Τουρκολιβυκό: Η Αθήνα στρέφεται στην Αίγυπτο για επέκταση της ΑΟΖ
Σε νέα διπλωματική κινητοποίηση προχωρεί η Αθήνα, μετά την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, επιδιώκοντας την επέκταση της συμφωνίας οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) με την Αίγυπτο. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται θαλάσσιες περιοχές ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, τις οποίες διεκδικεί η Τουρκία ως μέρος της δυνητικής υφαλοκρηπίδας της. Σύμφωνα με δημοσίευμα του «Βήματος» , η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να απαντήσει τόσο στις τουρκολιβυκές κινήσεις όσο και στην έντονη κριτική της αντιπολίτευσης, η οποία κάνει λόγο ακόμη και για «εθνική ήττα». Συνομιλίες Αθήνας – Καΐρου για νέα οριοθέτηση Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, είχε την Πέμπτη (22/10) δύο επικοινωνίες με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Μπαντρ Αμπντελάτι, με αντικείμενο τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις για την επέκταση του γεωγραφικού πεδίου της υφιστάμενης συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ, στη βάση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου του Αυγούστου 2020 αφορά μερική οριοθέτηση, αφήνοντας εκτός συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές. Η πιθανή επέκτασή της ανατολικά του 28ου μεσημβρινού αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς αφορά περιοχή στην οποία η Άγκυρα προβάλλει διαχρονικά διεκδικήσεις. Το διπλωματικό χαρτί της Αιγύπτου Η επανεκκίνηση των συζητήσεων αποκτά πρόσθετη σημασία λόγω της προσέγγισης Τουρκίας και Αιγύπτου τους τελευταίους μήνες. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Άγκυρα επιδιώκει εδώ και χρόνια συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης με το Κάιρο, προσφέροντας στην αιγυπτιακή πλευρά ευνοϊκότερη κατανομή θαλάσσιων ζωνών. Παράλληλα, Τουρκία και Αίγυπτος έχουν αποκαταστήσει τη συνεργασία τους στον αμυντικό τομέα, ενώ συμμετέχουν μαζί με το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία στην ομάδα R4. Ωστόσο, ο Αιγύπτιος πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι στην αυξανόμενη τουρκική επιρροή στην Ανατολική Λιβύη, περιοχή που το Κάιρο θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική για την εθνική του ασφάλεια. Πίεση στην κυβέρνηση Μητσοτάκη Την ίδια ώρα, η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου προκαλεί πολιτικές αντιδράσεις στην Ελλάδα, με την αντιπολίτευση να αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα της κυβερνητικής εξωτερικής πολιτικής. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης απέρριψε τους χαρακτηρισμούς περί «εθνικής ήττας», υποστηρίζοντας ότι η επικύρωση δεν μεταβάλλει τον παράνομο, κατά την ελληνική θέση, χαρακτήρα του μνημονίου και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα. Παράλληλα, επικαλέστηκε τις προηγούμενες συμφωνίες οριοθέτησης με την Ιταλία και την Αίγυπτο, την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Ιόνιο και τη στήριξη των ευρωπαϊκών θεσμών στις ελληνικές θέσεις. Η Αθήνα προσανατολίζεται επίσης στην ανάδειξη του ζητήματος σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Εθνών, εξετάζοντας περαιτέρω διπλωματικές κινήσεις απέναντι στην Τουρκία και τη Λιβύη. Η σημασία για την Κύπρο Οι εξελίξεις παρουσιάζουν ενδιαφέρον και για την Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς η συζήτηση για επέκταση της ελληνοαιγυπτιακής ΑΟΖ προς ανατολάς συνδέεται με τις ευρύτερες διαφωνίες για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο. Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η στάση της Αιγύπτου, η οποία διατηρεί στενή συνεργασία με την Κύπρο στον ενεργειακό τομέα, ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να εξισορροπήσει τις σχέσεις της με την Ελλάδα και την Τουρκία. Προς το παρόν, πάντως, οι επαφές Αθήνας και Καΐρου βρίσκονται σε επίπεδο διαβουλεύσεων, χωρίς να έχει ανακοινωθεί νέα συμφωνία ή συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης της οριοθέτησης.