Μπαράζ υβριδικών επιθέσεων στην Ευρώπη – Οι υποψίες για Ρωσία
Μια σειρά από πυρκαγιές σε εγκαταστάσεις της αμυντικής βιομηχανίας, εκρήξεις σε αποθήκες πυρομαχικών, εμφανίσεις drones και υποθέσεις κατασκοπείας έχουν σημάνει συναγερμό σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, την ώρα που εντείνονται οι προειδοποιήσεις για ρωσικές υβριδικές επιχειρήσεις στην Ευρώπη. Από την Πολωνία και τη Βουλγαρία μέχρι τη Γερμανία, τη Λιθουανία, τη Ρουμανία και τη Μολδαβία, οι αρμόδιες αρχές διερευνούν σειρά συμβάντων, ορισμένα από τα οποία αντιμετωπίζονται ως πιθανές ενέργειες σαμποτάζ ή ξένης παρέμβασης. Η εικόνα, ωστόσο, δεν είναι ενιαία. Σε ορισμένες περιπτώσεις κυβερνήσεις έχουν μιλήσει ανοικτά για σαμποτάζ ή έχουν στρέψει τις υποψίες προς τη Μόσχα, ενώ σε άλλες οι έρευνες βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη. Υπάρχουν επίσης περιστατικά για τα οποία εξετάζονται τεχνικά αίτια ή το ενδεχόμενο drones να εξέκλιναν από την πορεία τους κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία. Πολωνία: Σαμποτάζ σε εργοστάσιο αμυντικών συστημάτων Ένα από τα σοβαρότερα περιστατικά καταγράφηκε στην Πολωνία, όπου πυρκαγιά ξέσπασε στις 31 Αυγούστου στις εγκαταστάσεις της WB Electronics στο Skarżysko-Kamienna, εταιρείας που δραστηριοποιείται στην παραγωγή στρατιωτικών και μη επανδρωμένων συστημάτων. Η πολωνική εισαγγελία διερευνά το ενδεχόμενο τρομοκρατικής ενέργειας και συμμετοχής ξένων υπηρεσιών, ενώ ο Πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ χαρακτήρισε το περιστατικό πράξη σαμποτάζ και έστρεψε τις υποψίες προς τη Μόσχα. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, κάμερα ασφαλείας φέρεται να κατέγραψε άτομο με καλυμμένο το πρόσωπο στην περιοχή. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχουν ανακοινωθεί κατηγορίες εναντίον συγκεκριμένου δράστη. Διαφορετική είναι η εικόνα για την πυρκαγιά που σημειώθηκε στις 30 Αυγούστου στις εγκαταστάσεις της JFG Composites στο Λούμπλιν, εταιρείας που κατασκευάζει σύνθετα υλικά για την αεροπορική βιομηχανία. Οι αρχές εξετάζουν τόσο το ενδεχόμενο εμπρησμού όσο και πιθανό τεχνικό αίτιο, χωρίς να υπάρχει επίσημη απόδοση ευθύνης στη Ρωσία. Βουλγαρία: Εκρήξεις σε αποθήκη πυρομαχικών Συναγερμός σήμανε και στη Βουλγαρία στις 11 και 12 Σεπτεμβρίου, όταν πυρκαγιά και εκρήξεις σημειώθηκαν σε αποθήκη πυρομαχικών της EMCO. Η ίδια η εταιρεία έκανε λόγο για πιθανή ενέργεια σαμποτάζ, ενώ οι αρμόδιες αρχές δεν έχουν αποκλείσει εξωτερική παρέμβαση. Η υπόθεση προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω του ιστορικού της EMCO. Προηγούμενες εκρήξεις και επιθέσεις που συνδέονται με την εταιρεία είχαν απασχολήσει τις βουλγαρικές αρχές στο πλαίσιο ερευνών για πιθανή δραστηριότητα ρωσικών υπηρεσιών. Για το νέο περιστατικό του Σεπτεμβρίου, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί οριστική απόδοση ευθύνης. Σλοβακία: Η φωτιά που φαίνεται να έχει διαφορετική αιτία Στις 16 Σεπτεμβρίου πυρκαγιά εκδηλώθηκε σε εγκαταστάσεις που συνδέονται με την MSM Group και τη ZVS στη Σλοβακία. Παρά το γεγονός ότι το περιστατικό σημειώθηκε σε εγκατάσταση της αμυντικής βιομηχανίας, τα μέχρι στιγμής στοιχεία δεν παραπέμπουν σε σαμποτάζ. Η εταιρεία και το Υπουργείο Άμυνας ανέφεραν ότι η φωτιά ξέσπασε στην οροφή κατά τη διάρκεια εργασιών ανακαίνισης από εξωτερικό συνεργείο, με πιθανή αιτία εργασίες συγκόλλησης. Drones σε Ρουμανία και Μολδαβία Παράλληλα, αυξάνονται τα περιστατικά με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κοντά στα ανατολικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ρουμανία έχει καταγράψει επανειλημμένα συντρίμμια ρωσικών drones, συχνά τύπου Geran/Shahed, καθώς και παραβιάσεις του εναέριου χώρου της κατά τη διάρκεια ρωσικών επιθέσεων εναντίον ουκρανικών στόχων κοντά στον Δούναβη. Στις 8 Σεπτεμβρίου, drone τύπου Geran-4 πέρασε από τη Μολδαβία και τη Ρουμανία πριν καταπέσει σε μολδαβικό έδαφος, ενώ οι εξελίξεις επηρέασαν και την αεροπορική κυκλοφορία. Νέο σοβαρό περιστατικό καταγράφηκε στη Μολδαβία στις 18 Σεπτεμβρίου, όταν ένοπλο αεριωθούμενο drone εξερράγη κοντά στο Κισινάου. Στα συντρίμμια εντοπίστηκαν ρωσικές επιγραφές, ενώ εξετάστηκε το ενδεχόμενο να πρόκειται