Reuters: Ιρανικά καύσιμα αεροσκαφών στη Μιανμάρ με πλαστά έγγραφα
Ένα δίκτυο προμήθειας ιρανικών αεροπορικών καυσίμων στη Μιανμάρ, με τη χρήση παραπλανητικών εμπορικών εγγράφων για την παράκαμψη των αμερικανικών κυρώσεων, αποκαλύπτει έρευνα του Reuters που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία, φορτία εκατομμυρίων δολαρίων δηλώνονταν ως ντίζελ προέλευσης Νότιας Αφρικής, ενώ στην πραγματικότητα μεταφέρονταν από το Ιράν και προορίζονταν για την αγορά αεροπορικών καυσίμων της Μιανμάρ. Η έρευνα του Reuters βασίζεται σε εμπορικές συμβάσεις, υπηρεσιακή αλληλογραφία, στοιχεία μεταφοράς καυσίμων και δορυφορικές εικόνες, αποκαλύπτοντας τον τρόπο με τον οποίο επιχειρήθηκε η απόκρυψη της πραγματικής προέλευσης και του είδους των φορτίων. Φορτίο 15,8 εκατομμυρίων δολαρίων από το Ιράν Τον Δεκέμβριο του 2025, το δεξαμενόπλοιο Reef , το οποίο τελούσε υπό αμερικανικές κυρώσεις, έφθασε στα χωρικά ύδατα της Μιανμάρ μεταφέροντας περίπου 113.000 βαρέλια καυσίμων. Σύμφωνα με εμπορική σύμβαση που εξέτασε το Reuters, η εταιρεία Dynamic Wave, με έδρα τη Μιανμάρ, είχε συμφωνήσει με την ταϊλανδική Tawan-Oil Trading την αγορά ντίζελ από τη Νότια Αφρική, αξίας 15,8 εκατομμυρίων δολαρίων. Ωστόσο, στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών και της εταιρείας ναυτιλιακών δεδομένων Vortexa δεν κατέγραψαν αντίστοιχο εμπόριο μεταξύ Νότιας Αφρικής και Μιανμάρ το 2025. Αντίθετα, η ανάλυση δορυφορικών εικόνων από τη SynMax Intelligence έδειξε ότι το δεξαμενόπλοιο είχε μεταφέρει αεροπορικά καύσιμα από το ιρανικό λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς στη Νοτιοανατολική Ασία. Εμπλοκή κρατικής υπηρεσίας της Μιανμάρ Ιδιαίτερη σημασία έχει υπηρεσιακή επιστολή της 30ής Νοεμβρίου 2025, την οποία εξέτασε το Reuters και η οποία παραχωρήθηκε στο πρακτορείο από την οργάνωση Justice for Myanmar. Σύμφωνα με το έγγραφο, η αρμόδια ρυθμιστική αρχή συναλλάγματος της Μιανμάρ ενημέρωνε ότι θα εξέδιδε εισαγωγικά έγγραφα στα οποία το φορτίο θα εμφανιζόταν ως ντίζελ αντί για αεροπορικό καύσιμο. Η ίδια επιστολή ενέκρινε την πληρωμή προς την ταϊλανδική εταιρεία από την Dynamic Wave και την πελάτισσά της, National Energy Prime Aviation Services Company, στην οποία συμμετέχει το στρατιωτικά υποστηριζόμενο καθεστώς της χώρας. Οι εμπλεκόμενες εταιρείες και οι αρμόδιες αρχές της Μιανμάρ δεν απάντησαν στα ερωτήματα του Reuters. Ο ρόλος ταϊλανδικής τράπεζας Η σύμβαση προέβλεπε την καταβολή των χρημάτων σε λογαριασμό της Tawan-Oil Trading στην Siam Commercial Bank της Ταϊλάνδης. Η συγκεκριμένη εταιρεία είχε κατονομαστεί σε έκθεση εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ το 2024 ως προμηθευτής αεροπορικών καυσίμων προς τον στρατό της Μιανμάρ. Στην ίδια έκθεση γινόταν αναφορά και στην Siam Commercial Bank για τον ρόλο της στη διευκόλυνση στρατιωτικών προμηθειών. Η τράπεζα είχε υποστηρίξει ότι συμμορφώνεται με τη νομοθεσία κατά του ξεπλύματος χρήματος και ότι οι συναλλαγές της ήταν νόμιμες. Το Reuters διευκρινίζει ότι δεν μπόρεσε να εξακριβώσει εάν η τράπεζα γνώριζε την πραγματική φύση της δραστηριότητας της Tawan. Και δεύτερο φορτίο αξίας 26 εκατομμυρίων δολαρίων Η έρευνα εντοπίζει και προηγούμενη συναλλαγή, τον Μάιο του 2025, όταν η Dynamic Wave συμφώνησε να αγοράσει 202.000 βαρέλια καυσίμων που εμφανίζονταν ως ντίζελ από τη Νότια Αφρική, έναντι 26 εκατομμυρίων δολαρίων. Η ανάλυση των παραστατικών αποκάλυψε ασυμφωνίες. Η πυκνότητα του καυσίμου αντιστοιχούσε σε προδιαγραφές αεροπορικών καυσίμων, ενώ η τιμή του ήταν περισσότερο από 50% υψηλότερη από διεθνή τιμή αναφοράς του ντίζελ. Στις 17 Ιουνίου 2025, το δεξαμενόπλοιο Noble κατέπλευσε στη Γιανγκόν μεταφέροντας σχεδόν 200.000 βαρέλια αεροπορικών καυσίμων για την Dynamic Wave. Σύμφωνα με τη SynMax, το φορτίο είχε επίσης προέλευση το Μπαντάρ Αμπάς, ενώ το πλοίο εξέπεμπε σήματα θέσης που εμφάνιζαν ως προορισμό του το λιμάνι Τσιταγκόνγκ στο Μπανγκλαντές. Οι κυρώσεις και οι αεροπορικές επιδρομές Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν το 2023 στοχευμένες κυρώσεις στον τομέα αεροπορικών καυσίμων της Μιανμάρ, επικαλούμενες τις επιθέσεις του στρατού εναντίον αμάχων. Μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 2021, η χώρα βυθίστηκε σε εμφύλια σύγκρουση, με τον ΟΗΕ να καταγράφει χιλιάδες θανάτους, μεταξύ των οποίων και αμάχων, από αεροπορικές επιθέσεις. Το υπουργείο Εξωτερικών της Μιανμάρ έχει απορρίψει τις σχετικές κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι ο στρατός επιδεικνύει τη μέγιστη δυνατή αυτοσυγκράτηση για την αποφυγή απωλειών μεταξύ αμάχων. Σύμφωνα με προηγούμενη έρευνα του Reuters, το Ιράν αποτέλεσε τον κυριότερο προμηθευτή αεροπορικών καυσίμων του στρατού της Μιανμάρ μεταξύ Οκτωβρίου 2024 και Δεκεμβρίου 2025. Η νέα αποκάλυψη αναδεικνύει τόσο τις δυσκολίες που προκαλούν οι αμερικανικές κυρώσεις στις συναλλαγές όσο και τη δυνατότητα συνέχισης των προμηθειών μέσω εμπορικών και ναυτιλιακών μηχανισμών απόκρυψης. Τα καύσιμα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο στην πολιτική αεροπορία όσο και σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, ενώ οι συναλλαγές αποφέρουν στο Ιράν πολύτιμο συνάλλαγμα.