Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας: Αντιμέτωποι με κρίση οι Κύπριοι
Καθώς ο κόσμος τιμά την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας στις 10 Οκτωβρίου, η Κύπρος παραμένει αντιμέτωπη με μια αθόρυβη αλλά αυξανόμενη κρίση ψυχικής υγείας, σύμφωνα με Ευρωπαϊκές και παγκόσμιες εκθέσεις. Δεδομένα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το IHME αποκαλύπτουν ότι περισσότεροι από 1 στους 6 Κυπρίους (17,2%) ζουν με κάποια πάθηση ψυχικής υγείας, ποσοστό που ξεπερνά ελαφρώς τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (16,7%) (Πηγή: Cyprus: Country Health Profile 2023 ). Στοιχεία στον γενικό πληθυσμό Τα πιο συχνά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Κύπριοι πολίτες είναι οι αγχώδεις διαταραχές που επηρεάζουν περίπου το 7,2% του πληθυσμού, ακολουθούμενες στενά από τις καταθλιπτικές διαταραχές με 3,8%. Οι επιπτώσεις αυτής της κρίσης είναι ιδιαίτερα σοβαρές για τη νεολαία του νησιού, με το συγκλονιστικό 86% των νέων Κυπρίων να δηλώνει βαθιά αβεβαιότητα για το μέλλον του (πηγή: CARDET ). Ανησυχητικά στοιχεία παρουσιάζονται επίσης στο Flash Eurobarometer 530 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το οποίο έδειξε ότι το 33% των Κυπρίων νιώθει εξαντλημένο ή κουρασμένο καθημερινά και το 20% αισθάνεται μόνιμα ένταση ή άγχος. Επίσης, οι Κύπριοι εργαζόμενοι βιώνουν τα τρίτα υψηλότερα ποσοστά στρες με 41% των εργαζομένων να αναφέρουν συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης λόγω της δουλειάς τους. Μόλις το 22% των Κυπρίων αναφέρει ότι νιώθει τακτικά ηρεμία και γαλήνη, ενώ ένα ισχνό 7% περιγράφει τον εαυτό του ως γενικά «ευτυχισμένο» σύμφωνα με στοιχεία της UNICEF . Η κρίση ψυχικής υγείας στους νέους Η πιο δραματική έξαρση στα προβλήματα ψυχικής υγείας έχει εμφανιστεί σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες μετά την πανδημία COVID-19. Σύμφωνα με εθνικές, ευρωπαϊκές και διεθνείς μελέτες, περίπου 3 στους 4 Κύπριους κάτω των 25 ετών βιώνουν συνεχή ψυχολογική πίεση και χρόνιο καθημερινό στρες (πηγή: CARDET ). Το «Χάσμα Βοήθειας» και το κοινωνικό στίγμα Ένας σημαντικός στόχος της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας είναι η υπέρβαση των εμποδίων στη φροντίδα και το σπάσιμο του στίγματος που εμποδίζει τους ανθρώπους να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Στην Κύπρο παραμένει μια τεράστια απόκλιση ανάμεσα στο να χρειάζεται κανείς βοήθεια και στο να τη ζητά, λόγω βαθιών κοινωνικών προκαταλήψεων. Αυτό είναι εμφανές καθώς το 60% των νέων Κυπρίων αναγνωρίζει ότι χρειάζεται επαγγελματική ψυχολογική υποστήριξη, αλλά μόνο το 43% κάνει τελικά το βήμα να αναζητήσει βοήθεια (πηγή: CARDET ). Δομικές προκλήσεις και θετικά βήματα προόδου Τα συστημικά εμπόδια του τοπικού συστήματος υγείας δημιουργούν πρόσθετες δυσχέρειες, οι οποίες πηγάζουν από τον κατακερματισμένο συντονισμό μεταξύ των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, τους περιορισμένους πόρους και τη χρόνια υποστελέχωση του συστήματος υγείας, οδηγώντας σε μεγάλες λίστες αναμονής για δημόσια ψυχολογική στήριξη. Σε θετική σημείωση, το Υπουργείο Υγείας, μαζί με τη UNICEF, ξεκίνησαν από τον Οκτώβριο του 2025 την Εθνική Στρατηγική Ψυχικής Υγείας (2025–2028) κατά του στίγματος για να εξομαλύνουν τις συζητήσεις γύρω από την ψυχική υγεία, ειδικά μεταξύ των νέων. Επιπλέον, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εξήρε την εν εξέλιξη δομική στροφή της Κύπρου προς σύγχρονα, προσβάσιμα και κοινοτικά κέντρα ψυχικής υγείας σε όλες τις επαρχίες του νησιού. Διαβάστε επίσης : Σύσκεψη Υπ. Υγείας και ΠΟΥ για εκπόνηση Εθνικής Στρατηγικής για Ψυχική Υγεία Παρόλα αυτά, τα στατιστικά στοιχεία εξακολουθούν να δείχνουν μια σοβαρή κρίση ψυχικής υγείας που πρέπει να αντιμετωπιστεί περαιτέρω. Απαιτείται μεγαλύτερη έμφαση στη σύνδεση μεταξύ του άγχους και της αβεβαιότητας, καθώς και στις επιπτώσεις των σημερινών κοινωνικοοικονομικών και μετα-πανδημικών πραγματικοτήτων στις νεότερες γενιές των Κυπρίων, οι οποίες φαίνεται να επηρεάζονται δυσανάλογα. Διαβάστε επίσης : Ψυχική Υγεία σε έκτακτες ανάγκες - Από την αντίδραση στην ετοιμότητα