ΟΗΕ: Η επικρατέστερη διάδοχος Γκουτέρες ζητά αλλαγή πορείας
Την ανάγκη ριζικής αλλαγής στον τρόπο λειτουργίας των Ηνωμένων Εθνών υπογραμμίζει η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν (Rebeca Grynspan), η οποία θεωρείται η επικρατέστερη υποψήφια για τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες στη θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ. Σε αποκλειστική συνέντευξή της στο Reuters, η 70χρονη οικονομολόγος και πρώην αντιπρόεδρος της Κόστα Ρίκα υποστήριξε ότι ο διεθνής οργανισμός έχει καταστεί υπερβολικά επιφυλακτικός απέναντι στους κινδύνους που συνεπάγονται οι διπλωματικές πρωτοβουλίες. «Πιστεύω ότι ο ΟΗΕ έχει γίνει υπερβολικά διστακτικός απέναντι στον κίνδυνο», ανέφερε, τονίζοντας ότι ο επόμενος Γενικός Γραμματέας πρέπει να είναι διατεθειμένος να αναλάβει ακόμη και το κόστος μιας αποτυχημένης προσπάθειας διαμεσολάβησης. Όπως εξήγησε, η ανάληψη διπλωματικών πρωτοβουλιών, ακόμη και όταν υπάρχει πιθανότητα απόρριψης ή αποτυχίας, αποτελεί ουσιαστικό μέρος της αποστολής των Ηνωμένων Εθνών. «Η ειρήνευση πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο» Η Γκρίνσπαν υποστήριξε ότι ο ΟΗΕ πρέπει να ανακτήσει έναν πιο ενεργό ρόλο στις διεθνείς συγκρούσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία η επιρροή του έχει περιοριστεί, ιδιαίτερα στους πολέμους στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. «Η ειρήνευση πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο των προσπαθειών του ΟΗΕ», σημείωσε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενίσχυσης της διαμεσολάβησης και της πρόληψης συγκρούσεων. Κατά την άποψή της, ο οργανισμός διαθέτει ήδη την τεχνογνωσία, τις πληροφορίες και την παρουσία στο πεδίο που απαιτούνται για αποτελεσματικότερη διπλωματική δράση. Αυτό που χρειάζεται είναι η κατάλληλη ηγεσία, ώστε να αξιοποιηθούν συντονισμένα οι διαθέσιμοι πόροι. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη λεγόμενη «σιωπηλή διπλωματία», επικαλούμενη τη συμμετοχή της στις διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία εξαγωγής σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας το 2022. Όπως ανέφερε, η επιτυχία εκείνης της προσπάθειας βασίστηκε σε διαπραγματεύσεις μακριά από τη δημοσιότητα, ακόμη και όταν εμπλέκονταν μεγάλες δυνάμεις με αντικρουόμενα συμφέροντα. Μείωση θέσεων εργασίας και περιορισμός της γραφειοκρατίας Η υποψήφια Γενική Γραμματέας τάχθηκε επίσης υπέρ της αναδιάρθρωσης των Ηνωμένων Εθνών, προτείνοντας περιορισμό της γραφειοκρατίας, μείωση θέσεων εργασίας και αποφυγή αλληλοεπικαλύψεων μεταξύ υπηρεσιών. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η περικοπή δαπανών δεν αρκεί από μόνη της για την αντιμετώπιση των προβλημάτων του οργανισμού. «Μπορείς να μειώσεις το κόστος και να κάνεις τα πάντα χειρότερα. Αν δεν προχωρήσεις σε μεταρρυθμίσεις, όλα θα γίνουν χειρότερα», ανέφερε. Ως παράδειγμα επικαλέστηκε τη θητεία της στην ηγεσία της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD), όπου, σύμφωνα με την ίδια, περιόρισε κατά 20% τις θέσεις εργασίας, επιδιώκοντας παράλληλα μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Η Γκρίνσπαν αναγνώρισε επίσης ότι συμμερίζεται ορισμένες από τις ανησυχίες του Αμερικανού πρέσβη στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, σχετικά με τη διοικητική διόγκωση και την επικάλυψη αρμοδιοτήτων. Νέες προσεγγίσεις στις ειρηνευτικές αποστολές Η Γκρίνσπαν ζήτησε μεγαλύτερη ευελιξία και στον τομέα των ειρηνευτικών επιχειρήσεων. Υποστήριξε ότι ο Γενικός Γραμματέας πρέπει να συνεργάζεται στενά με τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, προκειμένου να αναζητούνται εναλλακτικά μοντέλα διεθνούς παρέμβασης όταν οι παραδοσιακές ειρηνευτικές αποστολές δεν είναι εφικτές. Επικαλέστηκε ως παράδειγμα την πολυεθνική αποστολή υποστήριξης στην Αϊτή, θέτοντας το ερώτημα γιατί η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στο παραδοσιακό μοντέλο ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ. Οι τοποθετήσεις της αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για χώρες όπως η Κύπρος, όπου η UNFICYP εξακολουθεί να διατηρεί παρουσία εδώ και περισσότερες από έξι δεκαετίες. Ωστόσο, στη συγκεκριμένη συνέντευξη δεν διατυπώθηκε ειδική πρόταση για την αποστολή στην Κύπρο. Κρίσιμη ψηφοφορία για τη διαδοχή Γκουτέρες Η συνέντευξη παραχωρήθηκε ενόψει της νέας άτυπης ψηφοφορίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας, η οποία είναι προγραμματισμένη για σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου. Η Γκρίνσπαν έχει προηγηθεί σε τέσσερις από τις πέντε προηγούμενες άτυπες ψηφοφορίες, ενώ στην τελευταία συγκέντρωσε εννέα θετικές ψήφους, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Reuters. Για να προταθεί ένας υποψήφιος απαιτούνται τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφοι από τα 15 μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, χωρίς αντίθεση από οποιοδήποτε από τα πέντε μόνιμα μέλη: ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία και Βρετανία. Η σημερινή διαδικασία αποκτά πρόσθετη σημασία, καθώς για πρώτη φορά θα χρησιμοποιηθούν ψηφοδέλτια διαφορετικού χρώματος, ώστε να διαπιστώνεται εάν τυχόν αρνητική ψήφος προέρχεται από μόνιμο μέλος που διαθέτει δικαίωμα βέτο. Η ίδια αναγνωρίζει ότι ενδέχεται να αντιμετωπίσει αντίθεση από κάποια μεγάλη δύναμη, εκτιμά όμως ότι η διαδικασία παραμένει ανοικτή. «Το παιχνίδι δεν έχει τελειώσει. Θα πρέπει να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε», δήλωσε. Η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Εάν η Γκρίνσπαν επιλεγεί, θα γίνει η πρώτη γυναίκα στην ιστορία που θα αναλάβει τη θέση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.