Το μυστήριο της «Έναστρης Νύχτας» του βαν Γκογκ: Τι ανακάλυψαν επιστήμονες
Μια νέα επιστημονική μελέτη επιχειρεί να λύσει ένα μυστήριο 137 ετών γύρω από την «Έναστρη Νύχτα» του Βίνσεντ βαν Γκογκ, ένα από τα διασημότερα έργα ζωγραφικής στον κόσμο. Ερευνητές από τη Νότια Κορέα υποστηρίζουν ότι κατάφεραν να ταυτοποιήσουν τον πραγματικό νυχτερινό ουρανό που ενέπνευσε τον Ολλανδό ζωγράφο, προτείνοντας μάλιστα μια διαφορετική ημερομηνία δημιουργίας του πίνακα. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Associated Press, η ερευνητική ομάδα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η «Έναστρη Νύχτα» ενδέχεται να βασίζεται στον ουρανό που ήταν ορατός πριν από την ανατολή του ηλίου, γύρω στις 22 Ιουλίου 1889, πάνω από το Σεν Ρεμί ντε Προβάνς της Γαλλίας. Η ημερομηνία αυτή τοποθετεί την πιθανή έμπνευση του έργου περίπου έναν μήνα αργότερα από την περίοδο που παραδοσιακά υποστηρίζουν οι ιστορικοί τέχνης, οι οποίοι χρονολογούν τον πίνακα στον Ιούνιο του 1889. Η Σελήνη και η Αφροδίτη έδωσαν τις απαντήσεις Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports , πραγματοποιήθηκε από ομάδα με επικεφαλής τον Ελάιτζα Τζονγκ-χιούν Κιμ, διευθύνοντα σύμβουλο εταιρείας κατασκευής τηλεσκοπίων στη Σεούλ και υποψήφιο διδάκτορα στο Πανεπιστήμιο Kyung Hee. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν αστρονομικούς υπολογισμούς για να αναπαραστήσουν τον ουρανό της νότιας Γαλλίας το καλοκαίρι του 1889. Διαπίστωσαν ότι γύρω στις 22 Ιουλίου η μορφή της Σελήνης πριν από την αυγή παρουσίαζε σημαντικές ομοιότητες με τη λεπτή ημισέληνο που απεικονίζεται στον πίνακα. Παράλληλα, το αστρικό σμήνος των Υάδων, στον αστερισμό του Ταύρου, ανέτελλε στα ανατολικά μαζί με τον πλανήτη Αφροδίτη, σχηματίζοντας μια ουράνια διάταξη που, σύμφωνα με τους ερευνητές, προσεγγίζει εκείνη του έργου. Η ομάδα εξέτασε επίσης τις καιρικές συνθήκες της εποχής, καταλήγοντας ότι ο ουρανός πιθανότατα ήταν αρκετά καθαρός ώστε ο ζωγράφος να παρατηρήσει τα συγκεκριμένα ουράνια σώματα. Το ταξίδι στη Γαλλία και η ανακάλυψη Ο Κιμ επισκέφθηκε το 2019 την περιοχή όπου νοσηλευόταν ο Βαν Γκογκ, πραγματοποιώντας δύο ταξίδια, ένα στα μέσα Ιουνίου και ένα γύρω στις 22 Ιουλίου. Κατά τη δεύτερη επίσκεψή του παρατήρησε ότι τα αστέρια που εμφανίζονταν στον ουρανό πριν από την αυγή παρουσίαζαν μεγαλύτερη ομοιότητα με τη σύνθεση του διάσημου πίνακα. «Κανένας ουρανός δεν είναι ίδιος με κάποιον άλλον. Κάτι αλλάζει πάντα. Πιστεύω ότι ο Βίνσεντ παρατήρησε αυτές τις αλλαγές και τις αποτύπωσε στον πίνακα», ανέφερε ο ερευνητής. Ο ίδιος εμφανίζεται πεπεισμένος ότι η 22α Ιουλίου αποτελεί την πιθανότερη ημερομηνία, χωρίς να αποκλείει ότι ο ζωγράφος εμπνεύστηκε από τον ουρανό μερικές ημέρες νωρίτερα ή αργότερα. Ένα μυστήριο που παραμένει ανοιχτό Η νέα χρονολόγηση δεν γίνεται ανεπιφύλακτα αποδεκτή από όλους τους επιστήμονες. Ο Χοσέ Λουίς Αραγκόν, φυσικός στο Εθνικό Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Μεξικού, ο οποίος έχει μελετήσει την «Έναστρη Νύχτα» αλλά δεν συμμετείχε στη συγκεκριμένη έρευνα, χαρακτήρισε τη μελέτη προσεκτική και διεπιστημονική. Επισήμανε, ωστόσο, ότι η προτεινόμενη ημερομηνία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ενδιαφέρουσα υπόθεση και όχι ως οριστική απάντηση. Όπως εξήγησε, ο Βαν Γκογκ δημιούργησε τον πίνακα στο εργαστήριό του, αξιοποιώντας σχέδια και αναμνήσεις. Επομένως, ο ουρανός που απεικονίζεται ενδέχεται να αποτελεί σύνθεση παρατηρήσεων από διαφορετικές νύχτες. Παρά τις επιφυλάξεις, η έρευνα ενισχύει την εκτίμηση ότι η «Έναστρη Νύχτα» δεν ήταν αποκλειστικά προϊόν της φαντασίας του ζωγράφου, αλλά εμπνεύστηκε σε σημαντικό βαθμό από πραγματικές αστρονομικές παρατηρήσεις. Το αριστούργημα που δημιουργήθηκε σε ψυχιατρική κλινική Ο Βαν Γκογκ φιλοτέχνησε την «Έναστρη Νύχτα» κατά την παραμονή του σε ψυχιατρικό ίδρυμα στο Σεν Ρεμί ντε Προβάνς, όπου είχε εισαχθεί το 1889. Ο πίνακας απεικονίζει έναν ουρανό γεμάτο φωτεινά αστέρια και στροβιλισμούς, πάνω από ένα μικρό χωριό, με κυπαρίσσια να δεσπόζουν στο προσκήνιο. Σήμερα εκτίθεται στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης (MoMA) της Νέας Υόρκης και θεωρείται ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα έργα στην ιστορία της τέχνης. Η νέα επιστημονική έρευνα προσθέτει μια διαφορετική διάσταση στην κατανόηση του πίνακα, συνδέοντας την καλλιτεχνική δημιουργία με την αστρονομία και τις πραγματικές συνθήκες του ουρανού πριν από 137 χρόνια.