζεται η κόπωση όχι μόνο ως ατομικό πρόβλημα των πιλότων, αλλά και ως παράγοντας ασφάλειας που απαιτεί αποτελεσματικά συστήματα αναφοράς, επαρκή χρόνο ανάπαυσης και ουσιαστική ανταπόκριση από τις αεροπορικές εταιρείες. Με πληροφορίες από cnn.gr