για παραλλαγή της οικογένειας Geran. Η παρουσία ρωσικής κατασκευής drones, ωστόσο, δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι οι συγκεκριμένες χώρες αποτέλεσαν τον επιδιωκόμενο στόχο. Σε αρκετές περιπτώσεις εξετάζεται το ενδεχόμενο τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη να εξέκλιναν από επιχειρήσεις με στόχο την Ουκρανία. Διαβάστε επίσης : Λαβρόφ: Κατηγορεί δυτικά ΜΜΕ για «παιχνίδια» με τα ρωσικά drones Λιθουανία: Drone με εκρηκτικά από τη Λευκορωσία Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσε περιστατικό στη Λιθουανία στις 14 Σεπτεμβρίου, όταν drone εισήλθε στον εναέριο χώρο της χώρας από τη Λευκορωσία. Ιταλικά Eurofighter που συμμετέχουν στην αποστολή αεράμυνας του ΝΑΤΟ προχώρησαν στην αναχαίτισή του, ενώ διαπιστώθηκε ότι το μη επανδρωμένο αεροσκάφος μετέφερε εκρηκτικό μηχανισμό. Παρά τη σοβαρότητα του περιστατικού, δεν έχει τεκμηριωθεί ότι επρόκειτο για σκόπιμη επίθεση εναντίον της Λιθουανίας. Ο Πρόεδρος της χώρας άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο το drone να κατευθυνόταν προς την Ουκρανία και να εξέκλινε της πορείας του. Γερμανία: Drone κοντά σε στρατιωτική βάση Στις 14 Σεπτεμβρίου εντοπίστηκαν συντρίμμια drone κοντά στην αεροπορική βάση Wunstorf της Bundeswehr στη Γερμανία. Γερμανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ομοιότητες στην κατασκευή του με άλλο drone που είχε εμφανιστεί προηγουμένως στη Λειψία. Η έρευνα συνεχίζεται και δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι το συγκεκριμένο μη επανδρωμένο αεροσκάφος ήταν οπλισμένο ή ότι αποτελούσε μέρος ρωσικής επιχείρησης. Λουξεμβούργο: Drones έκλεισαν το αεροδρόμιο Στις 18 Σεπτεμβρίου μη εξουσιοδοτημένα drones προκάλεσαν προσωρινή αναστολή των πτήσεων στο αεροδρόμιο του Λουξεμβούργου. Η παρουσία τους προκάλεσε εκτροπές και προβλήματα στην αεροπορική κυκλοφορία, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινωθεί σύνδεση του περιστατικού με τη Ρωσία. Φινλανδία: Ρωσικής κατασκευής drone στο Porvoo Στη Φινλανδία εντοπίστηκε στις αρχές Σεπτεμβρίου drone ρωσικής κατασκευής τύπου Geoscan 701 στην περιοχή Porvoo. Πρόκειται για σύστημα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για χαρτογράφηση και αναγνώριση. Οι φινλανδικές αρχές διερεύνησαν πιθανή παραβίαση της επικράτειας, χωρίς να επιβεβαιώσουν ότι το drone είχε σταλεί από τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις για αποστολή αναγνώρισης. Η ρωσική πλευρά είχε αναφέρει την απώλεια πολιτικού drone, ενώ εξετάστηκε και το ενδεχόμενο να είχε πέσει στη θάλασσα και στη συνέχεια να ξεβράστηκε στις φινλανδικές ακτές. Ουγγαρία: Απέλαση δέκα Ρώσων διπλωματών Στις 8 Σεπτεμβρίου η Ουγγαρία απέλασε δέκα Ρώσους διπλωμάτες, χαρακτηρίζοντάς τους persona non grata για δραστηριότητες που κρίθηκαν ασύμβατες με τη διπλωματική τους ιδιότητα. Η συγκεκριμένη υπόθεση εντάσσεται περισσότερο στο πεδίο της αντικατασκοπείας παρά σε αυτό του σαμποτάζ, προστίθεται όμως στο ευρύτερο κλίμα αυξημένης επιφυλακής των ευρωπαϊκών υπηρεσιών ασφαλείας. Σε αυξημένη επιφυλακή η Ευρώπη Η συσσώρευση περιστατικών διαμορφώνει ένα περιβάλλον αυξημένης ανησυχίας στην Ευρώπη, ιδιαίτερα σε χώρες που βρίσκονται κοντά στη Ρωσία, τη Λευκορωσία και την Ουκρανία ή φιλοξενούν κρίσιμες στρατιωτικές και αμυντικές εγκαταστάσεις. Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προειδοποιούν το τελευταίο διάστημα για αύξηση των λεγόμενων υβριδικών ή «υποσυμβατικών» ενεργειών, από σαμποτάζ και εμπρησμούς μέχρι κατασκοπεία, κυβερνοεπιθέσεις και χρήση drones. Η διάκριση, ωστόσο, μεταξύ επιβεβαιωμένου σαμποτάζ, πιθανής ξένης εμπλοκής και ενός περιστατικού που απλώς βρίσκεται υπό διερεύνηση παραμένει καθοριστική. Ορισμένες υποθέσεις έχουν οδηγήσει ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να μιλήσουν ανοικτά για εχθρικές ενέργειες και πιθανή ρωσική εμπλοκή. Σε άλλες δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής στοιχεία που να επιτρέπουν ασφαλή απόδοση ευθύνης στη Μόσχα. Η συσσώρευση των περιστατικών είναι αυτή που εντείνει την ανησυχία των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε drone, πυρκαγιά ή έκρηξη αποτελεί αυτομάτως μέρος μιας ενιαίας επιχείρησης.