Βυζάντιο και Ισλάμ: Η «αιρετική» συγγένεια που βλέπει Γερμανός θεολόγος
Ο Όλιβερ Βίντσεκ, καθηγητής Δογματικής και Θεμελιώδους Θεολογίας στην Καθολική Σχολή του Μάιντς, υποστηρίζει σε άρθρο γνώμης στο katholisch.de ότι το Ισλάμ αποτελεί εδώ και καιρό μέρος της γερμανικής κοινωνίας, παρότι η δημόσια συζήτηση εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από προκαταλήψεις και διαχωριστικές γραμμές. Αφορμή για την παρέμβασή του αποτελεί η 12η Σεπτεμβρίου και η καθολική εορτή του Ονόματος της Παναγίας, η οποία παραπέμπει ιστορικά στη 12η Σεπτεμβρίου 1683, όταν οι χριστιανικές δυνάμεις, υπό την ηγεσία του Πολωνού βασιλιά Ιωάννη Γ΄ Σομπιέσκι, έθεσαν τέλος στη δεύτερη οθωμανική πολιορκία της Βιέννης με τη νίκη στη μάχη του Κάλενμπεργκ. Ο Βίντσεκ υπενθυμίζει ότι ήδη από το 2006 ο τότε υπουργός Εσωτερικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε είχε δηλώσει ότι το Ισλάμ αποτελεί μέρος της Γερμανίας και της Ευρώπης. «Άλλο Ισλάμ, άλλο ισλαμισμός» Ο Γερμανός θεολόγος αναγνωρίζει ότι υπάρχει βίαιος ισλαμισμός και ότι έχει παρουσία και στη Γερμανία. Απορρίπτει, ωστόσο, ως αβάσιμη τη γενίκευση ότι το Ισλάμ αποτελεί πολιτική ιδεολογία ασύμβατη με το γερμανικό Σύνταγμα, θέση την οποία αποδίδει στην πολιτικό του AfD Μπέατριξ φον Στορχ. Αντίστοιχα επικρίνει τη θέση του AfD για τους μιναρέδες ως «σύμβολα ισλαμικής κυριαρχίας», αλλά και τη ρητορική περί «εξισλαμισμού» της Γερμανίας. Ως παράδειγμα αναφέρει τη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου, σύμφωνα με το άρθρο, οι μουσουλμάνοι αποτελούν το 2,7% του πληθυσμού. Επικαλείται επίσης τον ισλαμολόγο Μουχάναντ Χορτσίντε, σύμφωνα με τον οποίο το πρόβλημα επιδεινώνεται όταν οι μουσουλμάνοι στιγματίζονται ως «οι άλλοι», με αποτέλεσμα να ενισχύεται η κοινωνική πόλωση. Ο Ιωάννης ο Δαμασκηνός και το Ισλάμ Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ιστορικοθεολογική διάσταση που δίνει ο Βίντσεκ. Όπως γράφει, ο Ιωάννης ο Δαμασκηνός (περ. 650–754) , ο οποίος έζησε υπό μουσουλμανική κυριαρχία, δεν αντιμετώπιζε το Ισλάμ ως μια εντελώς νέα παγκόσμια θρησκεία, αλλά το κατέτασσε ως χριστιανική «αίρεση». Κατά τον Βίντσεκ, αυτό μπορεί να ερμηνευθεί ως μια εναλλακτική εκδοχή του βυζαντινού χριστιανικού περιβάλλοντος, η οποία διατύπωσε τη δική της αντίληψη για τον Ιησού, τον «υιό της Μαρίας». Ο συγγραφέας σημειώνει ότι η συγκεκριμένη αναφορά στον Ιησού εμφανίζεται περίπου 100 φορές στο Κοράνι και θεωρεί ότι αυτό αποτελεί ένδειξη της έντονης παρουσίας χριστολογικών συζητήσεων στο ισλαμικό ιερό κείμενο. «Το ισλαμικό πιστεύω δεν είναι τελικά τόσο "διαφορετικό"», είναι το βασικό επιχείρημα που αναπτύσσει, απορρίπτοντας την αντίληψη ότι το Ισλάμ μπορεί να περιοριστεί στον χαρακτηρισμό μιας «πολιτικής ιδεολογίας». «Νεότερα αδέλφια» Ο Βίντσεκ προτείνει έτσι η 12η Σεπτεμβρίου να αποτελέσει αφορμή για μια διαφορετική προσέγγιση της μορφής του Ιησού από τη Ναζαρέτ και του διαθρησκειακού διαλόγου. Παραπέμποντας στον χαρακτηρισμό του Ιωάννη Παύλου Β΄ για τους Εβραίους ως «μεγαλύτερους αδελφούς», προτείνει να αντιμετωπιστούν αντίστοιχα οι μουσουλμάνοι ως «νεότερα αδέλφια». Κλείνει μάλιστα το άρθρο του με μια αναφορά στη σύγχρονη πολυπολιτισμική Γερμανία: η συζήτηση αυτή, γράφει, μπορεί να γίνει «με ντονέρ και μπακλαβά», τα οποία επίσης αποτελούν πλέον μέρος της Γερμανίας.