Σερβία: Εκλογικός θρίαμβος για τη «Φοιτητική Λίστα» - Έκαναν τη νύχτα μέρα
Ιστορική μέρα ξημέρωσε στη Σερβία. Η «Φοιτητική Λίστα» κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές, σηματοδοτώντας το τέλος της παντοδυναμίας Βούτσιτς. Ένα κίνημα που γεννήθηκε μέσα από μήνες φοιτητικών διαδηλώσεων κατά της διαφθοράς, μετατράπηκε με ταχύτητα στη σημαντικότερη πολιτική δύναμη της χώρας. Η «Φοιτητική Λίστα» επικράτησε στις βουλευτικές εκλογές, αμφισβητώντας την κυριαρχία του Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Το φοιτητικό κίνημα, που γεννήθηκε μέσα από μήνες μαζικών κινητοποιήσεων κατά της διαφθοράς, εξελίχθηκε ραγδαία σε πρωταγωνιστή της πολιτικής σκηνής, διεκδικώντας καθοριστικό ρόλο στο μέλλον της χώρας. Από τους 16 νεκρούς του Νόβι Σαντ στην αμφισβήτηση της εξουσίας Η αφετηρία του κινήματος βρίσκεται στην 1η Νοεμβρίου 2024. Εκείνη την ημέρα κατέρρευσε το στέγαστρο του σιδηροδρομικού σταθμού στο Νόβι Σαντ, προκαλώντας τον θάνατο 16 ανθρώπων. Το δυστύχημα, σε έναν σταθμό που είχε υποστεί εργασίες ανακαίνισης, προκάλεσε οργή και ερωτήματα για την ποιότητα των δημόσιων έργων, τις διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων και τις ευθύνες κρατικών αξιωματούχων. Διαβάστε επίσης: Σερβία: Ο Βούτσιτς παραδέχτηκε την ήττα του - Επικράτησε η «Φοιτητική Λίστα» Οι πρώτες κινητοποιήσεις επικεντρώθηκαν στη διαλεύκανση των συνθηκών της τραγωδίας. Σύντομα όμως απέκτησαν ευρύτερα πολιτικά χαρακτηριστικά. Οι φοιτητές ζητούσαν τη δημοσιοποίηση των εγγράφων που σχετίζονταν με την ανακατασκευή του σταθμού, την απόδοση ευθυνών, την προστασία των διαδηλωτών από επιθέσεις και την αύξηση της χρηματοδότησης των πανεπιστημίων. Τον Νοέμβριο του 2024, επίθεση εναντίον φοιτητών που συμμετείχαν σε σιωπηλή διαμαρτυρία στο Βελιγράδι οδήγησε σε καταλήψεις πανεπιστημιακών σχολών. Μέσα στις επόμενες εβδομάδες οι κινητοποιήσεις εξαπλώθηκαν σε μεγάλο μέρος της ανώτατης εκπαίδευσης. View this post on Instagram A post shared by N1 Srbija (@n1srbija_) Η κυβέρνηση υποστήριζε ότι είχε ανταποκριθεί στα αιτήματα των διαδηλωτών. Οι φοιτητές αμφισβητούσαν ότι είχαν δοθεί ουσιαστικές απαντήσεις. Η αντιπαράθεση εξελίχθηκε σταδιακά σε ευρύτερη σύγκρουση για τη διαφθορά, την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και τον τρόπο άσκησης της εξουσίας. Τον Μάρτιο του 2025 πραγματοποιήθηκε στο Βελιγράδι μία από τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις της σύγχρονης ιστορίας της χώρας. Ανεξάρτητη ομάδα καταμέτρησης εκτίμησε τη συμμετοχή σε 275.000 έως 325.000 ανθρώπους, ενώ το υπουργείο Εσωτερικών έδωσε σημαντικά μικρότερο αριθμό. Η διαφορά στις εκτιμήσεις αποτυπώνει και το πόσο έντονα αμφισβητούμενη ήταν η πολιτική σημασία των κινητοποιήσεων. Μια πολιτική οργάνωση χωρίς παραδοσιακό αρχηγό Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του φοιτητικού κινήματος ήταν ο τρόπος λήψης των αποφάσεων. Αντί για έναν κεντρικό ηγέτη και μια μόνιμη διοίκηση, οι φοιτητές χρησιμοποίησαν τις συνελεύσεις των σχολών, γνωστές ως plenums, στις οποίες συζητούνταν και ψηφίζονταν οι βασικές αποφάσεις. Η δομή αυτή επέτρεψε στο κίνημα να διατηρήσει μια σχετική αυτονομία από τα υπάρχοντα κόμματα της αντιπολίτευσης. Παράλληλα, δυσκόλεψε την κυβέρνηση να προσωποποιήσει την αντιπαράθεση σε έναν μόνο αντίπαλο. Τον Μάιο του 2025 οι φοιτητές ζήτησαν πρόωρες εκλογές. Η μετάβαση από τη διαμαρτυρία στην εκλογική διαδικασία απαίτησε, ωστόσο, μια ουσιαστική αλλαγή στρατηγικής. Ένα κίνημα χωρίς παραδοσιακή κομματική ιεραρχία έπρεπε να παρουσιάσει συγκεκριμένους υποψηφίους, πολιτικό πρόγραμμα και πρόσωπα ικανά να αναλάβουν κυβερνητικές ευθύνες. Έτσι δημιουργήθηκε η «Studentska lista – Studenti pobeđuju», δηλαδή «Φοιτητική Λίστα – Οι φοιτητές νικούν».