Σάλος με Γκίλφοϊλ: Η Ρουμανία, η πτώση κυβέρνησης και το αμερικανικό LNG
Πολιτική θύελλα έχει προκαλέσει στη Ρουμανία η πρέσβειρα των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, μετά τη δημοσιοποίηση δηλώσεων που φέρεται να έκανε σε επίσημο δείπνο στην Αθήνα και οι οποίες ερμηνεύθηκαν ως αναφορά στη δυνατότητα της Ουάσιγκτον να επηρεάζει πολιτικές εξελίξεις σε άλλες χώρες. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η Γκίλφοϊλ φέρεται να αναφέρθηκε στις τότε επικείμενες πολιτικές εξελίξεις στη Ρουμανία, λέγοντας: «Μπορούμε να το κάνουμε σε οποιαδήποτε χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε και εδώ». Η δήλωση είχε αρχικά αποδοθεί στην Αμερικανίδα πρέσβειρα από τη Wall Street Journal. Οι FT αναφέρουν, επικαλούμενοι πρόσωπο με γνώση των γεγονότων, ότι έγινε στις 18 Μαρτίου, στη διάρκεια επίσημου δείπνου στην αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα, παρουσία περισσότερων από δώδεκα ατόμων, μεταξύ των οποίων πολιτικοί, στελέχη της πρεσβείας και στρατιωτικοί. Η πτώση της κυβέρνησης στη Ρουμανία Το θέμα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω όσων ακολούθησαν στο Βουκουρέστι. Τον Μάιο, η κυβέρνηση της Ρουμανίας κατέρρευσε όταν οι Σοσιαλδημοκράτες (PSD) αποχώρησαν από τον κυβερνητικό συνασπισμό και ψήφισαν μαζί με την ακροδεξιά αντιπολίτευση εναντίον του πρωθυπουργού Ίλιε Μπολοζάν. Οι FT σημειώνουν ότι μετά το δείπνο της Αθήνας η Γκίλφοϊλ ταξίδεψε στο Βουκουρέστι και συναντήθηκε στα τέλη Μαρτίου με στελέχη του PSD, μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος του κόμματος Σορίν Γκριντεάνου και ο τότε υπουργός Ενέργειας Μπογκντάν Ιβάν. Δεν έχει, ωστόσο, αποδειχθεί ότι η Αμερικανίδα πρέσβειρα προέτρεψε τους Σοσιαλδημοκράτες να εγκαταλείψουν την κυβέρνηση. Στο επίκεντρο και το αμερικανικό LNG Στο παρασκήνιο των επαφών βρίσκεται και η ενέργεια. Η Γκίλφοϊλ είχε μεταβεί στη Ρουμανία για την προώθηση του λεγόμενου «Κάθετου Διαδρόμου», του ενεργειακού άξονα που ξεκινά από την Ελλάδα και μέσω Βουλγαρίας και Ρουμανίας κατευθύνεται προς την Ουκρανία. Σύμφωνα με τους FT, στις συζητήσεις τέθηκε επίσης η αγορά σημαντικών ποσοτήτων αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου από τη Ρουμανία. Ο Μπολοζάν υποστήριζε το σχέδιο του Κάθετου Διαδρόμου, αλλά δεν επιθυμούσε σημαντική αύξηση των αγορών αμερικανικού LNG, καθώς η Ρουμανία διαθέτει δικούς της ενεργειακούς πόρους. Το PSD είχε διαφορετική θέση στο συγκεκριμένο ζήτημα και, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η εφημερίδα, αυτή η διαφωνία αποτέλεσε έναν από τους παράγοντες που οδήγησαν τελικά στην αποχώρησή του από τον κυβερνητικό συνασπισμό. Αίτημα για διερεύνηση των επαφών Ο κεντροδεξιός ευρωβουλευτής Ζίγκφριντ Μουρεσάν, ο οποίος διεκδικεί την κοινοβουλευτική στήριξη για να αναλάβει την πρωθυπουργία, χαρακτήρισε το θέμα «εξαιρετικά σοβαρό» και ζήτησε να διερευνηθούν οι επαφές της Γκίλφοϊλ με τους Ρουμάνους Σοσιαλδημοκράτες. Υποστήριξε ότι τα στελέχη του PSD οφείλουν να εξηγήσουν τι συζητήθηκε στις συγκεκριμένες συναντήσεις και ποιοι ήταν οι στόχοι τους. Από την πλευρά του, ο Σορίν Γκριντεάνου απέρριψε τις καταγγελίες περί συνεννόησης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επιμένοντας ότι η πτώση Μπολοζάν προκλήθηκε από εσωτερικούς πολιτικούς λόγους και όχι από αμερικανική παρέμβαση. Ανάλογη ήταν η αντίδραση του πρώην υπουργού Ενέργειας Μπογκντάν Ιβάν, ο οποίος κατηγόρησε τους πρώην κυβερνητικούς εταίρους του ότι καλλιεργούν θεωρίες συνωμοσίας. Τι απαντούν Ουάσιγκτον και Αθήνα Οι αμερικανικές πρεσβείες σε Αθήνα και Βουκουρέστι δεν σχολίασαν τις επίμαχες δηλώσεις. Εκπρόσωπος του State Department περιορίστηκε να τονίσει τη σημασία που αποδίδει η Ουάσιγκτον στη στρατηγική συνεργασία με τη Ρουμανία, μεταξύ άλλων στους τομείς της ενεργειακής ασφάλειας και της άμυνας. Η ελληνική κυβέρνηση, από την πλευρά της, ξεκαθάρισε ότι ουδέποτε τέθηκε ζήτημα απειλής εναντίον της ελληνικής κυβέρνησης και ότι κάτι τέτοιο δεν θα γινόταν ανεκτό. Παράλληλα σημείωσε ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις είναι στενότερες και σταθερότερες από ποτέ. Το κρίσιμο σημείο της υπόθεσης παραμένει ότι, ενώ οι επίμαχες δηλώσεις και οι μεταγενέστερες επαφές της Γκίλφοϊλ έχουν προκαλέσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση στη Ρουμανία, δεν έχει παρουσιαστεί μέχρι στιγμής τεκμήριο που να αποδεικνύει ότι η αμερικανική πλευρά οργάνωσε ή προκάλεσε την πτώση της κυβέρνησης Μπολοζάν.